دور دوم انتخابات افغانستان و لزوم همکاری اوباما و کرزی

منبع: The Diplomat
نویسنده: Akmal Dawi
برگردان: حمید مهدوی
دور دوم انتخابات افغانستان با تهدیدهای امنیتی و سیاسی مواجه است و دو نامزد رقیب در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باید برای جلوگیری از این تهدیدها با هم همکاری کنند.
در حالی که مردم افغانستان برای انتخاب رییس جمهور جدید‌شان در دور دوم انتخابات آماده می‌شوند، خطرات و چالش‌ها نیز در حال افزایش اند. مشارکت هفت میلیونی رای‌دهند‌گان در انتخابات 5 آپریل در افغانستان که 36 درصد آن را زنان تشکیل می‌دادند، با کم‌ترین حملات طالبان، حد‌اقل در مقایسه با انتخابات سال 2009، تجلیل شد و باز هم در مقایسه با انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 که در آن به‌سختی از فروپاشی سیاسی در افغانستان جلوگیری شد، در انتخابات 5 آپریل نمایش‌های سیاسی نیز کم‌تر بودند.
با این حال، انتخابات 5 آپریل که به طور گسترده مورد تحسین قرار گرفت، بازنده‌های زیادی را به دنبال داشت، اما هیچ‌برنده‌ی قاطعی نداشت. رای‌دهند‌گان افغانستان احتمالا بار دیگر با تهدید طالبان مواجه خواهند شد. هم‌چنین ایالات متحده‌ی امریکا و سایر کشورهای کمک کننده باید ده‌ها میلیون دالر دیگر را برای برگزار کردن دور دوم انتخابات افغانستان کمک کنند، دور دومی که در آن تعداد گزینه‌ها به دو گزینه، عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی، کاهش یافته‌اند.
در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری هر‌یک از این نامزدان بیش از دو میلیون رای به دست آوردند، اما هیچ‌یک از آن‌ها نتوانستند 50 درصد به علاوه‌ی یک رای را به دست آورند تا در دور نخست انتخابات برنده اعلان شوند. این در حالی است که شش نامزد متباقی به صورت مجموعی کمتر از 24 درصد آرای مجموعی را به دست آوردند. با آن‌هم، آن‌ها تا حدودی در سیاست‌بازی‌های دور دوم انتخابات دخیل خواهند بود. نظر به برنامه‌ی کاری کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، دور دوم انتخابات ریاست جمهوری باید به تاریخ 7 ماه جون برگزار شود. کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان نهادی است که براساس ‌قانون اساسی افغانستان ایجاد شده است و تمام رهبران آن توسط رییس جمهور حامد کرزی تعیین شده‌اند.
در جریان یک دهه‌ی گذشته، فصل تابستان یا ماه‌های جون، جولای و آگست، مرگ‌بارترین فصل‌ سال بوده‌اند. آب‌و‌هوای گرم این فصل سال آن را برای راه‌اندازی حملات، انجام ترورهای هدف‌مند، کارگزاری بمب‌ها و انجام دیگر عملیات خراب‌کارانه توسط شورشیان طالب مناسب ساخته است. در مقایسه با دور اول انتخابات، تأمین امنیت دور دوم انتخابات در جریان به اصطلاح «فصل جنگ» برای نیروهای امنیتی نوپای افغانستان، چالش‌برانگیز خواهد بود.
با توجه به این‌که متحدان به دنبال پایان دادن به جنگ افغانستان تا ماه د‌سامبر سال روان میلادی اند، تعداد نیروهای ایالات متحده‌ی امریکا و سازمان پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) تا ماه جون بیش‌تر کاهش خواهند یافت. این در حالی است که تاکنون بیش از 60 هزار نیروی امریکایی افغانستان را ترک کرده‌اند.
حتا اگر انتخابات 7 جون توسط شورشیان مختل نشود، هفته‌ها زمان در برخواهد گرفت تا نهادهای انتخاباتی افغانستان نتیجه‌ی نهایی انتخابات را اعلان کنند و این امر تأخیر بیش‌تر امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده را به دنبال خواهد داشت. این در حالی است که مقام‌های ایالات متحده گفته‌اند که صرف با امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه امنیتی، مأموریت‌های محدود نظامی این کشور پس از سال 2014 در افغانستان ادامه خواهند یافت.
