دهها تن از بازماندگان قربانیان جنگ در یک تجمع اعتراضی در کابل خواستار برقراری آتشبس فوری، تأمین حقوق قربانیان جنگ و ابهامزدایی از روند صلح شدند.
این معترضان که خود را اعضای «اجماع ملی وارثین شهدا و قربانیان جنگ» معرفی میکنند، روز شنبه (۲۵ اسد) در یک تجمع اعتراضی از روند فعلی صلح انتقاد کردند.
صدا افغان، سخنگوی اجماع بازماندگان قربانیان جنگ میگوید که برقراری آتشبس فوری، حضور مستقیم نمایندهی قربانیان در میز مذاکره با طالبان و ابهامزدایی از روند فعلی صلح، سه خواستهی عمده آنها از دولت افغانستان است. آقای افغان که حدود ۲۰ روز قبل یک پسر کاکای ۲۲ سالهاش در ولایت پکتیا توسط نیروهای دولتی کشته شده، میافزاید که مردم افغانستان قربانی طرفهای جنگ هستند و حق دارند که در مذاکرات صلح حضور داشته باشند: «از روند فعلی بهشدت نگرانیم چون بسیار مبهم است و ما نمیدانیم که آجندای صلح چیست، بنابراین باید به ملت جزئیات داده شود.»
همزمان با این هیأت مذاکرهکنندهی دولت افغانستان در دیدار با عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحهی ملی گفته است که این هیأت براساس فیصلهی لویهجرگهی مشورتی صلح در قالب چهار کمیتهی کاری برای مذاکره با گروه طالبان آمادگی گرفته است. این کمیتهها روی آمادگی برای مذاکرات، آجندا، موارد حقوقی و فقهی و گروههای آسیبپذیر و قربانیان جنگ کار خواهند کرد. به نقل از اعلامیهی کاخ سپیدار، اعضای هیأت مذاکرهکنندهی دولت افغانستان گفتهاند که در جریان مذاکرات موارد لازم را با مردم در میان خواهند گذاشت و براساس طرزالعمل مشخصی اطلاعرسانی خواهند کرد.
دنیا، مادر هفت فرزند ساکن کابل که شوهر خود را سال گذشته در یک حملهی انتحاری در شهر کابل از دست داده میگوید که دولت افغانستان در مذاکرات صلح با گروه طالبان نباید حق و حقوق قربانیان را نادیده بگیرد. او میافزاید که گفتوگوهای صلح باید روشن و شفاف باشد و منتج به آرامی و امنیت دایمی شود.
شعیباحمد راشد، یکی از بازماندگان قربانیان جنگ میگوید که او سه سال قبل برادرش نصرالله ۲۴ ساله را که عضو ارتش کشور بوده در ولایت زابل از دست داده است. او میگوید تأمین حقوق قربانیان جنگ باید در اولویت مذاکرات قرار داشته باشد: «همه افرادی که اینجا جمع شدهاند، حداقل دو-سه عضو خانوادهی خود را بر اثر جنگ از دست داده و هدف از گردهمایی این است که قربانیان جنگ در مسألهی صلح در قدم نخست قرار داشته باشد و نادیده گرفته نشود. ما باید در این روند صلح اشتراک داشته باشیم، از ما مشوره گرفته شود. ما میخواهم که روند صلح شفاف باشد و در پشتپرده صورت نگیرد.»
هیأت مذاکرهکنندهی دولت افغانستان در دیدار با رییس شواری عالی مصالحه ملی اطمینان داده است که در ارتباط به حفظ و تقویت ارزشها و دستآوردهای مردم افغانستان در گفتوگوها جدی و همنظر خواهند بود. در این دیدار همچنان به آتشبس بهعنوان اولویت در آغاز مذاکرات تأکید شده است. در ترکیب ۲۱ نفرهی این هیات مذاکرهکننده دولت افغانستان، نمایندهی مستقیم قربانیان جنگ حضور ندارد. بازماندگان قربانیان جنگ و فعالان حقوق بشر بارها از نادیدهانگاری بازماندگان قربانیان در روند صلح اظهار نگرانی کردهاند.
برشنا ساکن ولایت کنر از بازماندگان قربانیان جنگ میگوید که سال گذشته چهار عضو خانوادهاش که عضو ارتش افغانستان بوده در ولایتهای فاریاب و کنر کشته شدهاند. او از دولت افغانستان خواستار تأمین حقوق قربانیان جنگ و آتشبس فوری است. خانم برشنا از نادیده گرفتهشدن قربانیان جنگ در روند صلح بهشدت انتقاد میکند: «لویهجرگه برگزار شد، ۴۰۰ زندانی طالبان آزاد شد، ولی به خانوادهی شهدا فرصت داده نشد. درحالیکه در این جنگها مردم عادی کشته و زخمی دادهاند. ما به نمایندگی از خانوادهی شهدا باید در مذاکرات حضور داشته باشیم.»
دولت امریکا و گروه طالبان پس از ۱۸ ماه مذاکره، در یک اقدام تاریخی در ۱۰ حوت ۱۳۹۸ در دوحهی قطر، توافقنامهی صلح امضا کردند. براساس این توافقنامه، تمام نیروهای امریکایی در جریان ۱۴ ماه از افغانستان بیرون میشوند و مرحلهی دیگری از گفتوگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان آغاز میشود. پیششرط آغاز این گفتوگوها، آزادی ۵ هزار زندانی طالبان از زندانهای دولت افغانستان در بدل آزادی هزار زندانی دولت از قید طالبان است. تا اکنون که بیش از پنج ماه از امضای این توافقنامه میگذرد، گفتوگوهای مستقیم صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان آغاز نشده است. پیشتر تلویزیون ملی افغانستان اعلام کرده بود که این مذاکرات قرار است در ۲۶ سرطان در دوحه، پایتخت قطر آغاز شود.
حکومت افغانستان پس از توافق امریکا با گروه طالبان، چهارهزار و ۶۰۰ زندانی طالبان رها کرده بود، اما آزادی ۴۰۰ زندانی دیگر این گروه را که «خطرناک» خوانده بود به تصمیم لویهجرگهی مشورتی صلح واگذار کرده بود. این جرگه که در هفدهم اسد بهمنظور تصمیمگیری در مورد سرنوشت ۴۰۰ زندانی طالبان برگزار شده بود، با صدور قطعنامهی ۲۵ مادهای با رهایی این تعداد زندانیان طالبان موافقت کرد. نخستین گروه ۸۰ نفری این ۴۰۰ زندانی روز پنجشنبه ۲۳ اسد از زندان پلچرخی در کابل آزاد شدند.
قرار است مذاکرات مستقیم میان هیأت مذاکرهکنندهی دولت افغانستان و طالبان در آیندهی نزدیک در شهر دوحه، پایتخت قطر آغاز شود. هنوز زمان دقیق آغاز این مذاکرات مشخص نشده است.
