مرکز خبرنگاران افغانستان دو گزارش تحقیقی اطلاعات روز را که تحت عنوانهای «بودجه کد ۹۱ در سال ۱۳۹۷ چگونه مصرف شده است؟» و «۲۰ سال زندان بهخاطر یادداشت منتشرنشده؛ آیا حکم دادگاه عادلانه است؟» منتشر شده، در کنار ۹ گزارش از دیگر رسانهها بهعنوان برترین گزارشهای سال برگزیده است.
لیاقت لایق، خبرنگار اطلاعات روز که گزارش چگونگی مصرف کد ۹۱ را نوشته بهعنوان «خبرنگار سال» برگزیده شده است.
گزارش کد ۹۱ که به تاریخ ۱۴ قوس ۱۳۹۸ منتشر شد، چگونگی مصرف کد ۹۱ در سال ۱۳۹۷ مالی را شرح میدهد. بر بنیاد این گزارش مقدار قابل توجه از بودجه ملی سال ۱۳۹۷ از کد ۹۱ بهگونهی مبهم و به اهداف نامشخص شامل کمکهای شخصی به مقامهای دولتی، افراد و سازمانهای منسوب به رهبران حکومت وحدت ملی مصرف شده است. این مصارف با ۲۸۰ حکم محمداشرف غنی، رییسجمهور و عبدالله عبدالله، رییس اجراییه در ۲۰ اداره انجام شده است.
ریاست عمومی امنیت ملی، اداره امور ریاستجمهوری، ریاست اجراییه، ریاست دفتر ریاستجمهوری و شورای امنیت ملی به ترتیب بیشترین مصرفکنندگان بودجه ملی از کد ۹۱ بوده است.
این گزارش نشان میدهد که دستکم در ۹۷ حکم جداگانه، رییسجمهور و رییس اجراییه ۲۹ میلیون افغانی را به مقامات دولتی، افراد منسوب به مقامهای دولتی و افرادی که بهگونهی مبهم «مستحق» دانسته شدهاند، «مساعدت نقدی» کردهاند.
این گزارش با واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخت و همچنان سبب شد که مجلس نمایندگان چگونگی مصرف کد ۹۱ را شامل آجندای مجلس کند و وزارت مالیه را برای استجواب به مجلس بخواهد.
گزارش چگونگی زندانیشدن زمان احمدی
گزارش «۲۰ سال زندان بهخاطر یادداشت منتشرنشده؛ آیا حکم دادگاه عادلانه است؟» در میان ۱۰ گزارش برتر سال ۱۳۹۸ برگزیده شده است. شیر مهریار، ویراستار و گزارشگر روزنامه اطلاعات روز این گزارش را نوشته و در ششم سنبله سال ۱۳۹۸ منتشر شده است.
این گزارش به محتوای یادداشت منتشرنشدهی زمان احمدی، چگونگی بازداشت وی، صورت دعوای دادستان، حکم هیأت قضایی، دیدگاه کارشناسان در مورد حکم دادگاه، زندگی و خانوادهی آقای احمدی پرداخته است.
کارشناسان بخش حقوقی که در این گزارش با آنان صحبت شده است با استناد بر مادههای قانونی گفتهاند که حکم دادگاه و مجرمشناختن زمان احمدی کاملا خلاف قوانین نافذهی کشور است و هیچ معیار و ملاک و دلیل قانونی ندارد.
پس از نشر این گزارش مردم بهطور گسترده به آن واکنش نشان دادند و خواهان رهایی زمان احمدی شدند. پس از دادخواهیهای گسترده، دادستانی کل حکم تجدید نظر آقای احمدی را صادر کرد. سرانجام دادگاه دادگاه ابتدایی حوزهی اول امنیت عامه کابل در تاریخ سیزدهم حوت پروندهی آقای احمدی را بررسی و حکم به آزادی او را صادر کرد و او به خانه برگشت.
مرکز خبرنگاران افغانستان هر سال در روز ۲۷ حوت به مناسبت روز ملی خبرنگاران، برنامهای برگزار و در آن فعالیتهای برتر رسانهای و خبرنگار سال را معرفی میکند.
«خبرنگار سال افغانستان» و «۱۰ خبرنگار برتر» بر اساس یک برنامه رقابتی از سوی هیات داوران برگزیده شدهاند.
برنامه رقابتی خبرنگار سال افغانستان در سال ۱۳۹۲ آغاز شد و تا اکنون ملیارصادق آزاد و زمزمه نیازی از بیبیسی، وحید پیمان و مختار وفایی از هشت صبح، معروفه ذکی از تلویزیون آریانا نیوز، نوید بارکزی از خبرگزاری پژواک و لیاقت لایق از روزنامه اطلاعات روز موفق به دریافت این جایزه شدهاند.
