با آمدن زمستان و سرد شدن هوا، هوای شهر کابل بهشدت و بدتر از سالهای گذشته آلوده شد. پس از شدت آلودگی هوای شهر کابل و شکایت گستردهی شهروندان، رییسجمهور غنی شخصاً ریاست کمیسیون عالی مبارزه با آلودگی هوا را بهعهده گرفت و در اخیر ماه قوس با برگزاری نشستی در ارگ، خواهان اقدامات فوری برای کاهش آلودگی هوا شد.
اکنون پس از نزدیک به یکونیم ماه، ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست گزارشی از کارکرد و اجراآت کمیتههای این کمیسیون ارایه کرده است.
پس از دستور آقای غنی مبنی به اقدامات عاجل تمامی ادارات دولتی در راستای کاهش آلودگی هوای کابل، چهار کمیته (عملیاتی، آگاهی عامه، تقنین و نظارت کیفیت مواد نفتی) ایجاد و کار عملی این کمیتهها در اول جدی آغاز شد.
شاه زمان میوندی، رییس ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست روز دوشنبه، هفتم دلو در نشست خبری در کابل گفت که به تاریخ دوم جدی از سوی وزارت داخله به تمامی منابع آلودهکننده مهلت یک هفتهای داده شد تا سیستم گرمایشی خود را معیاری بسازد. در هشتم جدی کار عملی نظارت و مسدودسازی منابع آلودهکنندهی هوا آغاز شد.
به گفتهی میوندی، کمیتهی عملیاتی در مدت 27 روز گذشته 416 بلندمنزل، شهرک، ریگریشن، داش خشتپزی و گجپزی، هوتل، رستورانت، حمام، فابریکه و دیگر منابع آلاینده را بررسی کرده که از جمله، 136 باب این منابع آلاینده مسدود، سیستم گرمایشی 132 باب اصلاح و از صاحبان 82 باب دیگر تعهد گرفته شده که سیستم گرمایشی یا تسخین خود را معیاری بسازند.
همچنان ادارهی ملی ترافیک یک هزار و 584 وسایط نقلیه آلاینده را که مرتکب تخلفات محیط زیستی شدهاند، شناسایی کرده که از جمله 398 وسایط دودزا متوقف شده است.
شاهزمان میوندی گفت از تاریخ 13 قوس که شماره تماس درج شکایت از تخلفات محیطزیستی در ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست فعال شد، تاکنون 176 شکایت درج شده که به 53 شکایت رسیدگی شده است. او افزود که دهها مالک بلندمنزل، حمامها، شفاخانهها و سایر منابع آلودهکننده قرار است که پس از طی مراحل قانونی به نهادهای عدلی و قضایی معرفی شوند.
رییس ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست گفت که کمیتهی آگاهیدهی زیر نظر وزارت اطلاعات و فرهنگ که از سه جدی به بعد فعالیت خود را آغاز کرد، نشستهایی را با مسوولان رسانههای دولتی و خصوصی بهمنظور توجه به آلودگی هوا برگزار، کمپین توزیع 200 هزار ماسک را راهاندزای و ملاامامان مساجد را موظف کرده که در روزهای جمعه در مورد آلودگی هوا صحبت کنند. همچنان مقالاتی از دید اسلام در مورد آلودگی هوا تهیه و گفتمانهای شهری در مورد آلودگی برگزار شده است.
به گفتهی میوندی، کمیتهی تقنین مسودهی دو حکم در مورد منع استفاده از تایر، پلاستیک و رابر در سیستمهای گرمایشی، نصب اجباری فیلتر تصفیه دود را تهیه کرده که پس از توشیح رییسجمهور نافذ شده است.
او افزود که تعدیل برخی از مواد مقررهی کاهش و جلوگیری از آلودگیها توسط کمیتهی قوانین نهایی شده که برای تصویب به رییسجمهور و کابینهی حکومت ارایه میشود. همچنان این کمیته روی احکام مورد نیاز دیگر کار میکند.
