اشرف غنی کرزی نیست؛ اما هنوز یک افغان است

منبع: الجزیره

نویسنده: ایمل فیضی

برگردان: حمید مهدوی

اولویت نخست غنی باید توجه به منافع افغانستان باشد، نه جلب رضایت امریکا

هم‌زمان با میزبانی واشنگتن از نخستین سفر رسمی اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان، جف اگرز، یک مقام شورای امنیت ملی ایالات متحده، در مقایسه با روابط حکومت امریکا با حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، روابط حکومت ایالات متحده با رییس جمهور جدید افغانستان را «تغییری مثبت و کیفی» توصیف می‌کند و «دیدگاه بسیار متفاوت» آن‌ها را که با بحث مطرح‌شده توسط آمریکا، «از امنیت تا مصالحه»، «بسیار تطابق» دارد، ستایش کرد.

دان فیلدمن، نماینده‌ی ویژه‌ی ایالات متحده برای افغانستان و پاکستان، رییس جمهور غنی و عبدالله عبدالله، رییس اجرایی را «همکاران شایسته با رویکردی بسیار متفاوت در زمینه‌ی روابط دوجانبه با ایالات متحده» خواند.

با خواندن این اظهارات مقام‌های ارشد ایالات متحده‌ که از دید عمومی دخالت ایالات متحده در افغانستان نمایندگی می‌کند، می‌توان فهمید که دید امریکایی‌ها نسبت به روابط دوجانبه‌ی این کشور با کشور فقیری مانند افغانستان، چقدر خودخواهانه و بدون ‌ملاحظه است.

به عنوان دستیار نزدیک رییس جمهور پیشین، من از نزدیک شاهد بوده‌ام که چگونه کرزی در جریان چندین سال، در گفت‌وگوهای دوجانبه‌ی پشت در‌‌های بسته با مقام‌های ارشد امریکایی، تلاش کرد تا روابط میان کابل و واشنگتن را بهبود داده و تقویت کند.

حاکمیت و کرامت

تمام خواست کرزی از حکومت ایالات متحده این بود که او را به عنوان رییس جمهور یک کشور بهتر درک کند و به حق حاکمیت افغانستان و شأن این کشور در سیاست‌ها و اقداماتش نسبت به افغانستان احترام بگذارد. نگرانی اصلی کرزی و دلیل کلیدی بدتر شدن روابط کابل با واشنگتن، عملیات‌های نظامی یک طرفه، از جمله حملات هوایی کور ایالات متحده بر روستاها و شهرهای افغانستان بود که افغان‌های بی‌گناه، به‌شمول کودکان و زنان، را می‌کشتند.

بر اساس تحقیق تازه‌ی یک سازمان تحقیقی مستقر در لندن که به‌ نام «اقدام در مورد خشونت‌های مسلحانه» (AOAC) یاد می‌شود، با خروج نیروهای خارجی از افغانسان و کاهش عملیات‌های نظامی ایالات متحده، «تلفات ملکی ناشی از بمباران هوایی در افغانستان کاهش یافته است».

آین اوورتون، مدیر سیاسی این سازمان گفت که با ختم ماموریت‌های نظامی خارجی در افغانستان، «ناتو تشخیص داد که حتا با ارتش‌هایی که به خوبی آموزش دیده اند و تجهیز شده اند، هنوز در افغانستان اشتباهات صورت می‌گرفت که توسط بمب‌های آن‌ها ملکی‌های بسیار زیادی کشته می‌شدند».

مسئله‌ی تلفات ملکی همیشه در صدر نگرانی‌های کرزی قرار داشت؛ اما آیا حکومت ایالات متحده در زمینه‌ی حصول اطمینان از محافظت ملکی‌های افغان هیچ اقدامی کرد؟ اشتباه نخواهد بود اگر بگوییم که در کل هیچ اقدامی نکرد.

نیروهای امریکایی، سال‌ها، هزاران تن از افغان‌ها را بازداشت کردند و در بازداشتگاه غیرقانونی، در زندان بگرام که از حداکثر امنیت برخوردار است، نگهداری کردند. آن‌ها ملیشه‌ها و جنگ‌سالاران را حمایت مالی و مسلح کردند، که نظر به گزارش نیویارک تایمز، اکنون «بیش‌تر یغماگر شده‌اند… تا خودشان را تغذیه کنند؛ چون کسی نیست که آن‌ها متوقف سازد».

این‌گونه سیاست‌ها، پروپاگند طالبان را تقویت کردند و بسیاری‌ها هوادار طالبان شدند. سرانجام، این‌گونه سیاست‌ها باعث شد تا ملکی‌های زیادی به مقام‌های طالبان و دیگر نیروهای مسلح مخالف حکومت بپیوندند و بر ناامنی و بی‌ثباتی کلی در کشور بیافزایند.

فقدان وضاحت

فقدان وضاحت در سیاست‌های ایالات متحده در قبال پاکستان و به اصطلاح جنگ علیه تروریسم، تمام دلایل را به کرزی داد تا باور کند که ایالات متحده به دنبال دایمی کردن جنگ در افغانستان و دسیسه با پاکستان برای مداخله در امور افغانستان است.

از دید افغان‌ها، ایالات متحده می‌توانست پاکستان را تحت فشار قرار دهد تا تأمین مالی، تشویق و حمایت از تروریسم را متوقف سازد و باید این کار را می‌کرد. با این‌حال، انتظار حکومت ایالات متحده از کرزی این بود که خاموش بماند و با سیاست‌های این کشور مخالفت نکند. اگر کرزی از خطاکاری‌های امریکا در افغانستان چشم پوشی می‌کرد، «همکار استراتیژیک مناسب» در نظر گرفته می‌شد، یا آنگونه که زمانی توسط مقام‌های امریکایی و محققانی چون بارنت روبین «بزرگترین رهبر طرفدار امریکا در جهان اسلام که می‌توان از او خواهشی داشت»، توصیف شده بود.

کرزی مخالف امریکا نبود. مانند هر افغان وطن پرست دیگر، او سپاسگزار تمام کمک‌های امریکا به مردم افغانستان بود. او بارها قربانی‌های جامعه‌ی جهانی در افغانستان را ستایش کرد.

کرزی در مصاحبه‌ای با ویلیام دالرمپل که یک نویسنده است، گفت: «احساس می‌کنم این مسئولیت من است که مطمئین شوم، در مقایسه با هر زمان دیگری، آینده‌ی مردم افغانستان بهتر است. من صرف امیدوارم که امریکایی‌ها درک کنند من در قبال افغانستان مسئولیت دارم و مقاوم بودن من در مسایل، مخالفت با آن‌ها نیست. من مخالف غرب نیستم. من صرف برده‌ی منافع مردم افغانستان هستم، منافعی که تحقق خواهم بخشید».

اکنون، هرچند حکومت ایالات متحده از غنی انتظار دارد که پیام «او حامد کرزی نیست» را ارائه دهد، بهتر است او به واشنگتن واضح سازد که نخست و قبل از هرچیز دیگری او یک افغان است و اولویت او تأمین منافع مردمش است. افغان‌ها می‌خواهند براساس احترام دوجانبه به عنوان دو کشور مستقل، با شرایط عملی، با ایالات متحده روابط دوجانبه داشته باشند. اما اگر همکاری ایالات متحده با افغانستان به صلح و ثبات در کشور شان نیانجامد، [داشتن روابط با امریکا] برای آن‌ها هیچ سودی نخواهد داشت.