افغانستان، مشکل جهانی برای روسیه و کشورهای مشترکالمنافع
نویسنده: ولادیمیر موگان
منبع: آژانس اطلاعاتی بینالمللی فرغانه
بخش آخر
اقدامات روسیه چه خواهد بود؟
بنابراین، میبینیم که ستاد کل فدراسیون روسیه با پیشبینی خود، در ارتباط به وضعیت داخلی افغانستان و همینطور آسیای میانه، مضطرب و نگران است. رهبران نظامی روسیه به این باورند که نقش ایالات متحده و غرب در پیوند به مسئلهی افغانستان را نمیتوان نادیده گرفت. با این حال، زیر سایه، هنوز مسایلی است که میتواند روسیه را به یک سری اقدامات ملزم سازد. آنچه سرگی شایگو، وزیر دفاع در سومین کنفرانس مسکو گفت، این است: «در سالهای اخیر، ما در تلاش تقویت یک سری فعالیتهای نظامی در خارج از مرزهای روسیه و بهخصوص تقویت پایگاههای نظامی روسیه در تاجکستان و قرغیزستان هستیم. در همین راستا، در پایگاه هوایی در قرغیزستان بخشی از ساختار پایگاه 201 نیروی هوایی افزایش یافته است. همچنین، روسیه دوستان و متحدان خود را فراموش نمیکند. ما در راستای تقویت نیروهای مسلح کشورهای عضو سازمان گفتوگوی جمعی (ОДКБ) و سازمان همکاریهای شانگهای، فعالانه شرکت میکنیم.»
گفتههای وزیر دفاع، واقعیت دارد. البته که معلوم است روسیه برنامهی کاملی برای وضعیت آیندهی افغانستان در سر دارد. که در مورد این- اقدامات اخیر وزارت دفاع روسیه و ایدهی نشستها و گفتوگوهای سازمان گفتوگوی جمعی در آسیای مرکزی- فرضیههای چندی میتوان پیش کرد. پس روسیه چه خواهد توانست؟
با اطمینان کامل میتوان خاطرنشان کرد که با وجود فعالیتهای نیروهای نظامی بینالمللی و در قدم نخست، ایالات متحدهی امریکا در افغانستان، بعید به نظر میرسد که روسیه بتواند عملاً دخالت کند. جنرال سرگئون در سومین کنفرانس مسکو یادآوری کرد: «با اطمینان میتوان گفت که حضور نظامی امریکا در افغانستان، حداقل تا سال 2024 ادامه خواهد داشت. با این حال، [این حضور] تأثیر قابل توجهی در کاهش پتانسیل مبارزه با مخالفان مسلح ندارد. برآورد ما این است که فعالیت گروههای رادیکال اسلامی در ساحات کشور [افغانستان] هنوز هم منبع اصلی تهدیدهای تروریستی در آسیای مرکزی است.» بنابراین، میتوان حدس زد که در ده سال آینده- در صورتی که کابل بهطور فعالانه از سوی ایالات متحدهی امریکا و ناتو به لحاظ نظامی حمایت شود- روسیه تنها در قلمرو کشورهای آسیای مرکزی و کشورهای مشترکالمنافع به منظور محافظت از خود و متحدان خود، عملیات نظامی و استفاده از نیروهای نظامی خود را برنامهریزی خواهد کرد.
تلاشهای نظامی روسیه در خاک تاجکستان متمرکز خواهد شد. اعزام و استقرار پایگاه قطعهی نظامی 201- بزرگترین پایگاه نیروهای زمینی فدراسیون روسیه در خارج از کشور- حتمی است. [روسیه] علاوه بر استقرار پایگاه نیروی زمینی و نیروی هوایی، برای تقویت موقعیت خود تلاش خواهد کرد. در همین حال، مذاکرات روسیه و تاجکستان بر سر موضوع فرودگان آینی [Айни] بدون توجیه به تأخیر افتاده است. با این وجود، هیچ نوع نگرانی خاصی که متوجه دوشنبه باشد، از سوی مسکو وجود ندارد. دیر یا زود، اما روسیه پایگاه نیروی هوایی خود را در خاک تاجکستان خواهد داشت. همراه با پایگاه هوایی در قرغیزستان، نیروهای اضافی نیز اعزام شده است تا در صورت لزوم، از آن به عنوان سکوی پریش برای حمایت نیروهای مستقر و دفع تجاوز ممکن از سوی طالبان در مرزهای جنوبی کشورهای مستقل مشترکالمنافع استفاده شود. امکان ندارد که میان روسیه و متحدان او- سازمان گفتوگوی امنیت جمعی- در آسیای مرکزی (قزاقستان، قرغیزستان و تاجکستان) توافق صورت نگیرد که به موجب آن، یک مانور ناگهانی در مقیاس بزرگ با رهبری نیروهای روسی- مانند آنچه در ماه جون 2014 صورت گرفت- در منطقهی آنها برگزار خواهد شد.
روسیه البته منتظر بازگشت ازبکستان و ترکمنستان به آغوش خویش است. اما [روسیه] از راههای دیپلماتیک و با ادامهی همکاریهای خود در بخشهای توسعهی نظامی و فنی با آنها، این خواسته را تحقق خواهد بخشید.
برای خنثاسازی تهدیدها از مرز افغانستان، علاوه بر کشورهای مشترکالمنافع، البته که هند، چین و ایران از شرکای بینالمللی اصلی خواهد بود. این احتمال وجود دارد که در طولانیمدت ستاد کل روسیه با آنها یک تعداد عملیات نظامی را به منظور از بین بردن پایگاههای طالبان در مناطق افغانستان عملی کند.
امکان دارد که نیروهای مسلح روسیه در آسیای مرکزی، یک سری گزینههای دیگر را روی دست گیرند. این برنامه عملی خواهد شد، در صورتی که وضعیت به گونهی مطلوب نباشد. سه گزینهی اصلی توسعهی وضعیت در افغانستان را ستاد کل فدراسیون روسیه پیشبینی میکند. روشن است که روسیه به نحوی در درگیریهای افغانستان خود را دخیل خواهد دانست که البته این برای مسکو هزینهبر نیز خواهد بود.
ولادیمیر موگان، ستوننویس روزنامهی «نیزه وسیما گازتا»
منابع:
Статьи по теме:
Узбекистан, 2012: Итоги и прогнозы. Часть I, 2013-01-23 00:43:11
Статьи по теме:
Узбекистан, 2012: Итоги и прогнозы. Часть I, 2013-01-23 00:43:11
