مرگ دو زن در اثر سهل‌انگاری داکتران شفاخانه‌ی صدبستر دشت برچی

عارفه سحر
آمنه شب‌هنگام برای بار دوم به شفاخانه‌ی صدبستر دشت برچی رفت، جایی که قرار بود فرزندش را به‌دنیا بیاورد. مادر آمنه می‌گوید، دخترم بدون کمک ما تا دروازه‌ی ولادت‌خانه رفت. دردهای ولادی هم نداشت. خانم پرستار با دستگاهی که روی شکم او گذاشته بود و طفلش را بررسی می‌کرد صدای گریه‌ی بچه اش را شنیدم. ساعت ۱۲ شب بود و پرستار به من گفت: «به آمنه جان درد مصنوعی داده‌ایم و خیلی زود بچه‌اش تولد خواهد شد.» مادر و شوهر این خانم در انتظارخانه منتظر خبر خوش داکترها می‌مانند اما به‌قول این مادر، هنوز ۲۰ دقیقه نگذشته بود که یکی از خانم‌پرستارها او را صدا می‌زند. وقتی مادر آمنه داخل اتاق می‌شود، دخترش در وسط اتاق روی تخت تکان نمی‌خورد، پندیده و رنگش سیاه شده است و تمام داکترها بالای سرش جمع شده‌اند. «دخترم قربانی کم‌کاری و بی‌مسوولیتی داکتران شفاخانه‌ی صد بستر شد.»
شفاخانه‌ی صد بستر دشت برچی یگانه مرکز صحی دولتی در این ناحیه است که در بخش‌هایی چون؛ جراحی عمومی، داخله، اطفال و ولادی نسایی فعالیت می‌کند. اما تعدادی از باشندگان برچی از عرضه‌ی خدمات بی‌کیفیت و عدم رسیدگی لازم به مریضان در این مرکز صحی شکایت دارند. مختار شوهر آمنه، خانمی که به‌تاریخ ۱۳/۲/۱۳۹۷ در شفاخانه‌ی صد بیستر فوت کرده است، می‌گوید: «خانم من مشکلش جدی نبود، فقط کمی خونریزی داشت. اما او قربانی بی‌مسوولیتی و کم‌کاری داکتران این شفاخانه شد.»
مختار می‌گوید، یکی از داکترها به من گفت که: «جنازه را از این‌جا ببرید، ما به شما کمک مالی می‌کنیم.» آنان جنازه را ساعت چهار صبح از شفاخانه انتقال می‌دهند، اما وقتی غسال جسد را از خریطه پلاستیکی می‌کشد و می‌خواهد غسل بدهد، در دست راست او جای سوزنی را در ساق دستش پیدا می‌کنند که خون زیادی از آن‌جا ضایع شده بوده. به گفته‌ی مادر این خانم، لباس و پشت مریض غرق خون بوده و حتا، تا زمانی‌که غسل و کفن می‌پوشانند، جریان خون قطع نشده بوده.
این بار دوم است که یک خانم در شفاخانه‌ی صدبستر برچی قربانی کم‌کاری داکتران می‌شود. قاسم حیدری معین وزارت مبارزه با حوادث طبیعی در این رابطه به اطلاعات روز گفت: «چندی قبل یک خانم از اقارب ما در این شفاخانه عملیات «رحم» شد و توسط پیچکاری انستزی که تطبیق شده بود دیگر به هوش نیامد و ما مریض خود را از دست دادیم. این خانم از اقارب ما بود. شوهرش را وزارت صحت عامه با پرداخت 15 هزار افغانی مجبور به صرف‌نظر کردن از درج شکایت علیه داکتران شفاخانه کرد.» شاهدان و اعضای خانواده‌ی آمنه باور دارند که حادثه‌ی بعدی نیز در اثر تطبیق پیچکاری انستزی رخ داده است.
