در پی شیوع ویروس کرونا در افغانستان، شماری از کشورهای همسایه برای جلوگیری از انتقال این ویروس گذرگاههای مرزی خود با افغانستان را مسدود کردهاند. تا به حال گذرگاههای تورغندی در هرات، حیرتان در مزار شریف و اسپین بولدگ در قندهار از سوی کشورهای همسایه مسدود شدهاند. در همین حال، اگاهان اقتصادی از این اقدام کشورهای همسایه انتقاد کرده و بسته شددن گذرگاهها را برای کشور خطرناک و بحرانساز میدانند.
دو روز پیش (دوشنبه، ۱۲ حوت)، دولت ازبیکستان در پی ثبت یک مورد مشکوک ویروس کرونا در ولایت بلخ بهخاطر جلوگیری از شیوع ویروس کرونا به آن کشور، گذرگاه حیرتان را مسدود کرده است.
منیراحمد فرهاد، سخنگوی والی بلخ به روزنامه اطلاعات روز گفت: «تنها این گذرگاه در حال حاضر به روی افغانهایی که از ازبیکستان وارد کشور میشوند، باز است.» به گفتهی او، دیگر به هیچ شهروند ازبیکستان و افغانستان اجازهی رفتوآمد داده نمیشود.
سه روز پیش سفارت پاکستان در کابل هم اعلام کرد که روز دوشنبه، ۱۲ حوت دروازهی دوستی افغانستان و پاکستان در ساحهی چمن و اسپین بولدک بهمنظور جلوگیری از شیوع ویروس کرونا برای یک هفته مسدود میشود.
رسانههای پاکستان تا کنون از ثبت چهار مورد مثبت ویروس کرونا در این کشور خبر داددهاند و به همین دلیل پاکستان تدابیر شدید را در نقاط مرزیاش از جمله با ایران و افغانستان در نظر گرفته تا از شیوع بیشتر این ویروس جلوگیری کند.
دوشنبه، 5 حوت زمانی که اولین مورد مثبت مبتلا به ویروس کرونا در ولایت هرات ثبت شد، در پی آن ترکمنستان بهمنظور جلوگیری از شیوع ویروس کرونا به آن کشور، گذرگاه تورغندی را مسدود کرد و شورای امنیت ملی افغانستان هم مرزهای زمینی و هوایی با ایران را مسدود کرد اما روز بعد دوباره باز کرد.
حدود یک هفته پیش در پی شیوع بیماری کرونا در ایران، اولین مورد مثبت مبتلا به ویروس کرونا در ولایت هرات ثبت شد و تا کنون بیشتر از 70 مورد مشکوک دیگر توسط وزارت صحت کشور ثبت شده که نتایج 52 مورد آن منفی تشخیص شده است.
آگاهان اقتصادی: اگر بستهشدن مرزها طولانی شود با بحران مواجه میشویم
آگاهان اقتصادی از این اقدام کشورهای همسایه مبنی بر بستهشدن گذرگاههای مرزی ابراز نگرانی کرده و بستهشدن طولانی این گذرگاهها را برای بازار افغانستان خطرناک و بحرانبرانگیز میدانند که حکومت باید وضعیت گرانی را مدیریت کند.
به باور این آگاهان، افغانستان از یک سو به تولیدات داخلی توجه نکرده است و مقدار قابل توجه مواد مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر بهشمول ازبیکستان، ترکمنستان و پاکستان که گذرگاههای مرزیشان را با افغانستان مسدود کرده است، وارد میکند. از سوی دیگر، نظام اقتصادی افغانستان اقتصاد بازار آزاد است که با کاهش عرضه، تقاضا بیشتر میشود. اگر مواد مورد نیاز از کشورهای همسایه وارد نشود، «قیمتها بسیار بالا» میرود.
قیس محمدی، آگاه اقتصادی میگوید که افغانستان بیش از 30 درصد مواد مورد نیاز را از کشورهای دیگر وارد میکند و ویروس کرونا میتواند مشکلات جدیای را به بار آورد. آقای محمدی میگوید: «نظام اقتصاد افغانستان اقتصاد بازار است. چون تولیدات داخلی افغانستان احتیاجات مردم را برآورده نمیتواند و بیشتر اجناس از کشورهای همسایه وارد میشود. اگر گذرگاهها به روی کالاهای تجارتی هم مسدود شود، قیمتها به آسمان بالا میروند.»
به باور آگاهان اقتصادی، بستهشدن گذرگاههای افغانستان با کشورهای همسایه در مدت زمان خیلی کم روی وضعیت بازار افغانستان تأثیر منفی گذاشته و بحرانبرانگیز شود.
