نشست لندن و تلاش‌های دولت جدید افغانستان برای جلب کمک‌های بین‌المللی

نویسنده: Christophe Paget

ترجمه از فرانسوی: نسیم ابراهیمی

منبع: و‌ب‌سایت رادیوی بین‌المللی فرانسه (RFI)

نشست لندن در مورد افغانستان به روز پنج‌شنبه، 4 دسامبر برگزار شد. در این نشست که روی ضرور‌ت‌ها و اهداف کمک‌های غیر‌نظامی کشورهای تمویل کننده‌ی افغانستان برگزار شده بود، 50 کشور و 15 سازمان بین‌المللی دیگر اشتراک کرده بودند. بن، اولین نشست بین‌المللی در مورد افغانستان می‌باشد که در سال 2001 برگزار شد و فرصتی را فراهم نمود که میلیاردها دالر از سوی جامعه‌ی جهانی برای افغانستان کمک شد.

اقتصاد، بزرگ‌ترین مشکل در افغانستان پنداشته می‌شود؛ بدون به میان آوردن حرف جنگ. در دو هفته‌ی اخیر، کابل پایتخت، آماج چندین حمله‌ی انتحاری از سوی شورشیان قرار گرفت. این درست زمانی است که ناتو آمادگی می‌گیرد ‌افغانستان را ترک کند و تنها چند هزار از سربازان خود را در این کشور باقی بگذارد.

با این ‌حال، کمک‌هایی که طی این مدت برای افغانستان صورت گرفته‌اند، تغییرات چشم‌گیری را به میان آورده‌اند. کریم پاکزاد، پژوهشگر در انستیتیوت مطالعاتی روابط بین‌الملل و استراتژیک (IRIS) در این مورد چنین می‌گوید: وقتی به گوشه گوشه‌‌ی این کشور نظری بیاندازیم، می‌بینیم که تغییرات چشم‌گیری به میان آمده‌اند،‌ به‌خصوص در مورد جاده‌ها که نقاط مختلف کشور را به‌هم وصل می‌کنند، با وجودی که این جاده‌ها از کیفیت چندانی برخوردار نیستند. در بخش معارف تلاش‌های خوبی صورت گرفته‌اند. در حال حاضر چندین میلیون دانش‌آموز پسر و دختر به مکتب می‌روند؛ اما هستند کودکانی که تا هنوز از آموزش محروم اند و در آموزش دسترسی ندارند. در بخش صحت نیز کارهای مهمی صورت گرفته‌اند. ‌طی این مدت، شفاخانه‌ها و کلینیک‌های درمانی تأسیس شده‌اند. این‌ها همه تلاش‌هایی اند که برای بهبودی صورت گرفته‌اند». با این وجود، انتقادهایی نیز علیه جامعه‌ی بین‌المللی و حکومت افغانستان وجود دارند که در مقایسه به کمک‎ها و میزان مصرف آن، کار به اندازه‌ی کافی صورت نگرفته است.

فساد گسترده

مصرف بیهوده‌ی کمک‌های بین‌المللی و فساد در دستگاه حکومتی، یکی از مشکلات بزرگ در افغانستان می‌باشد. هر کنفرانسی که در مورد افغانستان برگزار می‌شود، کمک‌های خارجی منوط به برنامه‌های اصلاحی دولت افغانستان می‌شوند. در حالی ‌که در این مورد، پیشرفت و تغییری صورت نگرفته است. روی همین دلیل است که بعضی از تمویل کننده‌گان افغانستان، از همکاری با این کشور دل‌سرد شده‌اند.

البته‌ اشرف غنی، رییس جمهور جدید افغانستان که در پایان ماه سپتامبر به کرسی ‌ریاست جمهوری این کشور تکیه زد و اکنون در نشست لندن حضور یافته است، کار خویش را با شعار مبارزه با فساد آغاز نمود. او برنامه‌های مبارزه با فساد را روی دست گرفته است. اما به باور کریم پاکزاد، اقدامات وی مبنی بر مبارزه با فساد، نمایشی بیش نیست. نمایشی بودن کارهای وی با ارائه‌ی این مثال ساده بر‌ملا می‌شود: پس از ماه جون، در پی گفت‌وگوهای زیاد، دولت وحدت ملی تشکیل شد. اما دولت وحدت ملی از بدو تشکیلش تا کنون موفقیتی نداشته است. به این معنا که از تشکیل دولت وحدت ملی بیش از دو ماه می‌گذرد؛ اما تا کنون روی وزارت‌خانه‌ها بحث و جنجال‌های زیادی وجود دارند، به‌خصوص روی وزارت‌خانه‌های خارجه، مالیه، داخله، دفاع و…‌ به همین دلیل، وزیران پیشین با عنوان «استثنایی» رییس جمهور را در نشست لندن همراهی می‌کنند.

رقابت در بحران خاور میانه

با این وجود، کشورهای تمویل کننده‌ علاقه‌مندی زیادی در قراردادهای کمک‌های‌شان با تیم سابقه ندارند. لذا اشرف غنی باید تلاش کند ‌کشورهای تمویل کننده را قانع سازد که افغانستان دیگر جای نگرانی برای تمویل کنند‌‌گان نمی‌باشد. ژونلیوک رسین، مدیر تحقیقات در مرکز پژوهشی «CNRS» می‌گوید: سویدن که یکی از تمویل کنند‌‌گان عمده‌ی افغانستان می‌باشد، می‌خواهد کمک‌های خود به افغانستان را کاهش دهد. بحران کنونی در کشورهای عراق و سوریه بیش‌تر محور توجه سویدن قرار گرفته است. این کشور می‌خواهد ‌برای حل بحران این کشورها، کمک‌های خویش را در این‌جا افزایش دهد. هم‌چنان یک دلیل قناعت‌بخش دیگر نیز به‌خاطر کاهش کمک‌های خارجی به افغانستان وجود دارد: بحران اوکراین. چنان‌چه بخشی از وزیران خارجه کشورهای عضو ناتو، دیرتر در نشست لندن حضور یافتند، چون آن‌ها در عین روز، در ‌نشستی روی همکاری‌های امنیتی در اروپا که بیش‌تر روی موضوع اوکراین می‌چرخید، شرکت داشتند.

فشار جامعه‌ی مدنی افغانستان

با وجودی‌ که گرفتاری و تشنج‌های دیگر در جهان وجود دارند؛ اما نشست لندن نشان می‌دهد که دنیا افغانستان را فراموش نمی‎کند. روی همین باورمندی، تعدادی از نمایند‌‌گان جامعه‌ی مدنی افغانستان با اشتراک در نشست لندن، به روز چهارشنبه نشستی را برگزار کردند. نعیم ایوب‌زاده، رییس بنیاد انتخابات افغانستان می‌گوید: «آن‌چه که ما می‌خواستیم، همین است. باید تداوم کمک‌ها و اجرای تعهدات تضمین شود». وی هم‌چنان می‌افزاید که ما تمام کارها را ‌طی دو روز انجام داده نمی‌توانیم. ما در این‌جا به عنوان ناظر شرکت کرده‌ایم. آن‌چه که مهم پنداشته می‌شود، تضمین و اجرای تعهداتی است که دولت افغانستان از نشست لندن می‌گیرد. در فرجام ما خود را روی این نکته متمرکز می‌نماییم: اگر همکاری ادامه نیابد و تعهدات عملی نشوند، افغانستان وضعیت دشواری را سپری خواهد کرد.