منبع:The National
نویسندهها: کریس سندز و فضل امینالله قاضیزی
برگردان: حمید مهدوی
در دقیقههای پس از یک حملهی یک بمبگذار انتحاری در نزدیکی یک مکتب در کابل، امبولانسی در دسترس نبود که کشته شدهها و زخمیها را ببرد. در عوض، جسدها در موترهای ملکی و موترهای پولیس روی هم انداخته شده و به نزدیکترین شفاخانه انتقال داده شدند.
هدف حملهی آن روز، شکریه بارکزی، عضو برجستهی زن در پارلمان بود. او زنده ماند؛ اما در هفتههای اخیر در جریان بدترین خشونتهایی که پایتخت از زمان تهاجم به رهبری ایالات متحده شاهد آن بوده است، حملات بیشتر اتفاق افتادهاند.
این خونریزیها مایهی نگرانی ویژه است؛ چون معولا زمستان افغانستان نسبتا آرام است و جنگ به دلیل آبوهوای خشن بسیاری مناطق، فروکش میکند. این خشونتها، درست زمانی که تنشها به دلیل خروج اکثریت نیروهای خارجی بالا بود، اعتماد مردم نسبت به حکومت جدید وحدت ملی را بهشدت متزلزل ساخته است.
تحولات ماههای آیندهی زمستان، تا حد زیادی چگونگی اوضاع در سال آینده را شکل خواهد داد. اگر وخامت اوضاع ادامه یابد، همزمان با تشدید سنتی جنگ در فصل بهار، حمایت از حکومت کاهش خواهد یافت. این وضع بر تنشهای داخلی خواهد افزود و در این مقطع حساس، به طالبان نیرو خواهد داد.
تمیم احمدزی، یک دکاندار محلی ماه گذشته به طرف دوکان وسایل الکترونیکیاش میرفت که حمله بر جان خانم بارکزی دود، آتش و خاک را به هوا فرستاد. او موترش را متوقف کرد و با ظاهرشدن این صحنهی وحشتناک در مقابلش، به عقب برگشت. اگر هدف بمبگذاریها ایجاد شک و ترس درمیان مردم باشد، پس عکسالعمل احمدزی نشان میدهد که این بمبگذاریها بهشدت مؤثر اند. وی گفت: «دلایل این حملات را ما نیز نمیدانیم و تلاش میکنیم تا به آن «پی ببریم»». «اما حکومت باید به آن پاسخ بگوید. تا کنون ما هیچ کار مثبتی از حکومت وحدت ملی ندیدهایم». «این تنها من نیستم، همهی افغانها ناامید اند».
حکومت جدید، پس از انتخابات ریاست جمهوری بحثبرانگیز که از دور اول در ماه آپریل تا اواخر سپتامبر به درازا کشید، شکل گرفت. از آن زمان تاکنون، رییس جمهور اشرف غنی و عبدالله عبدالله، رییس اجرایی، برای برآورده کردن انتظارات تلاش کردهاند. بسیاریها میگویند که آنها هنوز روی تشکیل کابینه به توافق نرسیدهاند.
قرار است که چندین نامزدوزیر در هفتهی جاری معرفی شوند؛ اما دیگر ضربالاجلها آمدهاند و رفتهاند و زمان زیادی که این کار گرفته است، باعث شده است که برخی از ناظران اوضاع افغانستان نسبت به دوام حکومت در درازمدت تردید داشته باشند.
خونریزیهای اخیر در پایتخت بر ابهام موجود افزودهاند. در 9 نوامبر، یک هفته قبل از حمله بر خانم بارکزی، تلاش برای کشتن رییس پولیس کابل ناکام ماند. رویدادهای دیگر در دو ماه اخیر حملات بر کاروان سفارت بریتانیا، یک سازمان غیردولتی آفریقای جنوبی و یک مرکز فرهنگی فرانسه را شامل میشوند.