داکتر عبدالحبیب فیضی، مدیر بخش نرسنگ شفاخانه‌ی صدبستر این ادعا را رد کرده گفت: «مریض وقتی به شفاخانه مراجعه کرد و ما معاینات لازم را انجام دادیم، متوجه شدیم که طفل در بطن مریض از بین رفته بود. ساعت۱۲ شب بالای مریض حمله‌ی «کانورجن» آمد و مریض به کما رفت. تمام داکترها از بخش انستزی و کمک‌های عاجل بالای سرش جمع شدند، اما با وجود تلاش‌های زیاد نتوانستیم او را نجات بدهیم.» داکتر فیضی می‌افزاید که قرار نبود مریض عملیات و یا انستزی داده شود.
داکتر فیضی در حالی از مردن طفل در شکم مریض صحبت می‌کند که مادر این خانم، نیم ساعت قبل از وفات او هنگام گرفتن سونوگرافی متوجه شده بود که کودک در شکم مادرش زنده است.
داکتر فیضی استدلال کرد که «در ۴ هزار ولادت، مرگ یک مریض کاملاً طبیعی است؛ حتا در کشورهای پیشرفته‌ی دنیا نیز این موضوع وجود دارد و از ۳ هزار مادر یک یا دو نفر آنان فوت می‌کنند؛ این‌جا که افغانستان است. ما 15 هزار مادر را صحیح و سالم ولادت دادیم، دو رویداد مرگ‌ومیر وجود دارد و این کاملاً طبیعی است.»
داکتر وحیده مختار، مسوول بخش ولادی نسایی این شفاخانه به اطلاعات روز گفت: «مریض از خونریزی‌های پیش از ولادت شاکی بود. می‌گفت دو-سه روز پیش خون ضایع کرده است اما ما بعد از معاینات متوجه شدیم که طفل در شکم مادر مرده است. علت مرگ طفل هم کمبودی مایع «امینوتیک» یا خونریزی مادر بوده است و مریض هم در اثر یک حادثه‌ی اختلاطی که برای زنان باردار رخ می‌دهد جانش را از دست داد و هیچ پیچکاری‌یی به مریض تطبیق نشده بود.»
ما این موضوع را با مقام‌های وزارت صحت عامه درمیان گذاشتیم و از اقدام‌شان در این زمینه پرسیدیم. آنان به ما گفتند که «ما هیأتی متشکل از یک داکتر متخصص خانم و یک پرستار از شفاخانه‌ی استقلال را موظف کرده‌ایم تا به شفاخانه‌ی صدبستر رفته و راجع به این رویداد تحقیق کرده و علت واقعه را به ما گزارش دهند.»
بخش ولادی نسایی «شفاخانه‌ی صدبستر دشت برچی» به همکاری ام‌اس‌اف یا داکتران بدون سرحد تحت نظر صحت عامه عرضه‌ی خدمات می‌کند و امکانات دوا و درمان، غذا و دیگر لوازم برای مادر وطفل در این شفاخانه کاملاً رایگان می‌باشد.
شمار زیادی مردم از کم‌کاری و نارسایی در شفاخانه‌های دولتی افغانستان شکایت دارند، اما این موضوع حیاتی و حساسیت‌برانگیز در عرصه‌ی صحت از سوی نهادهای مسوول همیشه دست‌کم گرفته شده است. به‌گفته‌ی خیلی از مصاحبه‌شونده‌ها، کسانی‌که وضعیت اقتصادی‌شان بهتر است هیچ‌گاهی مریضان‌شان را به شفاخانه‌های دولتی نمی‌برند اما از آن‌جایی‌که مردم افغانستان اکثراً توانایی پرداخت هزینه‌های سنگین شفاخانه‌های خصوصی را ندارند ناگزیر اند به مراکز صحی دولتی مراجعه کنند که آن‌هم در اثر عدم رسیدگی لازم، عزیزان‌شان را از دست می‌دهند.