رییس جمهور کرزی و آزمون انتقال قدرت سیاسی

براساس حکم قانون اساسی، دوره‌ی خدمت رییس جمهور انتخابی افغانستان پنج سال می‌باشد و می‌تواند بعد از ختم یک دوره‌ی پنج ساله، دوباره خود را نامزد کند. رییس جمهور کرزی مطابق به این حکم قانون اساسی در دو دوره‌ی پنج‌ساله رهبری کشور را به عهده داشته است و اکنون دوره‌ی رهبری‌ا‌ش‌ پایان یافته است. براساس حکم قانون اساسی، باید قدرت سیاسی را به رییس جمهور انتخابی انتقال دهد.

رییس جمهور کرزی اولین رییس جمهور کشور می‌باشد که مسئولیت دارد قدرت سیاسی را براساس میکانیزم دموکراتیک انتقال دهد. در گذشته قدرت سیاسی در افغانستان به صورت مسالمت‌آمیز و قانونی انتقال نیافته است. هر زمام‌داری که به کرسی قدرت تکیه زده است، یا از طریق لشکرکشی به قدرت رسیده‌اند ‌یا با کودتای نظامی رهبری حاکمیت را به‌دست گرفته است. رییس جمهور کرزی پس از یک دوره‌ی انارشی بزرگ، که کشور مورد دخالت مستقیم کشور‌های همسایه و خارجی قرار داشت، رهبری کشور را به‌دست گرفت و باید در نخست پایه‌های اقتدار دولت را تقویه می‌داد و نظام سیاسی کشور پا می‌گرفت و دوم، مسئولیت تاریخی داشت که بایستی زمینه‌ها و شالوده‌ی تمامیت‌خواهی و انحصار قدرت سیاسی را از حلقه‌ی قبیله و قوم خاص بیرون ساخته و حاکمیت سیاسی کشور را ضبغه‌ی ملی می‌بخشد.

در خصوص هدف اول، او توانست که با حمایت سازمان ملل و کشورهای حامی کشور، نظام سیاسی را از نو سر و سامان بخشد و با استفاده از نفوذ رهبران جهادی و قومی، دامنه‌ی حاکمیت دولت را گسترش داد و زمینه‌های اقتدار سیاسی و صلاحیت همین رهبران قومی و تنظیمی را محدود کرد. با این کار، زمینه‌ی حضور تکنوکرات‌ها را در اداره و رهبری نظام سیاسی و اداری کشور مساعد ساخت.

در جریان دوازده سال حاکمیت آقای کرزی دست‌آوردهای ارزش‌مندی در زمینه‌ی تقویه‌ی نهادهای اساسی جامعه، چون نهاد آموزش و پرورش، تحصیلات عالی، ارتش و پولیس ملی، نصیب مردم افغانستان شده است. از لحاظ ساختاری اکنون افغانستان دارای یک نظام سیاسی کامل می‌باشد که تمامی نهادهای اساسی آن فعال می‌باشد.

برعلاوه‌ی این دست‌آوردهای مهم، رییس جمهور کرزی در طول مدت زمام‌داری خویش به عنوان یک رهبر حامی ارزش‌های مدرن و انسانی عمل کرد که در نتیجه‌ی همین روی‌کرد ایشان، اکنون جامعه‌ی افغانستان به گونه‌ی قابل توجه با ارزش‌هایی چون حقوق بشر، آزادی بیان و الگوهای زندگی مدرن آشنا شده‌اند.

در هدف دوم‌ که می‌باید آقای کرزی قدرت سیاسی را به رییس جمهور انتخابی واگذار کند و پایه‌های حکومت‌داری و رهبری سیاسی کشور را بر معیار‌های دموکرتیک بنا سازد؛ اکنون این عمل‌کرد و نقش‌آفرینی ایشان، در یک آزمون مهم قرار دارد. جنجال‌های موجود انتخاباتی یک چالش بزرگی است که هرگاه رییس جمهور کرزی از صلاحیت قانونی و درایت رهبری خویش برای فرونشاندن این جنجال استفاده نکند، روند انتقال مسالمت‌آمیز قدرت دچار مشکل می‌گردد. رییس جمهور کرزی بایستی این واقعیت را جدی بگیرد که مسئولیتش برای تقویه‌ی پایه‌های نظام سیاسی و دموکراسی تمام نشده است. لازم است که با روی‌کرد خردمندانه و مسئولانه جلو انحصار‌گرایی و انارشی را در کشور بگیرد. در زمینه‌ی انتقال قدرت سیاسی و حل بحران موجود انتخابات به گونه‌ی فعال و جدی عمل کند. هرگاهی که بحران موجود انتخابات و کشیدگی‌های نامزدان حل نگردد و وضعیت کشور به سوی بحران سوق داده شود، هر‌آن‌چه دامن‌گیر کشور و نظام سیاسی گردد، رییس جمهور کرزی هم در آن نقش دارد؛ زیرا‌ مدیریت تمامی امور کشور تا انتقال عملی قدرت سیاسی به عهده‌ی رییس جمهور کرزی می‌باشد.

با توجه به آن‌چه بیان شد، رییس جمهور کرزی در یک آزمون بزرگ تاریخی قرار دارد. هرگاهی که بتواند در زمینه‌ی فرونشاندن بحران موجود انتخاباتی میان نامزدان نقش سازنده را ایفا کند و انتقال قدرت سیاسی در دوره‌ی زمام‌داری وی به‌صورت دموکراتیک و مسالمت‌آمیز به رییس جمهور انتخابی موفقانه عملی گردد، به عنوان رهبر محبوب در تاریخ افغانستان از جای‌گاه شایسته برخوردار می‌گردد و هرگاهی که با روی‌کرد محافظه‌کارانه بخواهد در زمینه‌ی انتقال قدرت خوب عمل نکند، تمامی افتخاراتی را که تاکنون در دوره‌ی زمام‌داری خویش کسب نموده، خدشه‌دار ساخته و از دست می‌دهد.