منابع طبیعی‌ای که قرار بود افغانستان را غنی بسازند، دستخوش حوادث اند

[su_label]منبع: نیشن/ انتونی لونشتاین[/su_label]
[su_label]ترجمه: حمید مهدوی[/su_label]

بخش دوم
من هنگامی که هلیکوپترهای امریکایی روی سر ما پرواز می‌کردند، به یک محوطه‌ی گِل آلود رسیدم و به سرعت در یک اتاق باز که روی آن با قالیچه‌های سرخ فرش شده بود، راهنمایی شدم. ده مرد با ریش‌های دراز، دستار سفید، شلوار کمیز به تن و کت‌های قهوه‌ای منتظر بودند تا داستان‌های شان را بگویند و ملک ملا میرجان، رییس بزرگان، گفت حضور ما ممکن است به ارعاب آن‌ها توسط شورشیان، پس از رفتن ما، بیانجامد. میرجان گفت چینایی‌ها دارایی‌های خانواده‌اش را مصادره کرده‌اند و هرگز تاوان آن را پرداخت نکرده یا آن‌چه را که انجام می‌دادند، توضیح نداده‌اند. آن‌جا خلای اطلاعاتی وجود داشت که توسط شایعات مردم محلی، مقام‌های فاسد و طالبان پر شده بود.
میرجان گفت: «مردم آواره شده‌اند و هیچ مشوق و اشتغالی برای مردم وجود ندارد.» «وقتی برای معدن جاده ساخته شود، بر آب منطقه تاثیر خواهد گذاشت. وقتی استخراج آغاز شود، [آب] زیر زمین، هوا و خاک آلوده‌تر خواهد شد. حکومت و شرکت [چینی] هیچ نیت خوبی نداشته‌اند. اگر می‌داشتند، در روستای کوچک من در جریان پنج سال گذشته صلح می‌بود. احساس می‌کنیم بر [منطقه] ما تجاوز شده است». میر جان گفت پولیسی که در نزدیکی خانه‌اش مستقر است، «برای محافظت از شرکت است، نه ما. آن‌ها هرگز از ما دفاع نخواهند کرد». طالبان تقریباً هر روز بر این نیروها حمله کرده‌اند. در عین زمان، پولیس چوپان‌های محل را که به آن‌ها اجازه چراندن گوسفندان شان در اطراف معدن داده نشده، توهین و لت و کوب کرده‌اند. میر جان و تعدادی از بزرگان دیگر کاملاً مخالف معدن شرکت چینی نیستند. اگر درآمد [معدن] در توسعه زیربناهای محل، به شمول بندها، کانال‌ها و خدمات برق استفاده شود، آن‌ها حضور این شرکت را خواهند پذیرفت. وی گفت: «ما می‌خواهیم این را به یک اقتصاد پایدار تبدیل کنیم. اگر نخبگان استخراج معدن پول را در اعمال خانه‌ها در کابل استفاده کنند، هیچ منفعتی به ما نمی‌رسد».
باوجود سال‌ها اعتراض فعالان جامعه مدنی و سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی، قرارداد میان شرکت چینی و حکومت افغانستان هرگز در دست‌رس همگان قرار نگرفت. در نهایت، کابل در سال جاری این قرارداد را با هیاهوی بسیار اندک به‌صورت آنلاین نشر کرد. در این سند، صرفاً محافظت آسان‌گیر از محیط زیست و هم‌چنین مطالعات امکان سنجی که هرگز انجام نشده بود، پیشنهاد شده بود. نظر به اظهارنظرهای صبا، شرکت چینی هزینه‌های اجتماعی فعالیت‌های‌اش را در نظر نگرفته است (هرچند حکومت افغانستان نیز هنگام امضای این قرارداد از مسئولیت‌هایش چشم پوشی کرده است).
