ضیا شهریار
دادستانی کل افغانستان به خبرنگار روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز ۲۴ ساعت فرصت داده تا این کشور را ترک کند و دیگر هیچ وقت حق ورود به افغانستان را ندارد.
دادستانی افغانستان نیویورک تایمز را متهم به «تفرقه افگنی» کرده و گزارش دیروز ماتیو روزنبرگ، خبرنگار این روزنامه در کابل را نظرات شخصی او خوانده است.
اما محتوای این مقاله چه بوده که مقامات افغانستان را تا این حد خشمگین کرده که تصمیم به اخراج خبرنگار نیویورک تایمز گرفتهاند؟
ماتیو روزنبرگ در مقالهایکه روز سه شنبه در نیورک تایمز به چاپ رسید، نوشته بود، شماری از مقامهای ارشد دولت افغانستان برای شکستن بن بست انتخابات، مشغول گفت و گو در مورد ایجاد دولت موقت هستند.
او در مقاله زیر عنوان ‘بن بست انتخاباتی و درخواستها برای تشکیل دولت موقت در افغانستان’ نوشته که «یک حلقه از وزرا و مقامات قدرتمند دولت افغانستان که روابط مستحکمی با نیروهای امنیتی دارند، تهدید کردهاند که اگر بن بست انتخاباتی که این کشور را فلج کرده، به زودی حل نشود، آنها قدرت را بدست خواهند گرفت.»
آقای روزنبرگ که از این مقامات نام نبرده است، افزوده که «آنها همه تاکید داشتند که امیدواراند تنها تهدید به تشکیل دولت موقت، عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی، نامزدان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان را ترغیب کند تا با هم سازش کنند و به بحران نقطهي پایان بگذارند.»
در این مقاله همچنین توضیح داده نشده که این مقامات در چه سطحی هستند اما یکی از آنها به نیویورک تایمز گفته «شماری واقعا در مورد آن (دولت موقت) جدی هستند. این تنها تاکتیکی نیست، واقعی است و این بخاطری است که خاطره سالهای بحران در دههی نود هنوز تازه است و آنها نمیخواهند افغانستان دوباره در آن مسیر حرکت کند.»
در این مقاله همچنین به موانع و مشکلاتی که روند گفتوگوهای دولت وحدت ملی میان تیمهای عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی و بررسی آرای دور دوم انتخابات افغانستان همه روزه روبرو میشود، نیز اشاره شده و آمده که همینها باعث شده که بحثها در مورد تشکیل دولت موقت بالا بگیرد.
در مقاله آمده که «سه مقام ارشد افغان به نیویورک تایمز گفتهاند که برای مطمین شدن از ادامهی حضور نیروهای ناتو و آمریکا در افغانستان پس از ۲۰۱۴، موجودیت یک دولت جدید تا میانههای سپتامبر امسال لازمی است. آنها گفتند انتخابات جدید ریاست جمهوری میتواند سال آینده همزمان با انتخابات پارلمانی برگزار شود.»
در بخش دیگری این مقاله از عمر داوودزی، وزیر داخله افغانستان نقل قول شده که گفته «این بحث (تشکیل دولت وحدت ملی) وجود دارد و مردم حق دارند روی آن بحث کنند، مخصوصا وقتی با یک چنین بحران مهم ملی مواجه میشوند. اما من شخصا ترجیح میدهم و به سود منافع ملی ما است که یک نتیجه از این انتخابات بدست بیاید، هر چه که باشد، دولت وحدت ملی باشد یا تقسیم قدرت باشد، چون این بر بنیاد قانون اساسی است.»
در هیچ جای این مقاله گفته نشده که حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان از این طرح حمایت میکند یا هم از آن اطلاع دارد ولی در بخشهای پایانی مقاله آمده که «مقاماتیکه از رویدادهای داخل کاخ ریاست جمهوری آگاهی دارند، گفتهاند که آقای کرزی بالاخره از دولت موقت حمایت خواهد کرد و در روزهای اخیر پافشاری کرده که فرقی نمیکند که بحث انتخابات به کجا میکشد اما او در اواخر ماه جاری کناره گیری خواهد کرد.»
در پایان این مطلب نیز واکنش ایمل فیضی سخنگوی رئیس جمهور کرزی آمده که گفته حامد کرزی از هیچ نامزدی حمایت نمیکند و بحثها در مورد تشکیل دولت موقت «شایعاتی بیش نیست.»
«محتوای مقاله نظرات شخصی است»
دادستانی کل افغانستان گفته تحقیقات آنها نشان میدهد که محتوای نوشته آقای روزنبرگ، نظرات شخصی او است و نقل قولهایی که به مقامهای ارشد دولتی نسبت داده شده، نیز از خود او است و ربطی به مقامهای دولتی ندارد.
این اداره گفته است که «این بار نخست نیست که نیویورک تایمز به نشر چنین مطالب تفرقهانگیز و خلاف منافع ملی و امنیت افغانستان پرداخته. بلکه پس از برگزاری انتخابات با سوء استفاده از مشکلات انتخاباتی، نیویورک تایمز به نشر مکرر چنین مقالات به بهانهی نظرات مقامات گمنام ارشد افغانستان مبادرت ورزیده و برای اهداف سیاسی خارجی و زمینه سازی برای مداخلات بیرونی به نشر چنین مطالب پرداخته و از مسئولین حکومتی بدون ذکر نام، نقل قول میکند.»
دادستانی کل افغانستان نیویورک تایمز را متهم به عدم همکاری در مورد شکایات مقامات افغانستان کرده است.
اما راد نوردلاند، رئیس دفتر نیویورک تایمز در کابل به بیبیسی گفت که ماتیو روزنبرگ، یک روزنامهنگار حرفهای است و او کار خود را خوب بلد است. به گفتهی آقای نوردلاند، نیویورک تایمز در این مقاله با منابع معتبر از جمله مقامات ارشد دولت افغانستان صحبت کرده اما به دلیل تعهد روزنامه نگاری نمیتواند هویت منابع خود را فاش سازد.
آقای نوردلاند گفت نیویورک تایمز در گذشته نیز گزارشهای از این دست منتشر کرده که «واقعیت بودن آن به مرور زمان ثابت شده.» او به گونهی مثال به گزارش این روزنامه در سال ۲۰۱۰ اشاره کرد که در آن ادعا شده بود که «دستیار رئیس جمهوری افغانستان از سفیر ایران در کابل به طور مستقیم پول میگیرد.»
رئیس جمهوری افغانستان در گذشته نیز شماری از رسانههای غربی را متهم به تبلیغات علیه او و «منافع ملی» افغانستان کرده است اما این نخستین باری است که یک روزنامهنگار غربی از افغانستان اخراج میشود.
آقای روزنبرگ در گفتوگوی با بی بی سی گفته که دستور اخراج خود از افغانستان از طریق رسانهها شنیده و دادستانی کل افغانستان مستقیما به او این فیصله را ابلاغ نکرده است.
آقای روزنبرگ گفت که به مقامات دادستانی افغانستان گفته که خواهان دسترسی به وکیل مدافع خود است.
(بی.بی.سی)
