منبع: دیپلمات
نویسنده: Zachary Keck
برگردان: حمید مهدوی
تمام نشانهها، نشان میدهند که حامد کرزی برای ماندن در قدرت، در نظر دارد کودتا کند.
در حالی که بحران سیاسی در افغانستان همچنان ادامه دارد، نیویورک تایمز گزارش میدهد که برخی از اعضای حکومت کرزی بهدنبال تصاحب قدرت اند. در این گزارش آمده است: «گروهی از وزیران قدرتمند و مقامهای حکومت کرزی که با نیروهای امنیتی روابط قوی دارند، تهدید کردهاند که اگر بنبست انتخاباتیای که کشور را فلج کرده است، بهزودی حل نشود، قدرت را بهدست خواهند گرفت».
در ادامهی این گزارش آمده است که مقامها پس از تصاحب قدرت، حکومت موقت تشکیل میدهند و اقداماتشان را برای سرپا نگهداشتن دموکراسی در درازمدت در کشور، ضروری توصیف میکنند. میتو روزنبرگ، گزارشگر این گزارش که قبلا خبرنگار وال استریت ژورنال بود و درک عمیقی از اوضاع افغانستان دارد، خاطرنشان میسازد که این حرکت تا حدی عکسالعمل به نگرانیهایی است که گویا غیرپشتونهای افغانستان قصد تصاحب قدرت را دارند.
روزنبرگ اشاره میکند که نیروهای امنیتی و رییس جمهور کرزی مستقیما در این برنامهریزیها دخیل نیستند. با این حال، او به مقامهایی در داخل حکومت کرزی که نخواستهاند نامشان افشا شود، اشاره کرده که گفتهاند، این حرکت بهطور فعال دنبال شده و همچنین از برخی از مقامها، بهشمول عمر داوودزی، وزیر داخلهی افغانستان، نام برده شده است که تقریبا همین چیز را گفتهاند، اما صرف چند جملهی دوجانبهی دیپلماتیک را به آن علاوه کرده است.
در این گزارش به نقل از داوودزی گفته شده است: «این بحث وجود دارد و مردم حق بحث کردن دارند، بهویژه زمانی که آنها با چنین بحران مهم ملی مواجه اند». «اما من شخصا ترجیح میدهم و این را به نفع منافع ملی میدانم که انتخابات نتیجهای داشته باشد، به هر شکلی که باشد».
هرچند این حرکت توسط مقامهای غیرنظامی راهاندازی شده است، اما اقدامات آنها به یک کودتا خواهد انجامید. در واقع، حفظ دموکراسی در بلندمدت، همان توجیهی است (یا حداقل بخشی از آن است) که توسط حکومتهای نظامی در مصر و تایلند استفاده شد. روزنبرگ پیوسته در مقالهی خود تأکید کرده است که باور دارد، مقامها در تلاشی به منظور فشار آوردن بر دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری، عبدالله عبدالله و اشرف غنی، برای دست یافتن به سازش از طریق گفتوگوها این اطلاعات را بیرون دادهاند تا به بنبست سیاسی پایان داده شود. در واقع این امکان دارد، بهویژه اینکه کرزی مستقیما در برنامهریزیها دست ندارد.
با آنهم به نظر من، احتمال اینکه کرزی مستقیما در برنامهریزیهای کودتا دست داشته باشد و با حلقهی داخلیاش تلاش دارد از بحران انتخاباتی به منظور ماندن در قدرت استفاده کند، بالاست. رویترز در ماه جون گزارش داد که تعداد زیادی از افغانها باور دارند، کرزی عمدا بحران انتخاباتی را ایجاد کرده است تا از آن به منظور ماندن در قدرت استفاده کند. در واقع، رویترز گزارش داد که «حتا تعدادی در خانواده و حلقهی داخلی کرزی باور دارند که رییس جمهور بیسروصدا افتضاح انتخاباتی را طراحی کرد تا دستی در قدرت داشته باشد». من نمیدانم که آیا رییس جمهور افغانستان بحران انتخاباتی را طراحی کرده است یا خیر (هرچند مسلما من آن را رد نمیکنم)، اما مطمنا من باور دارم که او تلاش خواهد کرد تا از فرصت پیشآمده استفاده کند.
در این رابطه کرزی و حلقهی داخلی او شاید این اطلاعات را بیرون دادهاند تا پاسخهای ایالات متحده، قدرتهای منطقهای و جامعهی جهانی را در صورت تصاحب قدرت، بسنجند. در سیاست آن را معمولا بالن آزمایشی مینامند. این احتمال هم وجود دارد که این اطلاعات توسط افراد شامل در حلقهی داخلی کرزی بیرون داده شده باشد، تا از کودتا جلوگیری شود.
در این زمینه قابل ذکر است که اندکی پس از نشر مقاله، روزنبرگ از ترک افغانستان منع شده و توسط دفتر دادستان کل افغانستان مورد بازجویی قرار گرفته بود و از او خواسته شده بود تا منابع این مقاله را افشا کند (دستآورد دیگر دموکراسی در افغانستان!)
این احتمالا نشان میدهد که کرزی نمیخواست این اطلاعات بیرون درز کند، با وجود این حقیقت که برخی از اعضای کابینه و افراد نزدیک به او همین چیز را گفتند، به این دلیل است که حدس زده میتوانیم، چرا آنها متمایل اند تا کسانی را که این اطلاعات را بیرون دادهاند، بیابند. اقدامات دفتر دادستانی کل شاید تلاشی به منظور مبهم کردن حقیقتی باشد که گویا کرزی در برنامهریزیهای کودتا دست دارد یا اینکه بیرون دادن این اطلاعات عمدی باشد. این احتمال هم وجود دارد که حکومت کرزی از داخل چند پارچه باشد و دست راست نمیداند که دست چپ چه میکند.
