عملیات شبانه‌ی پولیس علیه تبه‌کاری در کابل؛ مردم : «کابل هنوز ناامن است»

جلیل رونق
جلیل رونق
جلیل رونق دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی خبرنگاری دانشگاه کابل است. او از ماه نوامبر ۲۰۱۸ به‌عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامه اطلاعات روز کار می‌کند.

حوالی ساعت چهارونیم بامداد روز یک‌شنبه، 29 جدی دزدان مسلح وارد فارم مرغ‌داری «حاجی حیدر» در ساحه‌ی «چهارراهی شهدا»ی دشت برچی، منطقه‌ی نسبتا امن پایتخت می‌شوند. دو دزد مسلح به‌محض ورود، دستان و پاهای همه‌ی پنج کارگر این فارم مرغ‌داری را با تناب و دهان‌شان را با تکه می‌بندند. ذاکرحسین ظفری اما موفق می‌شود که تناب‌ها را پاره کند و به مقاومت در مقابل دزدان برخیزد. اما دزدان مسلح بی‌درنگ بر او شلیک می‌کنند و سینه‌اش را می‌شکافند.

ذاکرحسین با دزدان گلاویز می‌شود و دست به تفنگچه و گریبان آنان می‌برد، اما دو دزد مهاجم او را به محوطه‌ی فارم مرغ‌داری می‌کشانند و یکی از آنان تیر خلاص را می‌زند: «تیر از گلوی او پایین رفته، در قلب‌اش رسیده و همان‌جا مانده بود. همین باعث شده بود که او جان بدهد.»

در یخن‌به‌یخن ‌شدن ذاکرحسین با دزدان، چهار همکار او نیز موفق می‌شوند که دستان همدیگر را باز کنند. آنان زمانی که در محوطه‌ی فارم مرغ‌داری می‌آیند، با جسد بی‌جان ذاکرحسین روبه‌رو می‌شوند. دزدان اما پس از حدود نیم ساعت درگیری‌ از ساحه فرار می‌کنند.کارگران به شماره‌ی تماسی که دو روز پیش از این واقعه، مسوولان حوزه‌ی 18 امنیتی به آنان داده بودند، تماس می‌گیرند.این شماره‌ی تماس اما خاموش است. علی‌علمدار ظفری، برادر ذاکرحسین به اطلاعات روز گفت:«شماره‌ی دیگری که در ذهن رفقای ذاکرحسین می‌رسد، شماره‌ی 119 پولیس است. به این شماره تماس می‌گیرند و گزارش واقعه را با پولیس شریک می‌کنند، ولی کارمندی  از پشت تلفن می‌گوید که باید رییس فارم دوباره به شماره‌ی 119 تماس بگیرد.»

برادر ذاکرحسین می‌گوید، زمانی که رییس فارم مرغ‌داری  دوباره واقعه را با پولیس 119 شریک می‌کند، آنان جواب می‌دهد که با حوزه‌ی 18 امنیتی هماهنگی می‌کند. پولیس پس از حدود یک ساعت (5:30 صبح)به ساحه می‌رسد. علی‌علمدار ظفری، برادر ذاکرحسین می‌گوید که با گذشت بیش از یک هفته، بررسی‌های پولیس در این مورد تا کنون پیش‌رفتی نداشته است: «ما شهید را در طب عدلی بردیم. در آن جا هم آثاری گرفتند و معاینات لازم را انجام دادند. ریاست تحقیقات جنایی کابل نیز آثار جرمی از این واقه را برد، اما پس از آن تا به‌حال پیشرفتی صورت نگرفته است.» گرچند پولیس در دیداری با خانواده‌ی آقای ظفری گفته‌ است که این رویداد را به صورت «جدی» بررسی می‌کند.

