منبع: وال استریت ژورنال
نویسندگان: ناتانهاج و ماگریتا ستانساتی، با شرکت احسانالله امیری و حبیب خان توتاخیل
برگردان: حمید مهدوی
اشرف غنی، مقام پیشین بانک جهانی روز دوشنبه به عنوان رییس جمهور جدید افغانستان سوگند یاد کرد. مراسم تحلیف رییس جمهور جدید، پایان کار حامد کرزی، که از 2001 بدینسو کشور را اداره کرده است، نیز بود.
روز دوشنبه، اشرف غنی، رییس جمهور جدید افغانستان در نخستین انتقال دموکراتیک قدرت، قدرت را در اختیار گرفت و وعده سپرد که فساد را از بین خواهد برد و خواهان صلح با طالبانی شد که در این روز حملهی تازهای را در کابل راهاندازی کردند.
آقای غنی که انتخابات مورد مناقشهی ریاست جمهوری 14 جون را برد، در حالی طی مراسمی در کاخ ریاست جمهوری که شدیدا از آن محافظت شده بود، سوگند یاد کرد، که سفیران کشورهای خارجی، مقامهای بازدیدکننده و برجستهترین سیاستمداران افغانستان در این مراسم حضور داشتند.
آقای غنی در نخستین سخنرانیاش به عنوان رییس جمهور افغانستان گفت که کشورش را «مشکلات محاصره کردهاند» و از طالبان و دیگر گروههای ستیزهجو خواست تا با کابل به پای میز مذاکره بنشینند. وی گفت: «با جنگ نمیتوان مسایل سیاسی را حل کرد». وی همچنین اضافه کرد: «با آنهایی که به استفاده از زور باور دارند، مثل خودشان رفتار خواهد شد».
رییس جمهور جدید کشوری را به ارث میبرد که با شورشگری قوی طالبان مواجه است. ستیزهجویان از یک دورهی بیثباتی سیاسی طولانی استفاده کردند تا حملاتشان را در سراسر کشور راهاندازی کنند و خروج نیروهای جنگی خارجی تا اواخر سال جاری میلادی نگرانیها در مورد توانایی نیروهای امنیتی افغانستان در راستای حفظ مناطق تحت کنترولشان را افزایش داده است. افغانستان همچنین به میلیاردها دالر کمک ایالات متحده و کشورهای متحدش وابسته است تا هزینههای ارتش و پولیس را تمویل کرده و چرخ اقتصاد کشور را در حرکت نگهدارد.
جادهها در سراسر پایتخت برای عبور و مرور اکثریت شهروندان مسدود بودند و از آنجایی که طالبان بهدنبال اخلال این رویداد تاریخی بودند، چرخبالها بر فراز شهر دور میزدند. نظر به گفتههای صدیق صدیقی، سخنگوی وزیر داخلهی افغانستان، یک بمبگذار انتحاری خودش را در یک ایستگاه بازرسی در امتداد جادهی منتهی به میدان هوایی بینالمللی کابل انفجار داد و در نتیجهی آن چهار سرباز و سه فرد ملکی افغان کشته شدند. حداقل پنج تن دیگر در این انفجار زخم برداشتند.
مقامهای محلی گفتند که شورشیان در ولایت شرقی پکتیا بر یک ساختمان یک ولسوالی یورش بردهاند و بلافاصله پس از این یورش تلفات ناشی از آن روشن نبود. طالبان مسئولیت هردو حمله را بر عهده گرفتند و فورا پیشنهاد صلح آقای غنی را رد کردند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفت: «اشرف غنی توسط امریکاییها در سفارت امریکا تعیین شده بود. او یک دستنشانده است و حق ندارد ما را به گفتوگوهای صلح دعوت کند».
