نیویورکتایمز خبریگه کۉره، ناروی باش وزیری اۉتگن یکشنبه کونی دونالد ترامپدن پیام قۉلگه کیریتگن. پیامده ترامپ شوندهی دېب یازگن: «مملکتینگیز مېنگه تینچلیک بۉییچه نوبل مکافاتینی بېرمسلیککه قرار قیلگنینی انابتگه آلگن حالده (حالبوکه مېن سکّیزته و حتا اوندن هم کۉپراق اوروشلرگه برهم بېرگنمن)، اېندی اۉزیمنی فقط تینچلیک نقطهٔ نظریدن فکرلشگه مجبور دېب حسابلهمهیمن. البته، تینچلیک همان اوستوار بۉلیب قالهدی، اما اېندی مېن امریکا قۉشمه ایالتلری اوچون نیمه یخشی و مناسب اېکنینی هم اۉیلشیم ممکن.»
ترامپ اوشبو پیامده گرینلند مسألهسینی اۉرتهگه تشلب، امریکا بومنطقه اوستیدن تۉلیق نظارتنی قۉلگه آلیشی کېرهکلیگینی تأکیدلهیدی.
امریکا قۉشمه ایالتلری جمهور رییسی آچیق و روشن تیلده شونی ایتهدیکی، اونینگ گرینلندنی تۉلیق اېگهللش بارهسیدهگی قطعیتی قسماً شوندن کېلیب چیقهدیکی، اولر (یعنی اروپا منطقهسیدهگی برچه دولتلر، «کتّه عمکی» نینگ نازک طبیعتینی یخشی بیلگن حالده) اونگه تینچلیک بۉییچه نوبل مکافاتینی بېرمهگن. باشقهچه ایتگنده، ترامپ اۉزی نینگ «شبههسیز حققی» دېب بیلگن نوبل مکافاتیدن محروم بۉلگنی اوچون حاضر المزده بۉلیب قالگن و کوچ ایشلهتیشگه اساسلنگن بیر حرکت آرقهلی دنمارک، اروپانی همده ناتو اعضالرینی تحقیرلشنی ایستهماقده.
عادتده امریکانینگ عملدهگی حکومتی نینگ خطی-حرکتلری و یاندشوولرینی تحلیل قیلهدیگن کۉپلب کیشیلر بو خطی-حرکتلرده و یاندشوولرده (اینیقسه، زۉرآورانه توسعه طلبلیک حقیده گپ کېتگنده) اوشبو مملکت تشقی سیاستیده چوقور بیر اۉزگریشنی کۉریشهدی. بو یېرده «اوشبو مملکت» عبارهسی مهم اهمیتگه اېگه. چونکه کېنگ ترقهلگن فرض شوندن عبارتکی، امریکا دولتی امریکا جمهور رییسی بیلن تېنگلشتیریلمهیدی و او بوندن انچه کتّهراق توشونچهدیر. شو باعثدن هم عادتده آق اویدن اعلان قیلینهدیگن هر قندهی سیاست یاکه او یېردن قبول قیلینهدیگن هر قندهی قرار امریکا دولتی نینگ سیاستی و قراری صفتیده قرهلهدی.
بو تصور ترامپگه تعلقلی بۉلگن جایده ناتۉغری حسابلنهدی. البته، امریکا جمهور رییسی عنعنوي طرزده کتّه وکالتلرگه اېگه و امریکا اهالیسی نینگ کتّه قِسمی راضی بۉلمسلیگی ممکن بۉلگن قرارلرنی هم قبول قیلیشی ممکن. بوندهی قرارلر ایلگری هم امریکا نینگ باشقه جمهور رییسلری تامانیدن قبول قیلینگن. اما ترامپ حکومتیده کېچهیاتگن جریانلر دېیرلی مثلی کۉریلمهگن حالتدیر. یعنی، اۉتمیشده هېچ بیر جمهور رییس حکومتلرنی اغدریش یاکه باشقه دولتلر حدودی نینگ بیر قِسمینی اېگهللش کبی ییریک قرارلرنی فقط اۉزی نینگ غضبی، ایچکی المزده حالتی و شخصي ایستهگیگه تهیهنگن حالده قبول قیلمهگن.