کمیتهی نظارت کیفیت مواد نفتی نیز روند نمونهگیری از تانکهای تیل در تمامی نقاط کابل را آغاز کرده تا به گفتهی رییس ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست، از عرضهی مواد نفتی بیکیفیت جلوگیری شود.
آقای میوندی گفت: «در کل میتوان گفت که یک تحرک جدی بهوجود آمده و یک هماهنگی قوی میان ادارات ذیربط ایجاد شده است. پروسه ادامه دارد و جدی به پیش میرود. کار روی تهیهی دیتابیس تمامی اصناف کابل جریان دارد که تمام معلومات جمع میشود و این اصناف باید سیستم تسخین خود را معیاری کند.»
وضعیت هوای کابل
عزتالله صدیقی، معیین مسلکی ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست میگوید که پس از بارش برف (عوامل طبیعی) و اقدامات اصلاحی ادارههای دولتی در راستای مبارزه با آلودگی هوای کابل، آلودگی هوا در این شهر بهصورت قابل ملاحظه کاهش یافته است.
آقای صدیقی در نشست خبری گفت که از اول ماه قوس تا 10 جدی هوای کابل شدیدا آلوده بود و پس از 10 جدی آمار و ارقام از کیفیت هوای کابل میزان آلودگی را پایین نشان میدهد: «ارقام از ماه قوس نشان میدهد که موجودیت گاز اوزون مشکل نیست. اکساید نایتروجن در طول یک ماه فوقالعاده بلند بوده. سلفردای اکساید هم بلند بوده. کاربن منواکساید مشکل نیست. موجودیت هر دو نوع زرات معلق فوقالعاده بلند بوده.»
براساس استندرد ملی افغانستان، در یک متر مکعب هوا، میزان زرات معلق خرد 75، زرات معلق بزرگتر 150، کاربن منو اکساید 30، سلفردای اکساید 50، نایتروجن دای اکساید 80 و گاز اوزون 100 باشد.
صدیقی افزود که ارقام از میزان آلودگی هوای کابل در یک هفتهی گذشته نشان میدهد که میزان آلودگی پایین آمده، به استثنای گاز نایتروجن دایاکساید که همواره بلند است: «زرات معلق با قطر PM2.5 تا 190، 94 و 104 بوده. بعد از تاریخ 10 ماه جدی در ارقام کاهش آمده که عوامل طبیعی و عوامل اصلاحی تأثیرگذار بوده است. »
ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست میگوید که در کل هوای کابل در خود پنج آلایندهی عمده دارد: ذرات معلق با pm2.5 و قطر pm10، گازهای کاربن منواکساید، سلفردای اکساید، نایتروجن دای اکساید و گاز اوزون.
یکی از منابع آلودهکنندهی هوای کابل در زمستانها استفاده بیرویه از زغال سنگ است. مردم در نبود برق و گاز مایع از زغال سنگ عمدتاً تصفیه ناشده برای گرم کردن خانههایشان استفاده میکنند.
رییس ادارهی ملی حفاظت از محیط زیست میگوید که استفاده از زغال سنگ به روش فعلی قابل قبول نیست و باید در این زمینه تغییر آید. آقای میوندی در پاسخ به این پرسش که برای استفادهی زغال سنگ در سالهای بعدی چه طرحی روی دست دارد، گفت: «با سکتور خصوصی بحث کردیم که در زمینهی تصفیه زغال سنگ همکاری کند تا در سال آینده زغال سنگ تصفیهشده داشته باشیم. طرحهای دیگری که رویش کار جریان دارد این است که سیستم تسخین بلندمنزلها را به گاز مایع تبدیل کنیم. گاز مایع یک بدیل برای زغال سنگ میتواند باشد. یکی از موضوعات مهم در پلان پنج سال مسألهی زغال و سنگ است.»
