ولسوالی بالامرغاب در فاصله 120 کیلومتری و در شمال شهر قلعهنو، مرکز ولایت بادغیس، به میدان زورآزمایی نیروهای دولتی و طالبان بدل شده است. نمایندگان مردم بادغیس در مجلس نمایندگان و شورای ولایتی مدعیاند 300 نیروی دولتی در کندک ارتش در بالامرغاب بیش از یک سال است که در محاصره شدید بهسر میبرند.
عبدالعزیز بیگ، رییس شورای ولایتی بادغیس به روزنامه اطلاعات روز میگوید که نیروهای دولتی در محدودهی 400 متر مربع در داخل کندک ارتش در محاصرهی شدید بهسر میبرند و دیگر نقاط بالامرغاب در اختیار طالبان قرار دارد: «300 نیروی پولیس، ارتش، کماندو، قطعات خاص پولیس در داخل کندک ارتش جابهجا هستند و این افراد در محاصره طالبان قرار دارند. اگر کمک نرسد، مشکل جدی پیش میآید.»
وزارت دفاع ملی در مورد محاصرهی نیروهای دولتی در کندک ارتش در بالامرغاب، ابراز نظر نمیکند. اما یک منبع معتبر در لوای سوم ارتش که خواست هویتش پنهان بماند، به روزنامه اطلاعات روز میگوید که کندک ارتش در محاصرهی طالبان قرار دارد و فشار زیاد روی این نیروها است.
ترس از گسترش جغرافیای جنگ
ضیاءالدین اکازی، نماینده مردم بادغیس در مجلس نمایندگان، حکومت را به بیپروایی در راستای حمایت از نیروهای دولتی مستقر در بالامرغاب متهم میکند. او در صحبت با اطلاعات روز هشدار میدهد در صورتیکه کمک به سربازان گیرمانده در کندک ارتش فرستاده نشود، سقوط این کندک دور از امکان نیست.
او از پیامدهای منفی سقوط کندک ارتش بهدست طالبان بهشدت نگران است: «اگر کندک ارتش در بالامرغاب سقوط کند، جغرافیای جنگ در ولسوالیهای آبکمری، مقر، قادس، جوند بیشتر خواهد شد و حتا طالبان خودشان را به دروازههای شهر قلعهنو خواهند رساند.» آقای اکازی میگوید که بارها وضعیت بد امنیتی بالامرغاب را با مقامهای ارشد در وزارتهای دفاع و داخله در میان گذاشته، اما تاکنون کاری برای بهبود اوضاع امنیتی در این ولسوالی بهشدت ناامن صورت نگرفته است.
منابع به اطلاعات روز میگویند در میان طالبان در بالامرغاب بادغیس، جنگجویان خارجی با خانوادههایشان حضور دارند. عبدالعزیز بیگ، رییس شورای ولایتی بادغیس میگوید که این جنگجویان با خانوادههایشان از کشورهای روسیه، ازبیکستان، تاجیکستان به بالامرغاب آمدهاند: «مردم بالامرغاب میگویند که با لفظ این جنگجویان آشنایی ندارند و آنان به زبانهای خارجی صحبت میکنند.»
چندی پیش عبدالغفور ملکزی، والی پیشین بادغیس نیز در صحبت با اطلاعات روز، حضور جنگجویان خارجی را در بالامرغاب تأیید کرده بود. او گفته بود که این جنگجویان با سلاحهای پیشرفته مجهز به دوربینشب هستند.
حفر تونل و سلاح شبین
در جریان سال جاری چندین مرتبه جنگجویان طالب با حفرکردن تونلها، قسمتهای از کندک ارتش را در بالامرغاب منفجر کردهاند. نمایندگان مردم بادغیس میگویند که احتمال حفر تونلهای بیشتر از سوی طالبان برای رسیدن به کندک ارتش بیشتر از هر زمانی است.