در روزهای 11 و 13 دسامبر، بسهای حامل سربازان ارتش افغانستان هدف حمله قرار گرفتند و حداقل دوازده سرباز کشته شدند. یکی از کشته شدهها عبدالمالک خان، پدر پنج کودک و فرمانده یک کندک ارتش بود. وقتی اقارب او جسدش را در یک شفاخانهی نظامی شهر یافتند، بهسختی توانستند اعضای باقیماندهی جسدش را شناسایی کنند. فیصل، خواهرزادهی او گفت: «کسی باقی نمانده که خانوادهی او را تأمین مالی کند». وی که تمایلی به صحبت در مورد دلایل افزایش خشونت نداشت، به این باور بود که عملیاتهای ارتش بر مناطق روستایی فشار آوردهاند و آنها را مجبور به عقبنشینی به کابل کردهاند.
با اینحال، واقعیت این است که جنگ نه تنها در پایتخت، بلکه در سراسر کشور در حال شدت گرفتن است. سازمان ملل متحد اخیرا اعلان کرد که تلفات غیرنظامیان در سال جاری بیسابقه بوده است و تا 30 ماه نوامبر، 3188 تن کشته شده و 6429 تن زخمی شدهاند. هزاران تن از سربازان ارتش و پولیس افغانستان نیز کشته شدهاند.
رییس جمهور غنی قول داده است که به برخی از عوامل اصلی ناآرامی در کشور، بهشمول فساد در حکومت و بیعدالتیها، رسیدگی خواهد کرد. همچنین او پس از بازدید از پاکستان ادعا کرد که روابط افغانستان با همسایهاش را که باورها بهطور وسیع برآن اند که رهبری طالبان در آنجا پنهان شده است، بهبود داده است.
اما در حال حاضر هیچ نشانهای از یک برنامهی کوتاهمدت برای بهبود امنیت یا استراتژی درازمدت برای تأمین صلح دوامدار وجود ندارد. به نظر میرسد که طالبان همیشه یک گام جلوتر از حکومت و متحدانش است و بهطور پیوسته تاکتیکهایش را با اوضاع در حال تغییر در میدان نبرد وفق میدهد. در حالی که قرار است که حدود 12000 سرباز خارجی در سال آینده در افغانستان حضور داشته باشند، اکثریت مردم انتظار دارند که ناآرامیها گسترش مییابند.
هلالالدین هلال در زمان ریاست جمهوری کرزی معین وزیر داخله بود. وی به «نشنل» گفت که به دلیل اختلافات درونی در حکومت جدید و کمبود تجهیزات و عدم توانایی در جمعآوری استخبارات، روحیهی نیروهای امنیتی ضعیف است. وی اضافه کرد که طالبان با حمایت برخی از عناصر پاکستانی مشتاق است که از خروج ایالات متحده و متحدانش بهرهبرداری کند. این میتواند به معنای تمایل رو به افزایش ستیزهجویان در جنگ رو در رو و نشانههای مبنی بر تلاش آنها برای گرفتن مرکزهای ولسوالیها باشد. وی گفت: «فکر میکنم که اوضاع بدتر خواهد شد. ما ظرفیت و توانایی جنگی که علیه ما راهاندازی شده است را نداریم».
با وجودی که زمستان جاری بهطور غیرمعمولی با خشونت توأم بوده است؛ اما بهار و تابستان آینده، دورهی آینده و مهمی از جنگ خواهد بود. اگر حکومت فصل جنگ بهار و تابستان را دوام بیاورد، شانس برد آن در تأمین نوعی از ثبات سیاسی و اقتصادی بهطور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
باشندگان کابل که جنگ داخلی ویرانگر پس از خروج شورویها از کشور در سال 1989 را سپری کردهاند، میدانند که وضع میتواند بسیار بدتر از این باشد. هرچند حملات ادامه دارند؛ اما زندگی به شکل عادی در خیابانهای اطراف جاری است. اما زمان زمان تلاش است و اعتماد به حکومت جدید رو به زوال است.
گلباد خان، یک فعال جامعهی مدنی حکومت وحدت ملی را غیرقانونی و خلاف قانون اساسی توصیف کرد– دیدگاهی که مشخصا در میان مخالفان تیم رییس اجرایی معمول است. وی با متهم کردن جنگسالاران و سیاستمداران به تقسیم قدرت بینشان گفت: «من میدانم این حملات برای ما یک خطر است؛ اما خطر اصلی این است که سیستم خود را از دست دادهایم». «سیستم فعلی برای ملت یک تهدید بسیار کلان است. این تهدید میتواند ما را به همان شدتی که در گذشته سوخته بودیم، بسوزاند».
