گفتوگوی شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر با حلیمه سلیمی، مسئول شبکه زنان افغان در هرات
ترکیب تیم مذاکرهکننده و توانایی و دانش اعضای آن در گفتوگو با طالبان، از موضوعهایی است که به باور بسیاری، بهویژه فعالان زن، از عوامل تأثیرگذار در موفقیت تیم دولت بهشمار میرود. به باور آنان، ضعف تیم مذاکرهکنندهی دولت در گفتوگوها، بیش از هر گروه دیگری، به ضرر زنان خواهد بود.
حلیمه سلیمی، مسئول شبکه زنان افغان در هرات، در گفتوگویی با شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر (از این به بعد«شبکه») میگوید اگر تیم دولت در جریان گفتوگوها، محدودیتی در مورد مسائل مربوط به زنان را بپذیرد، زنان قربانی خواهند داد: «هیچ محدودیتی در مورد زنان قابل قبول نیست؛ چه زنانی که تجربهی تلخ دورهی طالبان را دارند و چه زنانی که در آن دوره زندگی نکرده و تنها در مورد آن، چیزهایی شنیدهاند. هیچیک، محدودیتی در مورد حقوقشان را نخواهند پذیرفت.»
بانو سلیمی میافزاید، یک قدرت قوی باید در مقابل طالب عمل کند تا از موقف خود کناره بگیرد.
شبکه: حضور زنان در گفتوگوهای صلح، چه تأثیری بر این روند دارد؟
سلیمی: در طول تاریخ افغانستان، به دلیل مردسالاری در جامعه، مردان هیچگاه نتوانستهاند از زنان نمایندگی کنند؛ بنابراین حضور گستردهی زنان در این روند، میتواند تضمینی برای محفوظ ماندن حقوقشان باشد. زنان افغانستان به این توانایی رسیدهاند که در تعیین سرنوشت خود نقش مستقیم داشته باشند.
بانو سلیمی میافزاید زنان باید برای دفاع از حقوقی که مطابق قانون اساسی و میثاقهای بینالمللی برای آنان در نظر گرفته شده است، در تمام روندهای سیاسی، از جمله گفتوگوهای صلح، نقش داشته باشند که این، تأثیر مستقیمی بر حفظ آزادی و دستآوردهای آنان دارد.
شبکه: خواستههای مهم زنان، از گفتوگوهای صلح چیست؟
سلیمی: مهمترین خواستهی زنان این است که تمام دستآوردهایشان در بخشهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حفظ شود؛ چون نمیخواهند به عقب برگردند. زنان میخواهند در تمام عرصههای اجتماعی نقش فعال داشته باشند و از لحاظ اقتصادی خودکفا شوند تا بتوانند در کنار مردان سهمی در تأمین نیازهای خانواده داشته باشند.
شبکه: دیدگاه کلی شما در رابطه با گفتوگوهای صلح چیست؟
سلیمی: اگرچه زیاد به نتیجهی مذاکره با گروهی که همواره دست به کشتار زده است، امیدوار نیستم، اما به هرحال اگر تلاشی برای تحقق صلح نشود، جنگ ادامه خواهد یافت. حالا باید دید که مذاکرات صلح تا چه اندازه میتواند با حمایت دولت و جامعه جهانی، از حقوق و آزادیهای مدنی مردم افغانستان دفاع کند و به خطوط سرخ زنان، ارزشهای مدنی مردم و آزادی بیان احترام بگذارد.
به گفتهی بانو سلیمی، باید دید گفتوگوهای صلح تا چه اندازه میتواند بهعنوان یک قدرت، در مقابل طالبان عمل کند و دیدگاه آنان را نسبت به زنان تغییر بدهد تا زنان قربانی گفتوگوهای صلح نشوند.
شبکه: چه تضمینی از متعهدبودن طالبان وجود دارد؟
سلیمی: دولت بهعنوان یک طرف گفتوگو باید قوی عمل کند و از زنان حمایت کند، حمایت جهانی نیز در این بخش مهم است. از سویی گذشته از متعهدبودن یا نبودن طالبان، یکی از نگرانیهای بزرگ زنان این است که در میان برخی شهروندان کشور نیز ذهنیت طالبانی وجود دارد.
شبکه: به نظر شما تیم مذاکرهکننده ظرفیت دفاع از حقوق زنان را دارد؟
سلیمی: متأسفانه طالبان یک ایدئولوژی رادیکالی دارند که روی آن بسیار کار کردهاند و شاید بتوانند با استفاده از آن، افرادی را که در ساختار سیاسی دولتاند تحت تأثیر قرار بدهند و من از این بابت نگرانم.
به گفتهی بانو سلیمی، آنان امیدوارند که در کنار اعضای تیم مذاکرهکننده -که به باور وی به شکل سلیقهای انتخاب شدهاند- متخصصانی از کشورهای اسلامی نیز بهعنوان مشاور حضور داشته باشند تا بتوانند گروه طالبان را متقاعد کنند.
نوت: این مصاحبه توسط شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر تهیه شده و امتیاز و مسئولیت آن به این شبکه برمیگردد. این سلسله مطالب براساس یک تفاهم تجاری در اطلاعات روز نشر میشود.