اما ترامپ بوندهی قرارلرنی قبول قیلماقده. اونینگ ناروی باش وزیریگه گرینلند بارهسیده یۉلهگن پیامی شونی یقّال کۉرسهتهدیکی، اگر ترامپ اۉز شخصیگه نسبتاً حقارت بۉلدی، دېب حسابلهسه یاکه یېترلی حرمت و اعتبار کۉرسهتیلمهگنینی سېزسه، او بوتون دنیانی یاقیب یوباریشگه هم تیار. او اوچون نه امریکا و اونینگ خلقی، نه دنیا و اونینگ اهالیسی مهم. او اوچون فقط بیرته نرسه اهمیتگه اېگه: اۉزی نینگ اۉزیگه سیغینیش درجهسیدهگی خودبینلیگی.
جهان سیاستچیلرینینگ اَیریملری ترامپنی یخشی بیلیشهدی. شو سببلی بعضاً قولهی پیتلرده اونی مقتشگه اۉتیشهدی، اونینگ غضبینی و ناجۉیه خطی-حرکتلرینی جلولش، ایچکی الملریدن کېلیب چیقهدیگن ضررلریدن ییراق توریش اوچون. بیر نېچه ییل اوّل اَیریم یېتکرمهلر ولادیمیر پوتین بیر جایده ترامپنی «ناباب استعداد اېگهسی» (نابغه) دېب اتهگنینی خبر قیلگن اېدی (گرچه کېینچهلیک معلوم بۉلیشیچه، پوتین ایشلهتگن روسچه سۉز عیناً «نابغه» دېگن معنانی انگلهتمهگن). اۉشه پیتده ترامپ بو تعریف نینگ پوتین تامانیدن ایتیلگنی امریکا حکومتی نینگ موضعلریگه تأثیر کۉرستمسلیگینی دعوا قیلگن. اما او شوندن کېین قۉشیمچه قیلیب شوندهی دېگن:
«اگر او مېن حقیمده یخشی گپلر ایتسه، مېن هم او حقده یخشی سۉزلر ایتهمن.»
پوتین ترامپنی مقتر اېکن، عیناً اونینگ خودبینلیککه مایل طبیعتینی نشانگه آلگن اېدی. چونکه او ترامپ نظریده، مثلاً، امریکا حقیده ایتیلگن یوزته یخشی گپ هم اونینگ شخصی حقیده ایتیلگن بیرته مقتاولی سۉزچهلیک قدرلی اېمسلیگینی یخشی بیلردی. اۉتگن ییلی پاکستان باش وزیری دونالد ترامپ نی تینچلیکپرور انسان دېب اتهب، اونی تینچلیک بۉییچه نوبل مکافاتیگه اېنگ مناسب نامزاد دېب اعلان قیلگن اېدی. اسراییل باش وزیری هم اوشبو مکافات ترامپگه بېریلیشی کېرهکلیگینی تأکیدلهگن.
بیر نېچه کون اوّل ترامپ ایران اسلامي جمهوریتی حکومتی ۸۰۰ کیشیگه چیقریلگن اۉلیم جزاسی حکمینی تۉختهتگنینی اعلان قیلدی. او بو قرار اوچون ایران حکومتیگه منّتدارلیک بیلدیردی. اما آیتالله خامنهای احتمال، اۉزینی سېویش بابیده ترامپدن کم بۉلمهگن شخص، اۉز مملکتی ایشلری نینگ ترامپ نینگ بویروق و تعقیقلری بیلن یورمسلیگینی کۉرسهتیش اوچون ایکس اجتماعی ترماغیده یازیب چیقدی: ترامپ جنایتچیدیر و اونینگ قۉللری مینگلب اېرانلیکلر نینگ قانی بیلن بولغهنگن. ترامپ جواب بېریب شوندهی دېدی: اېندی خامنهای کېتیشی و اونینگ اۉرنیگه باشقه رهبر کېلیشی وقتی کېلدی. اگر ترامپ باشچیلیگیدهگی امریکا ایرانگه هجوم قیلسه، بو ایراننی سقلب قالیش یاکه امریکا نینگ عنعنوي تشقی سیاستی اوچون بۉلمهیدی. ترهمپ نینگ امریکاسی اوچون ایرانگه یاکه باشقه جایلرگه هجوم قیلیش نینگ یگانه سببی شونچهکه ترامپ نینگ اۉزی رنجیتیلگن یاکه ایچکی المزدهسی بۉلیشی دیر.