صمیم صارم، استاد اقتصاد در دانشگاه به اطلاعات روز گفت: «با سه روز بستهشدن فقط مرز پاکستان درحالیکه دیگر مرزها باز بود، تورم به حدی رسید که مصرفکنندههای داخلی توان خرید را از دست داده بود و اگر مرزهای دیگر که بدیل مرزهای پاکستان است، هم بسته شود، وضعیت بحرانی خواهد شد.»
اگاهان اقتصادی از دولت میخواهند که با کشورهای همسایه مذاکره کرده و از بستهشدن گذرگاهها به روی ترانزیت و کالاهای تجارتی جلوگیری کنند. آنها همچنان از دولت میخواهند که برای جلوگیری از بروز بحران اقتصادی در کشور، از ذخایر استراتیژیک و مواد اولیه که برای حوادث اختصاص داده شده است، برای مدیریت وضعیت بازار استفاده کند.
علی موسوی، استاد دانشکده اقتصاد در ولایت بلخ میگوید: «بعضی بودجههای مانند کد 91 در چنین شرایطی باید به مصرف برسد و بعضی لوازم باید از طریق دهلیزهای هوایی که رییسجمهور وعده داده بود، تهیه شود.» صمیم صارم، استاد دانشکده اقتصاد در کابل همچنان میگوید: «این ویروس [کرونا] بهزودی از بین نمیرود و دولت باید به دنبال راه بدیل باشد. هرقدر ذخایر استراتیژیک هم باشد، پایان می یابد.»
همزمان با این، مسئولان اتاق تجارت و سرمایهگذاری کشور میگویند که بستهشدن گذرگاههای مرزی با کشورهای همسایه روی قیمتها و وضعیت بازار تأثیر میگذارد اما «بسیار قابل نگرانی نیست.» مسئولان این اداره میگویند که در مارکیتهای افغانستان به اندازه کافی مواد مورد نیاز وجود دارد.
جان آقا نوید، سخنگوی اتاق تجارت و سرمایهگذاری به اطلاعات روز میگوید: «ما از حکومت افغانستان تقاضا کردیم که در این مورد با کشورهای همسایه مذاکرات صورت گرفته و تدابیر برای انتقال کالاها روی دست گرفته شود. «ما آماده هرگونه تدابیر صحی هستیم اما نباید تجارت متوقف شود.»
روز گذشته (سه شنبه، 13حوت)، شورای امنیت ملی افغانستان دومین جلسه کمیته هماهنگی جلوگیری از شیوع ویروس کرونا را برگزار کرده و اعلام کرد که وزارت امور خارجه با کشورهای همسایه و منطقه در تماساند تا سایر اقدامات لازم در تفاهم پیش برده شود.
در اعلامیهای که از سوی دفتر شورای امنیت ملی افغانستان نشر شده، وزارتهای امور داخله، صنعت و تجارت و ریاست امنیت ملی را موظف کرده که از احتکار مواد خوراکی، ادویه جات و ماسک بهصورت جدی جلوگیری کرده و متخلفین را به پنجه قانون بسپارند.
گسترش ویروس کرونا در ایران؛ گذرگاه اسلام قلعه و پل ابریشم باز است
هفته قبل زمانی که اولین مورد مثبت مبتلا به ویروس کرونا در هرات ثبت شد، وزارت صحت عامه افغانستان در ولایت هرات حالت اضطرار صحی اعلام کرد و در پی آن شورای امنیت ملی افغانستان گذرگاههای زمینی و هوایی را با ایران مسدود کرد، اما یک روز پس از آن (سهشنبه، 6 حوت) مرزهای زمینی و هوایی با ایران دوباره بازگشایی شد.
در همین حال، دولت ایران با گسترش ویروس کرونا در این کشور، روزانه شماری زیادی از مهاجران و کارگران غیرقانونی و معتادان افغان را اخراج میکند.
این اقدام دولت ایران، نگرانیهای جدی مقامات کشور را در پی داشته است. پیشتر مقامات محلی در ولایات هرات و نیمروز بازبودن گذرگاههای مرزی افغانستان با ایران را برای شهروندان افغانستان خطرناک خوانده بود.
با این وجود، مسئولان در وزارت صحت عامه افغانستان از آمادگیهای لازم برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا در مرزهای افغانستان خبر میدهند. وحیدالله مایار، سخنگوی وزارت صحت عامه به اطلاعات روز گفت که آمادگیهای لازم در گذرگاههای مرزی با ایران روی دست گرفته شده و کسانی که از ایران برمیگردند، معاینه شده و در صورت داشتن علایم ویروس کرونا، قرنطین میشوند.
به باور مسئولان وزارت صحت عامه، معتادان افغان که اخیرا از ایران اخراج شدند خطری جدی برای گسترش ویروس کرونا به سایر نقاط کشور بهحساب میآیند. آقای مایار میگوید که وزارت صحت عامه برای 500 معتاد در ولایت نیمروز سرپناه و زمینه تداوی را مهیا کرده است.
