منبع: فارین پالسی
نویسنده: شیدا ابدالی، سفیر افغانستان در هند
برگردان: حمید مهدوی
افغانستان و هند از دیروقت بدینسو اهداف گروههای افراطی و تروریستی مستقر در پاکستان بودهاند. هرچند این گروهها تحت نامهای مختلف فعالیت دارند؛ اما آنها هدف مشترک دارند: بیثبات کردن هردو کشور و تمام منطقه. واضح است این گروهها که در پاکستان مسلح ساخته شده و به آنها پناه داده میشود، قادر به مواجههی مستقیم با هند نیستند. هرچند این گروهها تعدادی از حملات تروریستی موفقانه را در این کشور انجام دادهاند که در میان آنها میتوان به حملهی ماه نوامبر سال 2008 در بمبیی اشاره کرد. با این حال، در حال حاضر آنها بیشتر یک رویکرد تدریجی و غیرمستقیم برای بیثبات ساختن منطقه از طریق افغانستان را برگزیدهاند.
در جریان 13 سال گذشته، گروههای شورشی که بیشتر زیر چتر گروه به اصطلاح طالبان فعالیت دارند، مردم افغانستان را دهشتزده ساخته، مردم بیگناه ما را کشته و با استفاده از کمینهای پیچیده، بمبگذاری و حملات انتحاری، نیروهای ما را بهصورت روزمره هدف قرار دادهاند. هدف آنها نابودکردن دستآوردهای دموکراتیک یک دههی گذشته و تأمین جای پای مستحکم برایشان در افغانستان است. اگر به آنها اجازهی این کار داده شود، بدون شک برای جهادیهای جهانی پناهگاه امن تأمین کرده و از آنها برای تهدید کردن منطقه استفاده خواهند کرد. شواهد کافی برای نوع تهدیدهایی وجود دارند که از ناحیهی این گروهها متوجه افغانستان، هند و تمام جنوب آسیاست.
روز چهارشنبه هفتهی گذشته، ایمن الظواهری، رهبر القاعده در یک ویدیوی 55 دقیقهای در خارج از پنهانگاهش در پاکستان، تأسیس القاعده در شبه قارهی هند را اعلان کرد. این در حالی است که او پیوسته از تعهدش به وفاداری به ملا عمر، رهبر طالبان که به حملات تروریستی در افغانستان ادامه داده است، یاد کرد. این چیزی را ثابت میکند که ما از مدتها پیش با هند در میان گذاشتهایم: طالبان و القاعده، هرچند جداگانه، اما یک آجندای مشابه را دنبال میکنند. آنها شاید بهطور جدا از هم عمل کنند؛ اما هدف ایدیولوژیکی مشترکی را در منطقه و فراتر از آن دنبال میکنند.
در دههی 1990، درخواستهای افغانستان از جامعهی جهانی مبنی بر اقدام علیه طالبان نادیده گرفته شدند و متأسفانه این امر به تراژیدی یازدهم سپتامبر انجامید. از زمان سقوط طالبان در سال 2001، ما بار دیگر به تمام طرفهای درگیر در افغانستان هشدار دادهایم که ظهور دوبارهی شورشیانی که به حمایت و راهنمایی مستقیم بازیگران دولتی پاکستان فعالیت میکنند، تهدیدی برای ثبات منطقهای و صلح و امنیت جهانی است. این بار، برخلاف دههی 1990، از دوستان و متحدان ما، بهویژه همسایههای کلیدی ما (هند، روسیه و چین) انتظار داریم، هشدار ما را سبک نگیرند؛ چون این مسئله دیگر تنها در مورد افغانستان نیست. آنگونه که مسایل مربوط به ظهور دولت اسلامی و فعالیتهای تروریستی خطرناک آن در شرق میانه نشان میدهد، این مسئله بیشتر به امنیت و ثبات تمام کشورهای منطقه و فراتر از آن مربوط میشود.
از زمانی که افغانستان و هند در پاسخ مستقیم به تهدید امنیتی جاری در هردو کشور در سال 2011 موافقتنامهی همکاریهای استراتژیک امضا کردهاند، رییس جمهور کرزی سه بار از هند بازدید کرده است. در هر بازدید، رییس جمهور کرزی از نگرانیهای رو به ازدیادش در پیوند به گسترش دامنهی خشونت در افغانستان صحبت کرده است. در همین حال، او در هر کنفرانس منطقهای و بینالمللی در مورد افغانستان، در مورد تهدید افراطگرایی و تروریستیای که از پاکستان سرچشمه میگیرد، ابراز نگرانی کرده است و از جامعهی جهانی خواسته است تا برای از بین بردن این تهدیدها، اقدامات پیشگیرانه اتخاذ کنند. هند به عنوان دوست افغانستان، که گذر زمان دوستی آن را ثابت کرده است و به عنوان همکار استراتژیک این کشور از دیروقت بدینسو نسبت به توجه کافی و حمایت از افغانستان که جنگ منطقهای علیه افراطگرایی و تروریزم را به پیش میبرد، بیمیل بوده است. با این حال، ما نسبت به گامهای اولیهای چون دعوت از تمام رهبران کشورهای عضو سارک در مراسم ادای سوگند نخستوزیر نارندرا مودی، که از طرف حکومت جدید هند برداشته شدهاند، دلگرمیم. در این مراسم همزمان با گرفتن موقف جدی علیه تهدیدهایی که هند و جنوب آسیا بهصورت کل با آنها مواجه اند، از رهبران کشورهای عضو سارک خواسته شد تا در امور منطقه سهم بگیرند.
بدین لحاظ، چون این تهدیدها به منافع امنیت ملی مشترک هردو کشور مربوط اند، امیدواریم که با هند بهصورت مشترک روی ارزیابی گسترش اخیر دامنهی تهدیدها کار کنیم. در ماهها و سالهای آینده و با کاهش کمکهای نظامی و ملکی ایالات متحده و ناتو، افغانستان دوران سختی را خواهد گذراند. البته، دشمن مشترک افغانستان و هند، روند انتقال را از نزدیک و بهطور دقیق تحت نظارت دارد و بهصورت فعال از هر خلا و آسیبپذیریِ ناشی از خروج نیروهای ائتلاف استفاده میکند. از اینرو، ضرورت است که تمام تعهدهای هند در زمینهی کمک به افغانستان در جریان سه سال گذشته بهصورت کامل مرور و ارزیابی شوند تا اهداف موافقتنامهی همکاریهای استراتژیک که در خدمت منافع امنیت ملی کوتاهمدت و درازمدت هردو کشور است، اولویتبندی شده بتوانند.