در جریان دیدار من از این کشور در ماه می، باوجود درخواست‌های مکررم برای انجام مصاحبه، آقای صبا از صحبت با من در مورد کار وزارتش خودداری کرد. حکومت غنی به اندازه‌ای مرموز و مسئولیت‌ناپذیر است که حکومت قبلی، تحت ریاست کرزی، بود. پس از هفته‌ها تلاش برای انجام مصاحبه با آقای صبا، با شفیق الله شهرانی، رییس دفترش، صحبت کردم که به‌صورت مکرر به من اطمینان داد کار معدن عینک پیش خواهد رفت و این که با باشندگان محل در مورد این که چه‌گونه این معدن به آن‌ها منفعت می‌رساند، رایزنی شده است. وقتی به او گفتم که اخیراً به این منطقه سفر کرده‌ام و به من دقیقاً برعکس آن چیزی که او می‌گوید، گفته شده است، او از تعهد حکومتش در زمینه افزایش درآمد دفاع کرد.
اعلام اخیر تداوم حضور نظامی ایالات متحده در این کشور توسط رییس جمهور اوباما – 9800 سرباز، به علاوه ده‌ها هزار پیمان‌کاران خصوصی- منجر به هیچ تغییر معناداری در این واقعیت نخواهد شد. در واقع، این امر، همراه با افزایش ملیشه‌ها تحت چتر پولیس محلی افغانستان به شورش‌گری دامن خواهد زد، چون گروه‌های این چنینی به‌خاطر آزار و اذیت‌های فجیعانه در سرتاسر کشور، بدنام اند. بزرگان قریه‌ها در ولایت لوگر گفته‌اند که معیشت آن‌ها در اطراف معدن عینک به‌خاطر این ملیشه‌های یاغی به طور فزاینده‌ای تهدید شده است. میر جان در قریه داوو (Davo) گفت که از سال 2001 بدین‌سو جامعه جهانی، به ویژه ایالات متحده، بیش از 100 میلیارد دالر در افغانستان هزینه کرده‌ و این کمک‌ها «دزدیده شدند. کمک‌های بسیار اندکی به مردم رسید».
در ماه اپریل، اداره سرمفتش ویژه برای بازسازی افغانستان (سیگار) که یک نهاد حکومتی است، گزارشی را نشر کرد که در آن آمده بود واشنگتن «یک استراتژی واحد برای توسعه‌ صنایع استخراجی افغانستان ندارد». از سال 2009 بدین‌سو، اداره توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) و گروه کاری برای فعالیت‌های ثابت و تشبثات اقتصادی (TFBSO) 488 میلیون دالر را در حمایت از شرکت‌های مختلفی چون شرکت حسابداری «پرایس واترهاوس کوپرز» و پیمان‌کاران «اکسپرتیک سلوشنز» و «هیکوری گروند سلوشنز» مستقر در امریکا برای صنایع استخراجی این کشور فراهم کرده است. سیگار گفت این پول، هیچ کاری در زمینه ایجاد یک صنعت معدن قابل دوام و منظم از پیش نبرد. در عوض، وزارت معادن و پترولیم «ظرفیت تخنیکی تحقیق، اعطا و مدیریت قراردادهای جدید بدون حمایت خارجی» را نداشت، در حالی که حکومت ایالات متحده – به شمول اداره توسعه بین‌المللی ایالات متحده و وزارت دفاع – در ماموریتش در زمینه کمک به ایجاد «صنایع استخراجی مستقل در افغانستان» که «هنوز یک هدف دور به نظر می‌رسد» ناکام بوده است.
خط لوله شبرغان – مزار را به‌عنوان یک پروژه مهم در استراتژی حکومت ایالات متحده در نظر بگیرید. این خط لوله که اصلاً توسط اتحاد شوروی ساخته شده است، یکی از نمونه‌هایی است که نشان می‌دهد چه‌گونه استراتژی‌های منابع امریکا – در این مورد، برای کمک به انجنیران افغان در تعمیر تجهیزات کهنه و آسیب دیده و محافظت از آن‌ها – به هیچ جایی منتهی نشده است. سیگار در سال 2014 دریافت که زنگ زدگی زیاد باعث شده است این خط لوله شکل خراب داشته باشد و 33.7 میلیون دالری که توسط حکومت امریکا بین سال‌های 2011 و 2014 سرمایه‌گذاری شده است، هیچ کمکی به ثبات آن نکرده است.
ادامه دارد…