ذاکرحسین ظفری که حدود یک هفته‌ی پیش در دشت‌برچی شهر کابل توسط دزدان مسلح کشته شد/ عکس: شبکه‌های اجتماعی

شام همان روز افراد مسلح ناشناس مادر، یک پسر و دو دختر یک خانواده را در ساحه‌ی «جنگلک» در مربوطات حوزه‌ی هفتم امنیتی با سلاح سرد «تیشه» به قتل رساندند. پولیس همزمان با وقوع این رویداد گفته بود که عاملان آن را به‌زودی بازداشت و مورد پیگرد قانون قرار می‌دهد.

علاوه بر قتل، مجروحیت، رهزنی‌ها، باج‌گیری‌ها و  فریبکاری  از دیگر واقعات عمده‌ی جنایی در شهر کابل خوانده می‌شود.

احسان‌الله ایازی چهار روز پیش زمانی که از دفتر کار به طرف خانه‌اش در حرکت بود، در ساحه‌ی «دیوان‌بگی» در حوزه‌ی پنجم امنیتی شهر کابل در تور دزدان می‌خورد: «سه نفر که برچه در دست داشتند، راهم را گرفتند و مرا در سه‌کنجی دیواری کشاندند. یکی از آن برچه را برسینه‌ام گذاشت و دو نفر دیگرشان مرا وارسی کردند و لبتاپ و موبایلم را بردند.» پس از اینکه او از چنگ دزدانی رهایی می‌یابد، واقعه را به پولیس گزارش می‌دهد، اما پولیس به او می‌گوید: «حالا نمی‌توانیم او را پیدا کنیم. فقط پس از این تلاش کن که در یک زمان مناسب رفت‌وآمد کنی. ما هم کاری نمی‌توانیم فقط اگر گاهی با ما روبه‌رو شود و یا خودتان شناختید، آنان را می‌گیریم.»

براساس معلومات نهادهای امنیتی، تنها در جریان یک ماه گذشته نزدیک به 180 مورد رویداد جنایی در همه‌ی شهر کابل ثبت شده است؛ یعنی به‌طور اوسط در هر شبانه روز شش مورد رویداد جنایی در شهر کابل توسط پولیس به ثبت می‌رسد.

آغاز عملیات شبانه‌ی پولیس برای بازداشت دزدان

همزمان با افزایش شکایت‌ها از دزدی‌ها در سطح شهر کابل و انتقاد گسترده در مورد آن، شماری از فعالان شبکه‌های اجتماعی کارزاری زیر نام «کابل امن نیست» راه‌اندازی کردند. به‌دنبال آن وزارت امور داخله و فرماندهی پولیس کابل در تاریخ 18 جدی یک عملیات شبانه را برای بازداشت دزدان در این شهر راه‌اندازی کردند. نصرت رحیمی، سخن‌گوی وزارت داخله به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که این عملیات همچنان ادامه دارد.

براساس اعلام فرماندهی پولیس کابل از زمان آغاز این عملیات تا کنون 158 نفر به‌شمول سه خانم در پیوند به جرایم جنایی بازداشت شده‌اند. یک نفر دیگر نیز در جریان این عملیات پولیس کشته شده‌اند. این رقم در جریان یک ماه گذشته به 269 نفر رسیده است. فردوس فرامرز، سخن‌گوی فرماندهی پولیس می‌گوید که پرونده‌ی اکثر این افراد تکمیل و به ارگان‌های عدلی و قضایی فرستاده شده است.

اما دادستانی کل به تماس‌های روزنامه اطلاعات روز در مورد  پرونده‌های رسیده به این نهاد پاسخ نداد.

فردوس فرامرز می‌افزاید که با راه‌اندازی این عملیات، میزان جرایم جنایی در کابل «فوق‌العاده» کاهش یافته است.

در همین حال، شماری از باشندگان کابل در حوزه‌های مختلف این شهر می‌گویند که این عملیات پولیس تأثیری چندانی در کاهش میزان جرایم جنایی نداشته است. احسان‌الله ایازی می‌گوید: «فقط در دو سه روز اول در منطقه‌ی دیوان‌بگی و کمپنی کابل یک مقدار ترس وجود داشت و نیروهای پولیس در روی جاده‌ها به‌چشم می‌خورد، اما از آن پس این نیروها به صورت وقفه‌ای گشت دارند، ولی حضور گسترده در ساحه ندارند؛ به‌خصوص در داخل کوچه‌ها.»

