فارن پالیسی ـ لارا سلیگمن
ترجمه: جلیل پژواک
در 20 دسامبر 2018، یک روز بعد از اینکه رییسجمهور دونالد ترمپ بهطور ناگهانی از طریق تویتر اعلام کرد که ایالات متحده تمام نیروهایش را از سوریه خارج میکند، گروهی از سربازان امریکایی عازم گشتزنی معمولی در شهر کردنشین «منبیج» در شمال سوریه شدند.
یک افسر ارتش امریکا که آن روز عضو گروه گشتزنی بوده و به شرط ناشناسماندن با «فارن پالیسی» صحبت کرده، میگوید که یک عضو «نیروهای دموکراتیک سوریه» به رهبری کُردها، به سربازان امریکایی نزدیک شد، نتوانست جلوی اشکش را بگیرد و از نیروهای امریکایی بهخاطر حمایتشان از کُردها تشکری کرد.
این افسر ارتش در کنار نیروهای دموکراتیک سوریه برای شکستدادن دولت اسلامی جنگیده و از جملهی اعضای بازنشسته و برحال ارتش امریکا است که میگویند از تصمیم اخیر ترمپ برای خروج از مناطق مرزی سوریه و بازکردن راه برای حملهی ترکیه به شمالشرق سوریه، ناامید شدهاند. او میگوید: «آن مرد نشان واحدش را از بازو کند و به من داد. آن لحظه، احساسیترین لحظهای بود که من تجربه کردهام.» او میگوید که با دیدن عکسالعمل سربازان خطمقدم در منبیج به تویت ترمپ «من واقعا فهمیدم که نیروهای دموکراتیک سوریه احتمالا شریفترین مردمیاند که من تا کنون دیدم.»
ترمپ سرانجام تا حدودی از تصمیمش برگشت و در ماههای پس از آن تویت، تقریبا نیمی از نیروهای امریکایی مستقر در سوریه را خارج کرد. با اینحال، یک سال گذشته و ایالات متحده بار دیگر متحدان سوریاش را ناامید کرده است. نیروهای دموکراتیک سوریه شبهنظامیانیاند که نقش عمدهای را در پسگرفتن سوریه از چنگ دولت اسلامی ایفا کردند، اما اکنون، پس از آنکه ترمپ به اردوغان چراغ سبز نشان داد که میتواند وارد شمالشرق سوریه شود، زیر آتش بیرحمانهی نیروهای ترکیه قرار دارند. تعداد جنگجویان و غیرنظامیاان کشتهشده در عملیات ارتش ترکیه تا کنون مشخص نیست، اما یک گروه نظارتی میگوید که بیش از 60 هزار غیرنظامی آواره شدهاند.
افسران برحال و بازنشسته ارتش امریکا که به شرط پنهانماندن هویتشان با فارن پالیسی در مورد تجربهی همکاری مستقیمشان با نیروهای دموکراتیک سوریه مصاحبه کردهاند، این نیروها را گروهی از مردان و زنان مبارز، پرشور و نترس توصیف میکنند که ارزشهای امریکایی را پاس میدارند و حتا پس از ناامیدیهای مکرر، شریک وفادار باقی ماندهاند. این افسران امریکایی، مبارزان کُرد را الگوی همکاری موفق در خاورمیانهی آشفته و پردردسر میدانند. یکی از افسران بازنشستهی ارتش میگوید که نیروهای دموکراتیک سوریه یکی از معدود واحدهای بومی است که ایالات متحده از یازدهم سپتامبر به بعد با آنها کار کرده و اعتمادشان را بهدست آورده است.
او میگوید: «هم لیاقت آنها در میدان نبرد و هم تعهد آنها به مأموریت، بارها و بارها ثابت شده است.»
افسران برحال و بازنشسته ارتش امریکا که با آنها مصاحبه شده میگویند این خبر که ایالات متحده اجازه داده تا ترکها نیروهای کُرد را قتلعام کنند، آنها را ویران کرده است. چند تن از آنها گفتند که با شنیدن این خبر احساس شرم عمیقی کردهاند.
یک تفنگدار امریکایی که بین سالهای 2017 و 2018 در سوریه خدمت کرده، میگوید: «وجودم سرشار از نگرانی است و بهشدت احساس شرمندگی میکنم که کشورم اجازه میدهد وضعیت کنونی سرنوشت متحدان نزدیک ما باشد؛ متحدانی که تمام جنگ ما را پیش بردند.»
حکومت ترکیه نیروهای دموکراتیک سوریه را زیرمجموعهی «حزب کارگران کردستان» (پ.ک.ک) میداند. پ.ک.ک سه دهه میشود که در ترکیه شورش به راه انداخته است. هم ایالات متحده و هم ترکیه پ.ک.ک را گروه تروریستی میدانند. با اینحال، افسران برحال و بازنشسته ارتش امریکا در گفتوگو با فارن پالیسی توصیف ترکیه از نیروهای دموکراتیک سوریه بهعنوان یک تهدید تروریستی را رد میکنند.
یک افسر بازنشسته میگوید: «پشتکردن به کُردها و روکردن به ظالمی چون اردوغان که همهی کُردها را تروریست میداند، غیرقابلقبول است. نسلی از ارتش ایالات متحده وجود دارد که هرگز این خیانت را فراموش نخواهند کرد و هرگز دست از عذرخواهی [از کُردها] نخواهند کشید.»