جنرال جوزف دانفورد، فرمانده ارشد ایالات متحده و ناتو در افغانستان گفته است که ماه سپتامبر سال 2014، آخرین ماهی است که موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی می‌تواند در آن به امضا برسد. اگر نتایج دور دوم انتخابات از طرف نامزد بازنده رد شود، این امر می‌تواند کشور را در یک بحران سیاسی شدید فرو‌بَرد و امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی را پیچیده‌تر سازد.
گذشته از تهدیدهای امنیتی، دور دوم انتخابات با خطرهای سیاسی قابل توجهی همراه است. در ماه فبروری سال 2014، با عبدالله عبدالله و اشرف غنی مصاحبه کردم و مواضع آن‌ها در مورد بسیاری از مسایل را مشابه یافتم. با این حال، چیزی که به خاطر من خطور کرد، این بود که آن‌ها یک‌دیگر را نادیده می‌گرفتند. عبدالله حتا اشرف غنی را به عنوان رقیب خود هم نپذیرفت و در عوض به من گفت که دو رقیب او «تقلب و تقلب» اند.
هرچند براساس آمار اعلام شده از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، عبدالله در دور اول انتخابات کمتر از چهل و پنج درصد آرای مجموعی را به دست آورده است، اما او ادعای پیروزی کرده است. هم‌چنین پایگاه‌های قدرت قومی، سیاسی و اجتماعی این دو نامزد نیز مسئله اند. عبدالله با سابقه‌ی حضور در اتحاد پیشین شمال افغانستان، به‌ویژه نخبگان پنجشیری‌ای که طراح نظم پسا‌طالبان در افغانستان بودند، نامزد انتخابات ریاست جمهوری شده است.
با وجود ادعاهای او مبنی برنمایندگی از کل کشور، تعداد زیادی از اعضای تیم عبدالله را مجاهدان پیشینی تشکیل می‌دهند که در سه دهه‌ی اخیر در دو جنگ خونین ‌شامل بودند: جنگ اول علیه شوروی‌ها و جنگ دوم علیه گروه طالبان. عبدالله با وجود ریشه‌ی قومی مختلط پشتون و تاجکش، بیش‌تر به عنوان یک تاجک شناخته می‌شود.
از سوی دیگر، اشرف غنی به نادیده گرفتن تاجک‌ها به عنوان دومین گروه قومی بزرگ در افغانستان‌ متهم شده است. اشرف غنی که خود پشتون است، با یک ازبک و یک هزاره هم‌گروه شده است و حمایت هیچ‌یکی از رهبران برجسته‌ی تاجک را با خود ندارد.
در سال 2009، عبدالله از شرکت در دور انتخابات همراه با کرزی دست کشید و یک گروه مخالفان سیاسی را ایجاد کرد. اما کرزی به عنوان برنده‌، قدرت را انحصار نکرد، بل‌که اکثریت دوستان پیشین عبدالله در اتحاد شمال را به عنوان مقام‌های ارشد حکومتی برگزید.
هیچ‌نشانه‌ای وجود ندارد که نشان دهد یکی از این دو رقیب از دور رقابت کنار برود و به معامله‌ی تقسیم قدرت دست زند. هریک از آن‌ها می‌خواهند رییس جمهور افغانستان و برنده‌ی این روند باشند. در زمینه‌ی سیاست در افغانستان، معامله‌گری و وعده‌ی پاداش‌ها توسط هر نامزد، عکس‌العمل‌هایی اند که در برابر اعلام رفتن انتخابات به دور دوم نشان داده می‌شوند. این در حالی است که تلاش‌ها در راستای بهره‌برداری از احساسات قومی رای‌دهندگان نیز راه‌اندازی شده‌اند، تلاش‌هایی که انتخابات را به بازی‌ای میان پشتون‌ها و تاجک‌ها تبدیل کرده و برای سلامت سیاسی آینده‌ی کشور، فاجعه‌بار خواهد بود. دو بازی‌گر عمده‌ای که در روند انتخابات بیش‌تر نقش ناظر را ایفا کرده‌اند، ایالات متحده‌ی امریکا و آقای کرزی اند. با آشکار شدن سناریوی دور دوم انتخابات، حالا برای ایالات متحده‌ی امریکا و ارگ زمان آن فرا‌رسیده است تا نارضایتی‌های گذشته را کنار گذاشته و برای انتقال افغانستان به مرحله‌ی بعدی، با هم کار کنند.