سیمور هرش
برگردان: جواد زاولستانی
منبع: London Review of Books
چهار سال از زمانی که گروهی از سربازان عملیات ویژهی نیروی دریایی ایالات متحده اسامه بن لادن را در جریان یک حملهی شبانه در داخل دیوارهای بلند یک مجتمع مسکونی در ایبتآباد پاکستان به قتل رساندند، گذشته است. کشتن اسامه بن لادن لحظههای اوج دورهی نخست ریاست اوباما و یکی از عوامل برندهشدن دوبارهی او بود. کاخ سفید هنوز هم تأکید دارد که کشتن اسامه بن لادن، همه و همه، کار امریکاییها بود و جنرالان بلندپایهی ارتش و استخبارات پاکستان پیشاپیش در بارهی این حمله چیزی نمیدانستند. اما این گزارش مانند دیگر گزارشهای ادارهی اوباما نادرست است. احتمال قوی این است که گزارش ادارهی اوباما و روایت رسمی از قتل اسامه بن لادن را لیوس کارل (Lewis Carroll) نوشته بود. آیا بن لادن، فرد مهم تحت تعقیب بینالمللی، یک شهرک پُررفتوآمد در فاصلهی چهل مایل از اسلامآباد را امنترین مکان یافته بود و از آنجا عملیاتهای القاعده را فرماندهی میکرد؟ او در فضای باز پنهان شده بود. روایت امریکا این است.
آشکارترین دروغ در این روایت این بود که رهبران ارشد نظامی پاکستان، جنرال اشفاق پرویز کیانی، رییس ستاد ارتش و جنرال احمدشجاع پاشا، رییس عمومی آیاسآی، هرگز از این مأموریت ایالات متحده آگاهی نداشتند. با وجود مجموعهای از گزارشها که این روایت را به چالش میکشد، موضع کاخ سفید همچنان تغییر نکرده است. یکی از گزارشهایی که روایت ادارهی اوباما را به چالش میکشد، در مجلهی نیویورک تایمز به تاریخ 19 مارچ 2014 به قلم کارلوتا گال منتشر شد. خانم گال که برای زیر پوشش قراردادن رویدادهای افغانستان دوازده سال را در این کشور سپری کرده، نوشته بود که «یک مقام پاکستانی» به او گفته که جنرال پاشا قبل از حملهی امریکا میدانست که بن لادن در ایبتآباد زندگی میکند. مقامهای ایالات متحده و پاکستانی این ادعای او را رد کردند و داستان در همانجا تمام شد. رییس اجرایی مرکز تحقیقات و مطالعات امنیتی در پاکستان، امتیاز گل، در کتاب خود به نام پاکستان: پیش از اسامه و بعد از اسامه (2012( نوشته است که او با چهار افسر مخفی آیاسآی صحبت کرده که همهی آنها به این نظر بودند که نظامیان پاکستان حتما از این حمله آگاه بودهاند. این موضوع در ماه فبروری بار دیگر زمانی مطرح شد که جنرال متقاعد، اسد درانی که در دههی 1990 رییس آیاسآی بود، به مصاحبهکنندهی الجزیره گفت که «کاملا ممکن است» که افسران بلندپایهی آیاسآی میدانستهاند که بن لادن در کجا پنهان است؛ «اما احتمال قویتر این است که آنها حتما میدانستهاند. و دیدگاه آنان این بوده است که موقعیت بن لادن در زمان مناسب آشکار خواهد شد و زمان مناسب وقتیست که شما میتوانید در بدل آن چیز لازم را به دست بیاورید- اگر شما کسی مانند بن لادن را در دست داشته باشید، به سادگی آن را به ایالات متحده تحویل نمیدهید.»
در بهار امسال، من با درانی تماس گرفتم و آنچه را که از منابع امریکایی در بارهی قتل بن لادن میدانستم، با جزئیات با او در میان گذاشتم: اینکه بن لادن از سال 2006 بدینسو در ایبتآباد زندانی آیاسای بوده است؛ اینکه کیانی و پاشا پیشاپیش از حملهی ایالات متحده آگاه بودهاند و اطمینان داده بودند که دو هلیکوپتر امریکایی به شکل مصئون وارد فضای پاکستان شوند و گروه عملیات خاص را به ایبتآباد پایین کنند و سبب اعلام هیچگونه هشدار در پاکستان نشوند و اینکه برخلاف آنچه کاخ سفید از ماه می 2011 به بعد ادعا کرده است، سازمان استخبارات مرکزی امریکا (CIA) با تعقیب پیامرسان اسامه بن لادن موقعیت او را پیدا نکردند، بلکه یک افسر بلندپایهی پیشین سازمان استخبارات پاکستان، به امید دریافت 25 ملیون دالر جایزه به خاطر پیداکردن بن لادن که توسط ایالات متحده اعلام شده بود، ایالات متحده را از موقعیت بن لادن آگاه ساخت و اینکه علیرغم دستور اوباما به حمله و عملیکردن آن توسط گروه عملیات خاص، جنبههای دیگر گزارش و روایت دولت امریکا از کشتهشدن اسامه بن لادن دروغ است.
درانی به من گفت: «وقتی که روایت و گزارش شما از این رویداد، بیرون داده شود- اگر شما این کار را بکنید- مردم پاکستان عمیقاً از شما سپاسگزار خواهند شد. مدت زیادیست که مردم به آنچه از دهان مقامها در بارهی قتل بن لادن بیرون میشود، دیگر باور نمیکنند. شاید دیدگاه منفی سیاسی یا تا اندازهای خشم موجود باشد؛ اما مردم دوست دارند که حقیقت به آنها گفته شود و آنچه را شما به من گفتید، دقیقاً چیزیست که من از همکاران پیشین خود که مسئول حقیقتیابی این موضوع بودهاند، شیندهام.» او به عنوان رییس پیشین آیاسآی، گفت که «مردمان اهل استراتژی» میدانند که کسی ایالات متحده را از حضور بن لادن در ایبتآباد آگاه ساخته و میدانند که پس از کشتن او، ایالات متحده به وعدههای خود به کیانی و پاشا وفا نکرد و کار آنها افشا گردید.
منبع عمدهی اطلاعات در بارهی پیداکردن پنهانگاه و کشتن اسامه بن لادن، یکی، یک مقام بازنشستهی استخبارات امریکاییست. او از اطلاعات نخستین در بارهی حضور بن لادن در ایبتآباد آگاه بود. او محرم اسرار بسیاری از جنبههای آموزش و تمرین گروه عملیات ویژهی نیروی دریایی برای انجام این حمله و گزارشهای متعدد پس از این رویداد نیز بود. دو منبع دیگر که به تأیید و تثبیت اطلاعات دست داشتند، مشاوران با پیشینه در فرماندهی عملیات ویژه بودهاند. من در بارهی نگرانی و ترس گسترده در میان رهبری ارشد آیاسآی و و ارتش در بارهی تصمیم اوباما برای اعلان فوری خبر کشتن بن لادن، از داخل پاکستان نیز اطلاعاتی دریافت کردم. بعدتر، درانی نیز آن معلومات را تکرار کرد. با وجود درخواستهای فراوان، کاخ سفید از ابراز نظر در این باره پرهیز کرد.
آمر صاحب شهید احمد شاه مسعود توسط آمریکایی های جنایتکار شهید شدند که خودرا به شکل افراد القاعده ساخته بودند