افسر ارتشی که در منبیج گشتزنی میکرد، در مورد نزدیکشدنش به نیروهای کُرد در جریان ماموریتش در سوریه، زندگی در فضای مشترک و انجام گشتزنیهای مشترک به فارن پالیسی گفت و اینکه پس از تویت ماه دسامبر سال 2018 ترمپ، نیروهای دموکراتیک سوریه «آشکارا ناامید» شدند.
به نقل از این افسر، نیروهای امریکایی و مبارزان کُرد طی هفتههای جنجالی پس از تویت ترمپ، شانه به شانهی هم در منبیج ایستادند. به سربازان امریکایی بارها گفته شد که دستور خروج کامل از سوریه حتمی است، اما هر هفته فرماندهان آنها میگفتند که دستور هنوز نرسیده است. او میگوید که در این مدت دوبار نیروهای نیابتی ترکیه تهدید به عبور از مرز کردند. او نیروهای نیابتی ترکیه را گروهی نامنظم از «دستههای جنایتکار اسلامی» توصیف میکند.
نیروهای امریکایی و کُرد در 16 جنوری، هنگامی که یک بمبگذار انتحاری بازار شلوغی را در منبیج هدف قرار داد، خسارات ویرانگری را متحمل شدند. گفته میشود که سربازان امریکایی به این بازار رفت و آمد داشتند. در این حمله 19 نفر از جمله 15 مبارز کُرد و 4 سرباز امریکایی کشته شدند.
افسری که در منبیج گشتزنی میکرد، میگوید: «نیروهای دموکراتیک فورا به آنجا رسیدند. آنها با وجود این اتفاقات [تویت ترمپ و تنشهای ناشی از آن] به خیابان به کمک ما آمده بودند.»
یک افسر دیگر ارتش که از سال 2001 با بسیاری گروههای همکار ایالات متحده کار کرده و طی مأموریتی به سوریه نیز اعزام شده، میگوید که نیروهای دموکراتیک سوریه در جمع شرکای ایالات متحده بیمثالاند. او میگوید که نیروهای دموکراتیک سوریه طی چهار سال از زمان شکلگرفتنش از شبهنظامیان «واحدهای حفاظت مردمی» و سایر گروههای منطقهای، از جمله اعراب، نیرویی همهشمول بیش از 100 هزار نفری ایجاد کرده است. آنها همچنین شبکهای از شوراهای محلی را برای اداره مناطق آزادشده از چنگ دولت اسلامی ایجاد کردهاند و حکومتهایی را ساختهاند که «از جمعیت پیرامونشان نمایندگی کند.»
این افسر میگوید که کُردها «مهارت سازمانی دارند که من قبلا در خاورمیانه هرگز ندیدهام». او میگوید که نیروهای دموکراتیک سوریه و بازوی سیاسی آن یعنی «شورای دموکراتیک سوریه»، به حقوق برابر برای زنان، آزادی بیان و دین و حکومتداری محلی باور دارند. این گروه همچنین به تعلیم و تربیه اهمیت میدهد و دارای یک نظام قضایی «شفاف و عادلانه» است.
این افسر با اشاره به اعلامیه 6 اکتبر میگوید: «این اولین فرصتی بود که من برای دستیابی به اهداف اصلی دولتمان میدیدم زیرا ما شریکی داشتیم که ارزشهایشان با ما مشترک بود. ما پیروزی را در خط پایان به شکست تبدیل کردیم.»
این افسر با اشاره به چالشهای ارتش امریکا در ایجاد نیروهای امنیتی افغانستان، بهویژه حملات مکرر «سبز بر آبی» که موجب کشتهشدن بسیاری از اعضای ارتش امریکا شده است، میگوید که «من نمیتوانم بیشتر از ده نفر اعضای نیروهای ائتلاف را بشمارم» که طی پنج سال حضور ایالات متحده در سوریه کشته شده باشند.
این افسر با اشاره به نیرویی که جز مسلسل ساده و کلاشینکف چیزی در دست ندارند، میگوید که مبارزان کُرد «کاملا نترس» هستند: «آنها قلب مهربانی دارند… ترجیح میدهند خودشان تلفات داشته باشند، اما به غیرنظامیان آسیبی نرسد.»
این افسر میگوید که پس از پایان مأموریتش در سوریه امیدوار بود که ایالات متحده نیروهای دموکراتیک سوریه را کاملا رها نکند. با اینحال، این امید اکنون از بین رفته است. او میگوید که با شنیدن خبرهای 6 اکتبر مبنی بر اینکه ترمپ عقبنشینی نیروهایی امریکایی از مرز سوریه را اعلام کرده و به ترکیه اجازهی ورود داده «من کاملا درهم شکستم.»
افسر دیگری میگوید که اعلامیه 6 اکتبر کاخ سفید برایش «غیرقابل باور» بوده است: «وقتی ترکیه حمله کرد چیزی جز احساس شرم نداشتم. اول به این دلیل که بخشی از آن نیروها بودم و دوم به این دلیل که احساس میکنم ما امریکاییها داریم پا روی ارزشهایمان میگذاریم. امریکای ذهن من روزنهی امید است اما فعلا اینطور به نظر نمیرسد.»
او در مورد مبارزان کُردی که با وی در منبیج آشنا شدهاند میگوید: «با هیچیک نتوانستهام ارتباط برقرار کنم.»