جریان عملیات شبانه‌ی پولیس شهر کابل در تاریخ  18 جدی/ عکس: شبکه‌های اجتماعی

حمید آرین که در منطقه‌ی خیرخانه‌ی کابل زندگی می‌کند، نیز می‌گوید که در این قسمت شهر کابل همچنان میزان جرایم جنایی بلند است: «در خیرخانه کسی نمی‌تواند بعد از ساعت‌های 7:00 شام گشت و گذار کند. سارقان مسلح در کوچه‌ها می‌ریزند و راه عابران را می‌گیرند. وقوع رویدادهای جنایی در شب در خیرخانه، قصه‌ی سر دسترخوان هر صبح و شام اهالی این منطقه می‌باشد.» او می‌افزاید که پولیس در این ساحه‌ی کابل، صرفا روی جاده‌ها گشت‌زنی دارد، در حالی که «بیشترین افراد در کوچه‌ها و پس‌کوچه‌ها مورد دزدی قرار می‌گیرند».

سخن‌گوی فرماندهی پولیس کابل اما می‌گوید که گشت‌زنی‌ها کاهش نیافته و به شکل «روتین و منظم همه روزه مطابق پلان» جریان دارد. او تأکید کرد که هم‌اکنون بیش‌ترین تمرکز در این عملیات، ساحات آسیب‌پذیر و آسیب‌رسان می‌باشد: «هرچند نقاط غیرپلانی و پس کوچه‌های زیادی در کابل است. با آن هم تلاش پولیس برای پوشش تمام ساحات جریان دارد.»

با این حال، کارشناسان نظامی نیز می‌گویند که پولیس در شناسایی مناطق جرم‌زا و آسیب‌پذیر دقیق نبوده است. اسدالله ندیم می‌گوید که این کار باعث شده تا پولیس مکان امنی برای انجام جرایم خلق کند «به همین خاطر عملیات‌ اخیر پولیس در شهر کابل نیز چندان مؤثر نبوده است؛ این نهاد بدون این‌که ساختار شکلی شهر و عوامل اجتماعی جرم را در نظر بگیرد، عملیات راه‌اندازی کرد.»

او توضیح می‌دهد که هم‌اکنون صرفا نقاط آسیب‌پذیر را در روی جاده‌های عمومی شناسایی کرده، اما در اصل باید این نیرو در داخل پس کوچه‌ها کشانده شود.

جاوید کوهستانی، دیگر کارشناس امور نظامی نیز می‌گوید که باید علاوه بر شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و آسیب‌زا، باید از ساکنان محل درخواست شود که با پولیس همکاری کند. او همچنان می‌افزاید که دولت علاوه بر انجام عملیات، باید به عوامل اجتماعی جرایم نیز توجه کنند: «فقر و تنگدستی، بی‌چارگی، گسترش بسیار بی‌رویه‌ی معتادان از عوامل اجتماعی جرایم است که باید همزمان با انجام این عملیات، به آن‌ها نیز توجه شود.»

علاوه بر این، اسدالله ندیم وجود فساد در نهاد پولیس را از دیگر چالش‌های جرمی در شهر کابل می‌داند: «به‌دلیل فساد تعدادی از بازداشت‌شدگان دوباره به واسطه‌ی شماری از متنفذان مردمی و دولتی آزاد می‌شوند. آنان دوباره در جامعه آمده و دست به اعمال جرمی می‌زنند.» اما سیدمحمد روشندل، فرمانده پولیس کابل در  17 جدی در نشستی گفته بود که پس از این با جدیت تمام در مقابل آن ایستادگی می‌کند. او گفته بود در صورتی که این مورد در حوزه‌های پولیس رخ دهد، او به مردم در این مورد پاسخ‌گو می‌باشد و به آن رسیدگی می‌کند.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه