منبع: الجزیره
نویسنده: ایمل فیضی
برگردان: حمید مهدوی
ایالات متحده، بیخیال تعهداتش، تصمیم دارد برای تأمین منافع جیوپلیتیکیاش، در افغانستان بیشتر بماند
اینروزها افغانستان میزان بیپیشینهای از افزایش خشونت و جنگ مسلحانه توسط طالبان و جنگجویان خارجی را تجربه میکند؛ چیزی که ثبات و امنیت شکنندهی کشور را شکنندهتر ساخته است. حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی افغانستان در هفتهی جاری هشدار داد که افغانستان با «تهدیدات جدی امنیتی» از سوی گروههای تروریستی خارجی چون القاعده، داعش، لشکر طیبه، جنبش اسلامی ازبکستان، جنبش اسلامی ترکستان شرقی و انصارالله تاجیکستان مواجه است. اتمر همچنان گفت که دولت اسلامی (داعش) به دنبال «دستیابی به بازار مواد مخدر در افغانستان» است تا فعالیتهایش را تأمین مالی کرده و به آسیای مرکزی نفوذ کند.
وخیمشدن شدید وضعیت امنیتی و حالت و ماهیت کنونی جنگ مسلحانه در افغانستان، بدون شک زمینه را برای ایالات متحده فراهم میکند تا به حضور نظامی و جنگ ناتمام این کشور در افغانستان پس از 2017 ادامه دهد.
به درازا کشیدن حضور ایالات متحده
از دید کابل، حمایت مالی ایالات متحده از نیروهای ملی امنیتی افغانستان و ناامنی فزاینده و میزان تهدید از سوی «گروههای تروریستی خارجی» مانند داعش، عوامل اصلی پشت ضرورت حضور دوامدار ارتش ایالات متحده در افغانستان اند.
از زمان روی کار آمدن حکومت جدید در افغانستان تاکنون، رییس جمهور اشرف غنی و دیگر مقامهای ارشد پیوسته از واشنگتن خواسته اند تا در زمینهی خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان، «انعطافپذیرتر» باشد. اتمر اخیرا گفت که «افغانستان از پیمان امنیتی راضی است»؛ توافق نامهای که با ایالات متحده امضا شده است. استدلالی که در دفاع از پیمان دوجانبهی امنیتی بیشترین طرفدار را دارد، همانگونه که این مقام ارشد افغانستان در گفتههایش آن را میرساند، اینست که «ایالات متحده روزانه 12 میلیون دالر را در اختیار نیروهای امنیتی افغانستان قرار خواهد داد»؛ یعنی 4 میلیارد دالر کمک در یک سال.
با اینحال، این امر یک حالت یک وابستگی کامل را به وجود میآورد. ایالات متحده قصدا نخواسته است نیروهای ملی امنیتی افغانستان را با اسلحهی مدرن مجهز سازد.
رییس جمهور افغانستان و مشاور امنیت ملی اش به داستان سراییهای شان در مورد تهدید فزایندهی «تروریسم بینالمللی»، بهویژه حضور داعش در افغانستان، چسپیدهاند.
اما در افغانستان، آیا داعش یک افسانه است یا واقعیت؟
افسانه یا واقعیت؟
غنی در چند مورد، هم به مخاطبان داخلی و هم در سطح بینالمللی، گفته است که داعش بدتر از القاعده و تهدید جدیای برای افغانستان است. غنی در سخنرانی اخیرش در گردهم آیی رهبران سیاسی و مذهبی کشور گفت که «تروریسم بینالمللی میخواهد افغانستان را از داشتن یک آیندهی پایدار بازدارد و تلاش میکند در نظام دولت در منطقه و جهان اخلال ایجاد کند». اینگونه اظهار نظر در مورد تشدید ناامنی در کشور از سوی رهبری حکومت وحدت ملی برای افکار عمومی، هم در داخل افغانستان و هم در غرب، هشداردهنده است. از سوی دیگر، باوجود اظهارات حکومت ایالات متحده در مورد ختم مأموریت جنگی این کشور در افغانستان، نیروهای امریکایی به انجام مأموریتهای منظم شان علیه طالبان و دیگر گروههای تروریستیای که گفته میشود تهدیدی علیه نیروهای امریکایی و حکومت افغانستان هستند، ادامه دادهاند. جتها و بمب اندازهای ایالات متحده نیروهای ملی امنیتی افغانستان را در مأموریتهای جنگی شان کمک میکنند. عملیاتهای نظامی جاری در ولایت قندوز یک مثال خوب آنست. از ماه جنوری بدینسو، حملات هوایی و طیارههای بدون سرنشین و همچنان عملیاتها توسط نیروهای ویژه به عنوان بخشی از مأموریت مبارزه با تروریسم به رهبری امریکا که به «نگهبان آزادی» در افغانستان شهرت دارد، بیشتر شده است.
افزون بر آن، ایالات متحده و متحد ناتویش در مورد تاریخ ختم قابل قبول مأموریت جاری شان در افغانستان تصمیم نگرفتهاند. اهداف گستردهی حضور نظامی خارجی به رهبری امریکا در افغانستان، «ثبات، مبارزه با تروریسم، آموزش نیروهای ملی امنیتی افغانستان، حفاظت مردم و کشور از حملات خارجی» و… را در بردارد.
استراتژی نظامی فعلی
به نظر نمیرسد که هیچ کدام از اهداف بالای ایالات متحده و ناتو در افغانستان با استراتژی کنونی نظامی دست یافتنی باشند. با درنظرداشت 9800 نیرو و دهها هزار قراردادی ارتش، مأموریت نظامی امریکا در افغانستان در سالهای آینده جنگی خواهد بود که پایان مشخص ندارد. در واقع این مأموریت بسیار وسیعتر و فراتر از گستره و ماهیتی است که در پیمان دوجانبهی امنیتی میان کابل و واشنگتن در مورد آن توافق شد.
تشدید سریع ناامنی که عامل آن گروههای پیشین و جدید تروریستی در افغانستان هستند و پیامهای سیاسی هشداردهندهی رهبری کنونی افغانستان زمینه را برای عزم ایالات متحده مبنی بر ماندن این کشور در افغانستان برای تامین منافع جیوپلیتیکی خودش فراهم میکند. اما حکومت وحدت ملی افغانستان باید در این زمینه به یک اجماع سراسری در کشور نایل آید.
نمایندگان مجلس افغانستان همین اکنون در مجلس و در مناظرههای تلویزیونی بحثهای داغی دارند و پیمان امنیتی با ایالات متحده را مورد انتقاد قرار میدهند و از حکومت افغانستان میخواهند در مورد این پیمان «تجدید نظر کرده و آن را دوباره بررسی کند». آنها تاکید میکنند که داعش یک نیروی بومی در افغانستان نیست؛ بلکه «یک پروژه استخباراتی» است. اگر حکومت ایالات متحده ماندن طولانیتر این کشور را در افغانستان پیش بینی میکند، باید برای پایان دادن به سوء ظن فزاینده در مورد اهدافش در افغانستان و در میان افغانها راهی بیابد. افغانها با تمدید حضور نظامی امریکا در افغانستان مخالفت نخواهند کرد؛ اما صرف تا زمانی که این حضور برای آنها صلح و ثبات بیاورد.
