تولیدکنندگان سنتی روغن کنجد و زغِر در ولایت بلخ میگویند که این صنعت با رکود مواجه است.
آنان از کنجد و زغر با خراس (جواز) که شتر آن را میچرخاند، روغن تولید میکنند. این صنعت در بلخ و سایر ولایتها پیشینهی طولانی دارد.
برخی از تولیدکنندگان روغن کنجد و زغر در بلخ میگویند که این صنعت روزگاری بازار گرمی داشت؛ اما با گذشت هر سال رو به زوال رفته است. به گفتهی آنان، در گذشته شمار خراسیها به ۱۰۰ دستگاه میرسید؛ اما اکنون تنها شش دستگاه فعالیت دارد.
حاجی چاری، که بیش از ۳۰ سال عمرش را مشغول این صنعت بوده، با ابراز نگرانی از رکود این پیشه میگوید که از سالها به این طرف از بازار پر رونق شان خبر نیست.
او میگوید پیش از آنکه روغن از خارج وارد شود، بیش از ۱۰۰ دستگاه سنتی تولید روغن کنجد و زغر در بلخ فعالیت داشت؛ اما به گفتهی او، با واردات روغن خارجی صنعت جواز با رکود مواجه شده است.
حاجی چاری از نبود بازار فروش برای تولیدات شان شاکی هستند و دربارهی علت رکود این صنعت میگوید: «بازار نیست. کسی به این صنعت توجه ندارد، کسی جلوی واردات روغنهای خارجی را نمیگیرد. سابق بیش از ۱۰۰ کارخانه توليد روغن در مزار بود فعلا فقط شش یا هفت دانه مانده است».
در همین حال غلام نبی، یکی دیگر از کارخانهداران تولید روغن در بلخ که ۲۳ سال میشود سرگرم تولید روغن کنجد و زغر است، کمبود مواد خام را از علتهای رکود این صنعت میداند.
به گفتهی غلام نبی، صادرات گیاهان کنجد و زغر باعث کاهش تولیدات روغن این گیاهان در داخل کشور شده است.
در همین حال مولوی شمسالله خالد، رئیس زراعت، آبیاری و مالداری طالبان در بلخ، با تأیید رکود این پیشهی دیرینه، عدم استفادهی مردم از روغن کنجد و زغر، کاهش کشت این گیاهان به دلیل خشکسالیها و صادرات این گیاه به بیرون از افغانستان را از عوامل رکود این صنعت بر میشمارد.
