طبل استقلال و سقوط

صبح دیروز، گروه طالبان ولسوالی خان‌آباد ولایت قندوز را سقوط دادند. منابع رسمی نیز با تأیید این خبر گفته‌اند گروه طالبان ساختمان ولسوالی، فرماندهی و بازار این ولسوالی را به‌دست گرفته‌اند. خان‌آباد از ولسوالی‌های متصل به قندوز است، شاهراه قندوز و تخار هم از این ولسوالی می‌گذرد که چند روز قبل به روی رفت‌وآمد مسدود شده بود. خبرنگاران در این ولایت می‌گویند شهر قندوز از چهار طرف در محاصره‌ی طالبان قرار دارد. بنابر گزارش‌ها جنگ در اکثر ولسوالی‌های این ولایت جریان دارد و گروه طالبان از اطراف به مرکز ولایت در حال پیش‌روی است. قندوز سال گذشته نیز به‌دست طالبان سقوط کرد اما نیروهای امنیتی پس از سه روز توانستند کنترل این ولایت را دوباره به‌دست بگیرند.
آیا قندوز به سرنوشت سال گذشته دچار می‌شود؟ خان‌آباد؛ از ولسوالی‌های استراتژیک این ولایت چگونه به‌دست طالبان سقوط کرد؟
سربازان مستقر در ولسوالی خان‌آباد می‌گویند حکومت مرکزی و مسئولین به نگرانی‌ها و هشدارهای آن‌ها مبنی بر کمبود تجهیزات توجه نکرده‌اند و آن‌ها حتا «نان خشک» برای خوردن ندارند. ولسوال خان‌آباد هم گفته است مسئولین شمار جنگجویان طالبان را اندک گزارش داده بودند، زمانی که حملات طالبان آغاز شد حتا یک تانگ ضربتی هم به سربازان نفرستادند. به گفته‌ی حیات‌الله امیری، به‌دلیل نرسیدن کمک به نیروهای امنیتی طالبان این ولسوالی را سقوط دادند. اما فرمانده نیروهای پولیس ولایات شمال‌شرق کشور به بی‌بی‌سی گفته است موجودیت نیروهای غیر مسئول سبب شده است خان‌آباد سقوط کند. کامه وال، نیروهای غیر مسئول را که ظاهرا در کنار نیروهای دولتی با طالبان می‌جنگنند و به‌دلیل رقابت‌های شخصی که این گروه‌ها باهم دارند، مسئول سقوط این ولسوالی معرفی کرده است.
والی ولایت قندوز اما می‌گوید، ما مصروف برگزاری جشن استقلال بودیم و طالبان با استفاده از این فرصت دست به حملات زده‌اند. با این‌وجود، اشرف غنی رییس حکومت وحدت ملی، دیروز در نشست کابینه دستور داد تا از اعضای کمیسیون برگزاری مراسم 28 اسد تقدیر شود. سال گذشته هم، طالبان با استفاده از رخصتی‌های عید بر شهر قندوز حمله کردند.
در دو سال گذشته این دومین بار است که طالبان برای سقوط این ولایت حملات سنگین را آغاز کرده‌اند. همزمان با قندوز جنگ در 15 ولایت کشور جریان دارد. هلمند نیز در وضعیت مشابه به‌سر می‌برد و طالبان با تصرف اکثر مناطق و ولسوالی‌های هلمند در چند کیلومتری شهر لشکرگاه رسیده‌اند. پس از سقوط قندوز در سال گذشته، حکومت متعهد شد تغییرات جدی‌یی را در اداره‌ی محلی این ولایت در سطوح مختلف وارد کند. والی قندوز تبدیل شد، مسئولین برخی از ریاست‌های این ولایت تغییر کردند و برخی از ریاست‌ها به سرپرستی سپرده شدند. از آن پس، اشرف غنی به این شهر سفر کرد و در آخرین مورد، چند تن از مقامات بلندپایه‌ی حکومت به‌شمول مشاور امنیت ملی، مسئولین وزارت‌های دفاع و داخله و فرمانده ناتو در افغانستان به قندوز رفتند. حنیف اتمر در این سفر به مردم قندوز وعده داد که حکومت مرکزی تروریستان را خانه‌به‌خانه تعقیب خواهد کرد و وضعیت امنیتی این ولایت به‌زودی بهبود خواهد یافت.
وضعیت حاکم در کشور محصول سیاست و مدیریتی است که از سوی حکومت به اجرا گذاشته شده است. اضافه بر عواملی که مسئولین محلی مبنی بر سقوط ولسوالی خان‌آباد بر شمرده‌اند که حاکی از بی‌نظمی در سطوح فرماندهی جنگ است اما تردیدی وجود ندارد که کشور به حال خودش رها شده است و سران حکومت در کابل رقابت شدیدی را برای تصاحب بیشتر قدرت به راه انداخته‌اند. رییس حکومت به‌عنوان سرقوماندان اعلای قوای مسلح مصروف جنگ رسانه‌یی با رییس اجراییه است. مشاور امنیت ملی که مسئول رسیدگی به وضعیت امنیتی کشور است یا چنین باید باشد، وقتش را صرف مذاکرات و چانه‌زنی‌های سیاسی می‌کند و اغلب در سفر است و سیاست خارجی را به عهده گرفته است. در چنین یک وضعیتی، هنوز بخت با سران حکومت یار است که تمام کشور به‌دست طالبان سقوط نکرده است.