مراسم تحلیف رییس جمهور جدید روز دوشنبه همچنین پایان سیزده سال حاکمیت رییس جمهور کرزی بود که برای اولین بار در سال 2001، اندکی بعد از سقوط رژیم طالبان بهدست امریکاییها، با حمایت امریکاییها به عنوان رییس جمهور افغانستان تعیین شد. از آن زمان تا کنون روابط او با واشنگتن و کشورهای غربی به شکل روزافزونی به تنش گرایید، چیزی که ادارهی جدید در کابل بهدنبال تعمیر آن است. وقتی آقای کرزی در مراسم تحلیف آقای غنی و عبدالله عبدالله، نامزد پیشتاز انتخابات و وزیر پیشین خارجه را به آغوش کشید، با دور گستردهای از کف زدنها مواجه شد.
آقای کرزی روز دوشنبه گفت: «امروز در قلبم برای آیندهی افغانستان همان آرزوها را دارم که سیزده سال قبل به عنوان رییس حکومت موقت داشتم». «در طول تاریخ ما از صفر شروع کردهایم».
آقایان غنی و عبدالله روی نتیجهی انتخابات ماه جون شدیدا با هم دعوا کرده بودند و آقای عبدالله ادعا کرده بود که با استفاده از تقلب گسترده، پیروزی از او به سرقت رفته است. بهدنبال پادرمیانی آقای کرزی و ایالات متحده، دو رقیب در ماه جاری روی تقسیم قدرت در یک حکومت وحدت ملی به توافق رسیدند و آقای غنی به عنوان رییس جمهور و آقای عبدالله به عنوان رییس اجرایی، پستی که شبیه نخستوزیری است، اعلان شدند.
آقای عبدالله همچنین در مراسم تحلیف روز دوشنبه به عنوان رییس اجرایی سوگند یاد کرد. وی گفت: «امروز نشانهی آغاز یک فصل جدید در افغانستان است». با این حال، انتظار میرود که ائتلاف حاکم جدید بهطور گستردهای شکننده باشد. ماهها زمان در برگرفت تا دو نامزد روی تقسیم قدرت به توافق برسند و اعضای هردو تیم انتخاباتی هنوز روی برخی از مسایل، از پستهای حکومتی گرفته تا فضای اداری، با هم جر و بحث دارند.
انتظار میرود که حکومت آقای غنی بهدنبال انتقال قدرت در روز دوشنبه، سریعا موافقتنامهی دوجانبهی امنیتی با واشنگتن را امضا کند، موافقتنامهای که راه را برای ادامهی حضور نیروهای ایالات متحده و متحدانش در افغانستان هموار خواهد کرد تا پس از پایان مأموریت رسمی نیروهای ائتلاف در ماه دسامبر، مأموریتهای آموزشی و ضدتروریزم را به پیش ببرند. این موافقتنامه که کرزی از امضای آن خودداری کرده است، میتواند تا روز سهشنبه امضا شود و با ادامهی کمکهای مالی به حکومت افغانستان و نیروهای امنیتیاش ارتباط دارد.
آقای غنی، شهروند پیشین امریکا که زمانی در دانشگاه جانز هاپکینز تدریس میکرد، در یک اقدام غیرمعمول برای یک سیاستمدار در این کشور سنتی اسلامی، در مراسم تحلیف علنا از خانمش (رولا غنی که متولد لبنان است) سپاسگزاری کرد و او را با نام افغانی بیبی گل صدا زد. غنی در حالی که عاطفی به نظر میرسید، گفت: «من میخواهم از همسرم، بیبی گل، برای حمایت کردن از من و از افغانستان تشکر کنم». «او همیشه از زنان افغانستان حمایت کرده است و امیدوارم به این کارش ادامه دهد». در حالی که خانم غنی در جریان مبارزات انتخاباتی برای شوهرش کمپاین کرده است، خانم آقای کرزی هرگز در انظار عمومی ظاهر نشده است.