رییس شورای ولایتی بادغیس میگوید تاکنون دو مرتبه بخشهای از کندک ارتش را در بالامرغاب طالبان منفجر و تلفاتی به نیروهای دولتی وارد کردهاند: «طالبان دستگاه آوردهاند و تونل برای رسیدن به کندک ارتش استفاده میکنند.»
ضیاءالدین اکازی، عضو مجلس نمایندگان، یکی از دلایل افزایش تلفات نیروهای دولتی در بالامرغاب را، دستیابی طالبان به سلاحهای پیشرفته نظامی مجهز با دوربین شببین در بادغیس میداند: «در بالامرغاب نیروهای دولتی سلاح کافی دارند، اما به تناسب سلاحهای طالبان پیشرفته نیست. طالبان دوربینهای شب دارند که از فاصلههای دور دست نیروهای دولتی را هدف قرار میدهد.»
فواد امان، معاون سخنگوی وزارت دفاع در گفتوگو با روزنامه اطلاعات روز بر توانمندی نیروهای دولتی مستقر در بادغیس تأکید دارد. او میگوید که طی سال جاری به طالبان در این ولایت تلفات سنگین وارد شده است: «حملات طالبان بر پاسگاه نیروهای امنیتی و دفاعی عقب زده شده و تلفات سنگین به طالبان وارد شده است. طالبان هیچ جای بادغیس را نتوانستهاند که از کنترل حکومت خارج کنند. با گذشت هر روز میزان تلفات طالبان بلند میرود و این گروه تضعیف میشود.»
دشواری در اکمالات
منابع میگویند، بیش از یک سال میشود که کندک نیروهای دولتی بر فراز تپه کوه موسوم به «سهپایه» به دست طالبان سقوط کرده است. این پاسگاه در فاصله دو کیلومتری کندک ارتش در بالامرغاب موقعیت دارد. با سقوط این پاسگاه نشست و برخاست چرخبالها بهدشواری انجام میشود.
ضیاءالدین اکازی، عضو مجلس نمایندگان میگوید که زخمیان و اجساد قربانیان نیروهای دولتی با تأخیر 20 روزه منتقل میشود و زندگی برای نیروهای دولتی در کندک ارتش دشوار شده است.
بیشتر اکمالات نیروهای دولتی در کندک ارتش در بالامرغاب از طرف شب صورت میگیرد، آنهم با حمایت هوایی، جنگندهها از چرخبال.
عبدالعزیز بیگ، رییس شورای ولایتی بادغیس میگوید که در هنگام اکمالات، چرخبالها از سوی طالبانی که در اطراف کندک ارتش بهسر میبرند، مورد پرتاب هاوان و راکت قرار میگیرد.
او از کمبود آذوقه در این کندک ابراز نگرانی میکند و از حکومت مرکزی میخواهد که به این مشکل رسیدگی فوری کنند: «بر طیارهها از سوی طالبان وقتی که کشتهها و زخمیها را منتقل میکند و یا تجهیزات نظامی و غذا میآورند، انداخت میشود.»
منبعی از لوای سوم ارتش در بادغیس نیز میگوید اکمالات نیروهای ارتش در کندک به هیچ عنوان از طریق زمین بهدلیل تهدیدات بلند امنیتی امکانپذیر نیست. او میگوید اجازه ندارد که در مورد وضعیت آشفته امنیتی در بالامرغاب با رسانهها صحبت کند.
تلفات بلند غیرنظامیان؛ «عامل طالبان هستند»
ضیاءالدین اکازی، نماینده مردم بادغیس در مجلس نمایندگان میگوید که بر اثر پرتاب هاوان در ولسوالی بالامرغاب طی یک هفته گذشته، 14 غیرنظامی کشته و 35 تن دیگر زخمی شدهاند. او میافزاید که عامل تلفات این شمار از غیرنظامیان نیروهای دولتی مستقر در کندک ارتش در بالامرغاب هستند: «افزایش تلفات غیرنظامیان از سوی نیروهای دولتی، باعث افزایش فاصله میان حکومت و مردم خواهد شد.»
