- نجیبالله سعادت
حدود سه هفته می شود که خدمات صحی در بزرگترین بیمارستان دولتی در حوزهی غرب کشور، پولی شده است. حالا بیماران این بیمارستان، مجبورند در بدل دریافت خدمات صحی، مطابق جدول بزرگی که روی دیوار این بیمارستان نصب شده، پول بپردازند. میزان پولی که بیماران با توجه به نوع بیماری و خدمات دریافتی باید بپردازند از 10 تا 500 افغانی است. حالا مراجعهکنندگان این بیمارستان از طرح پولی شدن و روند تحویل دهی پول شاکی اند و میگویند که توان پرداخت پول را ندارند و از سویی هم روش تحویلدهی پول زمانگیر و خستهکننده است.
براساس قانون اساسی و قانون صحت عامهی کشور، تمام خدمات صحی در مراکز درمانی دولتی برای شهروندان کشور به طور رایگان ارایه میشود. در مادهی پنجاه و دوم قانون اساسی و مادهی دوم قانون صحت عامه آمده که «دولت وسایل وقایه و علاج امراض و تسهیلات صحی رایگان را برای همهی اتباع مطابق به احکام قانون تامین مینماید.»
مسئولان ادارهی صحت عامهی هرات و یک عضو کمیسیون صحت مجلس نمایندگان میگویند که مادهی دوم قانون صحت عامه با تصویب مجلس نمایندگان و کابینه در ماه میزان سال گذشته تعدیل شده که براساس آن تمام خدمات صحی ثانوی پولی شده است.
صالح سلجوقی، نمایندهی مردم هرات در مجلس نمایندگان در ماه اسد امسال به روزنامه اطلاعات روز گفته بود: «تعدیل مادهی دوم قانون صحت عامه که شامل پولی شدن خدمات درمانی ثانویی که شامل تمامی عملیات، دیالیز و ستیاسکن میشود، سال گذشته از سوی مجلس به تصویب رسید و قرار شد که وزارت صحت عامه یک طرزالعمل جدید پیرامون جزئیات این مادهی قانون تهیه کند.»
مسئولان ادارهی صحت عامهی هرات میگویند که به اساس مکتوبی که از وزارت صحت عامه دریافت کرده حالا باید تمامی خدمات صحی برای مردم در بدل پول ارایه شود.
عبدالحکیم تمنا، رییس ادارهی صحت عامهی هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که دریافت پول در بدل ارائهی خدمات صحی به گونهی قانونی در شفاخانهی حوزهای هرات تطبیق میشود: «نظر به نوعیت مریض و دارو، میزان پول دریافتی متفاوت است که از ۱۰ تا ۵۰۰ افغانی اخذ میشود.»
شماری از ساکنان هرات میگویند که اجرای این طرح وزارت صحت عامه با توجه به مشکلات اقتصادی آنها در حال حاضر مناسب نیست.
مهدی میگوید که در زمان حکومت و حدت ملی مردم نسبت به هر زمان دیگری فقیرتر شده و نباید این طرح در مراکز صحی دولتی عملی میشد. «عملی شدن این طرح مردم را بسیار ضربه زده. مردم بیبضاعت نمیتوانند حتا ۱۰ افغانی بپردازند.»
محمد سلیم میگوید که بیشتر مردم فقیر به خاطر نداشتن پول به این مرکز درمانی مراجعه میکنند و گرفتن پول در بدل ارائهی خدمات به این بیماران برای مردم دشوار است: «افراد پولدار به مراکز صحی خصوصی مراجعه میکنند و نیازی به شفاخانهی دولتی ندارند، اما مردم فقیر و بدبخت محتاج شفاخانهی دولتی اند.»
عبدالرازق از ساکنان ولایت بادغیس میگوید، هفتهی قبل به دلیل نداشتن پول به بیمارستان دولتی هرات مراجعه کرده اما در نهایت مجبور شده که 350 افغانی به این بیمارستان پرداخت کند. او از دولت میخواهد که این طرح را لغو و خدمات صحی را مجددا به گونهی رایگان برای مردم ارایه کند.
مهدی حدید، عضو شورای ولایتی هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که هزینههای دریافتی از مردم چشمگیر نیست و شهروندان نباید از این طرح انتقاد کنند. او میگوید در صورتی که مسئولان به گونهی جدی و شفاف این طرح را اجرا کنند، در زمینهی نوسازی تجهیزات این مرکز درمانی و ارائهی خدمات بهتر به شهروندان حوزهی غرب موثر است.
اسدالله اوبهوال، آمر بررسی از تطبیق قوانین صحی ادارهی صحت عامهی هرات نیز پولی شدن خدمات صحی را در بهبود خدمات صحی این مرکز درمانی موثر میخواند.
بینظمی در پرداخت پول
شماری از مراجعهکنندگان بیمارستان دولتی هرات روند پرداخت پول را دستوپاگیر میدانند و میگویند که ساعتها در صف طولانی برای پرداخت پول میایستند.
بشیر احمد میگوید که شنبهی هفته قبل برای پرداخت ۷۰ افغانی در یک صف طولانی حدود ۴۰ دقیقه منتظر نشسته و این قابل تحمل نیست.
هفتهی گذشته شماری از مردم به دلیل آنچه بینظمی در بیمارستان دولتی هرات میخواندند به شورای ولایتی این ولایت شکایت کردند. بعد از شکایت مردم، کامران علیزایی رییس شورای ولایتی هرات آن را «شرمآور» خواند. رییس شورای ولایتی هرات گرفتن پول از مردم فقیر را شرمآور خواند و گفت که «دولت میلیونها پول را حیفومیل میکند و میخواهد از مردم فقیر ۱۰ افغانی و ۲۰ افغانی را جمعآوری کند».
رییس شورای ولایتی هرات هشدار میدهد در صورتی که در مورد جمعآوری این پول و چگونگی جمعآوری آن شفافسازی نشود وی با نظر و مشورهی مردم در این مورد تصمیم میگیرد.
در سوی دیگر، نمایندگان مردم هرات در مجلس نمایندگان کشور خواهان ایجاد کارشیوهی درست و شفاف برای جمعآوری پول بیماران شدهاند.
غلامفاروق مجروح، نمایندهی مردم هرات در مجلس نمایندگان از مسئولان صحی در این ولایت میخواهد که از «اذیتوآزار» مردم پرهیز کنند. او میگوید که تا کنون چندین بار موکلانش به وی تماس گرفته و در این مورد شکایت کردهاند.
مسئولان ادارهی صحت عامهی هرات اما میگویند که به زودی در بخش جمعآوری پول از مردم اقدام میکنند. عبدالحکیم تمنا، رییس صحت عامه هرات میگوید که به زودی کیفیت خدمات صحی بهبود مییابد.
اعضای مجلس نمایندگان میگویند که قانون صحت عامه را به خاطر بهبود کیفت خدمات صحی تصویب کردهاند.