آقای غنی، مقام پیشین بانک جهانی که بخش بزرگی از زندگی کاریاش را در خارج سپری کرده است و اندکی بعد از سقوط رژیم طالبان در سال 2001 به افغانستان برگشت، در مراسم تحلیف بهدنبال صیقل دادن خودش به عنوان یک افغان واقعی بود. روز دوشنبه، او با یک لنگی سنتی شرقی ظاهر شد و قول داد که اولین سفر او به خارج، سفر حج عمره خواهد بود.
آقای غنی عهد کرده است که اقتصاد ضعیف کشور را احیا کرده و به فساد گسترده که حکومت سلف او را آلوده ساخته بود، رسیدگی کند. با این حال، مقابلهی این مسایل مستلزم به چالش منافع مردان قدرتمند منطقهای خواهد بود، مردانی که در زمان ریاست جمهوری کرزی توانمند شدند. بسیاری از افراد بخشی از حکومت جدید خواهند بود.
آقای غنی پیش از دور دوم انتخابات در مصاحبهای با وال استریت ژورنال گفته بود، «نگرانیهای زیادی» در محافل سیاسی افغانستان در مورد قصد او در امر مبارزه با فساد وجود دارند. وی گفت: «اگر شما مجموعهای از قوانین را، بدون اینکه بازیگران آن را درک کنند و مطابق به آن تنظیم شوند، تحمیل کنید و اگر از راگبی به شطرنج بروید، این یک حرکت دشوار خواهد بود». «بنابراین، نیاز داریم درک کنیم که ما در حال گذار از سیاست مبنی بر عضلات و زور، به سیاستی مبنی بر خرد هستیم».
آقای غنی در سخنرانی مراسم تحلیفش در روز دوشنبه گفت که سیستم قضایی را از قاضیهای فاسد پاک خواهد ساخت و به اعضای پارلمان گفت که از نفوذشان سوء استفاده نکرده و از اعمال فشار بر وزیران به نفع شخص خودشان اجتناب کنند. این درخواست فورا از سوی فوزیه کوفی، نمایندهی برجستهی مجلس از ولایت شمالشرقی بدخشان، رد شد. وی گفت که تقاضای رییس جمهور جدید برای محدود کردن تماس بین نمایندگان مجلس و وزیران حکومت، مانع نظارت مناسب خواهد شد. وی گفت: «نمایندگی و نظارت، دو مسئولیتی اند که قانون اساسی به ما داده است». «ما بدون ملاقات وزیران نظارت نمیتوانیم».
اولویت فوری آقای غنی، رسیدگی به 537 میلیون دالر کسر بودجه است که همین اکنون هم بر توانایی حکومت در زمینهی پرداخت معاش کارمندان دولتی تأثیر گذاشته است. نظر به گفتهی یک مقام ارشد غربی، آقای غنی به سران چندین کشور نامه نوشته است و از آنها کمک درخواست کرده است. اکنون، کشورهای کمککننده احتمال پرداخت پول اختصاص داده شده برای پروژههای انکشافی را بررسی میکنند تا حکومت افغانستان را در پوشش هزینههای عاجلش کمک کنند. با این حال، مقامهای خارجی نخست تضمین خواهند خواست که حکومت جدید در مورد رسیدگی به مشکلات اقتصادی افغانستان جدی است. این مقام غربی گفت: «ما نمیتوانیم مطمئن باشیم که تمام تصمیمهایی را که او اتخاذ میکند، از لحاظ اقتصادی درست باشند؛ اما قطعا ما مطمئنیم که او برای بهبود اقتصادی به روش خودش بهترین تلاشهایش را به خرچ خواهد داد».
معاشهای سربازان ارتش و پولیس افغانستان از وجوه جداگانهای پرداخت میشوند که کسر بودجهی فعلی بر آن تأثیری ندارد. آقای غنی قبلا وعده داده بود که در 100 روز اول ریاست جمهوریاش، تغییرات جدیای را در سیاستها اعمال خواهد کرد و بهسرعت شورای اقتصادی را تشکیل خواهد داد و این شورای اقتصادی هفتهوار تشکیل جلسه خواهد داد.