اما وزارت دفاع ملی، عامل تلفات غیرنظامیان را گروه طالبان میداند. فواد امان، معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی میگوید که به هیچ عنوان نیروهای دولتی غیرنظامیان را هدفمندانه هدف قرار نمیدهند: «هیچ گاهی به شکل عمدی، نیروهای افغان مثل گروههای تروریستی و طالبان بالای افراد ملکی و بیدفاع حمله نمیکنند. نیروهای امنیتی و دفاعی برای حفاظت از جان افراد ملکی از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند.»
عبدالعزیز بیگ، رییس شورای ولایتی بادغیس، طالبان را متهم میکند که از خانههای مسکونی برای هدف قرار دادن نیروهای دولتی مستقر در کندک ارتش در بالامرغاب استفاده میکنند: «طالبان هاوان و راکت از خانههای مسکونی بر کندک پرتاب میکنند، هر روز نیروهای دولتی کشته و زخمی میشوند، فشار بالای این نیروها زیاد است. نیروهای دولتی مجبور میشوند که برای مقابله با طالبان و دوربینهای شببین آنها هاوان پرتاب کنند.»
کمیسیون ساحوی حقوقبشر در غرب کشور، از افزایش تلفات غیرنظامیان ابراز نگرانی میکند. عبدالقادر رحیمی، رییس این کمیسیون در صحبت با روزنامه اطلاعات روز، تأکید دارد که باید طرفین درگیر جنگ قواعد جنگ و اصول بشردوستانه مدنظر بگیرند.
او میگوید که باید حفظ جان و مال غیرنظامیان در صدر برنامههای طرفین منازعه در جنگ باشد: «متأسفانه تا جایکه ما میبینیم، طرفین درگیر منازعه مسلحانه، توجه کمی به جان و مال مردم بیدفاع کردهاند. باید تلفات غیرنظامیان به حداقل برسد. کمیسیون مستقل حقوق بشر همواره در مورد منازعات مسلحانه تشویش خود را اعلان کرده است.»
دودی که به چشم مردم میرود
گروه طالبان از ترس اکمالات نیروهای دولتی در کندک ارتش در بالامرغاب، اجازه عبور و مرور موترهای باربری، از طریق پل نزدیک این کندک روی رودخانه مرغاب را نمیدهند.
رانندگان موترهای باربری سنگینوزن مجبورند که در عمق آب رودخانه مواد مورد نیاز را به بالامرغاب و ولایتهای شمالی منتقل کنند.
گفته میشود چندین مرتبه در جریان سالجاری بهدلیل عمق آب، موترهای باربری واژگون شده و خساره هنگفت به رانندگان وارد شده است.
رییس شورای ولایتی بادغیس میگوید که طالبان موترهای باربری را تنها از منطقهی موسوم به «اکازیها» در فاصله چهار کیلومتری شرق ولسوالی بالامرغاب اجازه عبور از رودخانه را میدهند.
او میافزاید که برای عبور موترهای تیزرفتار و موتورسایکل از روی رودخانه مرغاب،، باشندگان محل قایقهای کوچک از ولایت نیمروز به بالامرغاب منتقل کردهاند، تا رفت و آمد در دو طرف این رودخانه مختل نشود.
در همین حال، جنیدالله اشکانی، عضو جامعه مدنی بادغیس در صحبت با روزنامه اطلاعات روز، از افزایش مشکلات مردم بهدلیل حضور گسترده طالبان در بالامرغاب ابراز نگرانی میکند. او از حکومت مرکزی میخواهد که به طالبان اجازه ندهد که برای مردم بخش رفتوآمد مشکل ایجاد کنند: «طالبان از کشاورزان خواستهاند که هر چه زودتر گندمهایشان را درو کنند، برای اینکه حملات شدید این گروه بالای کندک ارتش در بالامرغاب افزایش مییابد.»
