اعتراض برای رهایی از ستم جنسیتی

بشیر یاوری
بشیر یاوری
مسووليت: سردبير محمدبشيرياوري متولد 1358 ازولايت غزني ولسوالي جاغوري ، ليسانس جامعه شناسي ازدانشگاه تعليم وتربيه استاد برهان الدين رباني سال 1386 ، يكي از بنياد...

کبرا خادمی، بازی‌گر تیاتر به روز پنج‌شنبه، 7 حوت با پوشیدن زره آهنی که اندام جنسی زنانه در آن برجسته بود، هشت دقیقه، از آغاز تا پایان پل کوته‌ی سنگی، واقع در غرب کابل را میان مردم قدم زد. او در چند دقیقه‌ای که این حرکت ‌اعتراضی‌اش را علیه آزار جنسی و خیابان‌‌آزاری زنان در افغانستان به نمایش گذاشت، خواست که دشواری‌های حضور زنان را در جامعه‌‌ی سنتی افغانستان نشان دهد. او در جریان این اعترض‌، با برخورد زن‌ستیزانه رو‌به‌رو شد و آن‌ را با متانت و شکیبایی تحمل کرد. مردان جوانی ‌که اطراف او جمع شده بودند، هریک با نگاه‌های شگفت‌زده، اذیت جنسی و پرتاب سنگ، در برابر این حرکت اعتراضی او واکنش نشان داد‌ند.

مینا رضایی که در این حرکت اعتراضی کبرا خادمی را همراهی کرده، در صفحه‌ی فیس‌بوکش واکنش مردان را این‌گونه به تصویر کشیده است:

«کبرا لباس زرهی با شکل اندام برجسته‌ی یک زن به تن داشت و می‌خواست درد یک زن را به نمایش بگذارد. آزارهایی که یک زن متحمل می‌شود، از بودن و وجودش، از داشتن اندامش که در ذهن مردها به همین برجستگی‌ها ختم می‌شود و…

جمعیت همه حیرت‌زده بودند و همه می‌دویدند که اندام برجسته‌ی زن زره‌پوش را ببینند. بعضی‌ها شکایت داشتند که چه پوشیده، بعضی‌ها هم از فرصت استفاده کرده و دست‌اندازی کردند و عده‌ای سنگ پرت کردند و عده‌ای دیگر دشنام دادند. فضا سنگین بود و وحشت داشت. همه به سوی زن زره‌پوش می‌دویدند و اطرافیانش و خودش را با پرتاب سنگ همراهی می‌کردند. در پیمودن مسیری هشت دقیقه‌ای، از اول تا انتهای پلی در کوته‌ی سنگی‌، زن زره‌پوش تند تند قدم برمی‌داشت و هراسان بود. در آخر، زن زره‌پوش سوار موتر شد و مردم نیز حمله کردند به موتر و با لگد و سنگ بدرقه‌اش کردند و برای‌شان تماشایی درست شده بود و به قول بعضی‌‌های‌شان، «بدو که سیلش مفت هست». ما نیز که در بین جمعیت بودیم، به گمان‌شان جزئی از نمایش بودیم. تا بود دست‌اندازی بود و فحش و بعد که سوار موتر شدیم، مشت و لگد نثار موتر شد و محل نمایش را ترک کردیم. برای همه‌ی‌مان سنگین بود؛ اما برای من، کبرا و هزاران زن دیگر که جنس دوم و سوژه‌ی مردان هستیم، خیلی سنگین‌تر بود».

در سایت‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی نیز این حرکت اعتراضی واکنش‌ها و تحلیل‌های گسترده‌ای به دنبال داشت. اکثریت مردان، این حرکت کبرا خادمی را نماد هنجارشکنی زنان و ستیز با ارزش‌های اجتماعی تلقی کردند و آن را ترویج برهنگی زنان پنداشتند و به او دشنام‌ دادند.

این اولین حرکت نمادین اعتراض کبرا خادمی نیست. پیش از این نیز او در جریان یک نمایش، نیم ساعت را به صورت خویش سیلی زده است و با این عمل، از خشونت در برابر زنان در جامعه‌‌‌اش اعتراض کرده است.

حرکت اعتراضی کبرا خادمی در جامعه‌ی سنتی افغانستان که هنوز روابط و ساختا‌ر‌های اجتماعی آن مردانه و تک‌جنسیتی است، نقش اجتماعی زنان تنها در چرخه‌ی روابط زناشوهری محدود می‌شود، حقوق زنان به طور گسترده نقض می‌گردد و هر روز خبر و گزارش‌های تکان‌دهنده‌ای از نقض حقوق زنان و خشونت علیه ‌آن‌ها به نشر می‌رسند، نشان می‌دهد که سطح درک و آگاهی زنان در طول سیزده سال بعد از سرنگونی حاکمیت طالبان که زنان را اجازه نمی‌دادند تحصیل کنند و رفتن زنان به بیرون از خانه بدون محرم جرم تلقی می‌شد، بلند رفته است. دختران و زنان نسبت به ساختارهای نابرابر جنسیتی و نقض حقوق انسانی‌شان آگاه شده‌اند و برای رفع این نابرابری‌ها، مبارزه می‌کنند. این دست‌آورد در طول تاریخ افغانستان ارزش‌مند می‌باشد. این‌که بانوی هنرمندی با تمام شایستگی حاضر می‌شود با وجود حساسیت‌ها، یک حرکت اعتراضی آگاهانه را انجام دهد و با شکیبایی‌، برخورد‌‌های نادرست علیه زنان را به نمایش بگذارد، شایسته‌ی ارج‌گذاری است. این اعتراض نشان می‌دهد، نسلی از دختران و زنانی که در این دوره بزرگ شده‌اند، برای تغییر وضعیت زنان در جامعه و احیای حقوق انسانی‌شان، با شکیبایی مبارزه می‌کنند.

کبرا خادمی با انجام دادن این حرکت اعتراضی‌، نشان داد که زنان به ‌خاطر جنسیت‌شان در افغانستان مورد اذیت و آزار خیابانی قرار می‌گیرند و نگاه مردان در جامعه نسبت به زنان، جنیستی است و ریشه‌های خیابان‌آزاری زنان، به باورهایی می‌رسند که زنان را ارضاکننده‌ی امیال و خواست‌های جنسی مردان تلقی می‌کنند. زنان در افغانستان قربانی جنسیت‌شان‌ اند و این بیداد‌گری جنسی باید از بین رود.

این حرکت برهنگی نه، بلکه صدای اعتراض یک زن در برابر مناسبات و ارزش‌هایی است که باعث می‌شوند، زنان مورد برخوردهای نادرست و غیرانسانی قرار بگیرند.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه