شیوع ویروس کووید19 بیشتر تجارتها و فعالیتهای اقتصادی را متأثر کرده است. اکنون اغلب تجارتهای کوچک زنان در هرات در حالت ورشکستی قرار دارد. یافتههای اتاق تجارت و صنایع زنان در غرب کشور نشان میدهد که در دوران کووید19 زنان تجارتپیشه حدود 150 میلیون افغانی متضرر شدهاند.
مریم جامیالاحمدی، رییس اتاق تجارت و صنایع زنان زون غرب کشور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که در تلاش متقاعدکردن نهادهای کمککننده خارجی برای برقراری ارتباط مستقیم با زنان تجارتپیشه هستند تا از شکست کامل تجارتهای کوچک زنان جلوگیری شود: «در دوران کرونا تحلیلی که اتاق تجارت و صنایع زنان زون غرب، از وضعیت زنان تجارتپیشه داشته، نشان میدهد که 83 درصد تجارت زنان در غرب کشور در دوران شیوع کرونا به حالت تعلیق درآمده است. ما طی چهار ماه اخیر هیچ عایداتی نداشتیم.»
زنان تجارتپیشه مدعیاند که یک قسمتی از کمکهای خارجی بهدلیل ارتباطنداشتن مستقیم با مسئولان این نهادها، حیفومیل شده است و نباید دوباره تکرار نشود.
راه دشوار برای بقا
آمار اتاق تجارت و صنایع زنان در غرب کشور نشان میدهد که بیش از 1500 زن فعالیت تجارتی دارند و از این میان، 150 تن عضویت این اتاق را دارند.
مریم جامیالاحمدی، رییس اتاق تجارت و صنایع زنان زون غرب کشور تأکید دارد که باید دولت و نهادهای کمککننده پسا بحران کرونا دست زنان را برای پیشبرد تجارت بگیرند: «کمکهای جامعه جهانی مقطعی و برای زنان کوچک بوده است. ما امیدوار هستیم که پسا بحران کرونا، تجارت زنان بهصورت نسبی احیا شود. نگرانی جدی اتاق تجارت و صنایع زنان غرب کشور، این است که چگونه به این هدف نزدیک شود.»
در افغانستان شمار زنان تجارتپیشه به تناسب مردان ناچیز خوانده میشود، اما پس از سقوط رژیم طالبان فصل تازه برای حضور این زنان در بخش تجارت باز شد. زنان طی دو دههی اخیر فعالیتهای اقتصادیشان را از هیچ آغاز کردهاند و رفته-رفته بخشی از بازار را به دست گرفتهاند.
اغلب این زنان در دوران کووید19 سرمایههایشان را باختهاند و یا در حالت ورشکستی قرار دارند.
نفیسه دانش، یکی از تاجران زعفران در ولایت هرات است. او به روزنامه اطلاعات روز میگوید که طی سال جاری چهار میلیون افغانی ضرر کرده و پایان فعالیت اقتصادیاش را نظارهگر است.
او خواهان همکاری حکومت و نهادهای کمککننده برای فرار از رکورد تجارت است: «تقریبا نزدیک به چهار ماه میشود که کرونا است و ما از سرمایه اصلی خود به کاروبار هزینه کردیم. من زعفران داشتم و کیفیت زعفران من خراب شده. هر کیلو زعفران به 55 هزار افغانی خریدم و حالا هر کیلو زعفران به 37 هزار از من میخرند.»
زنان تجارتپیشه مدعیاند که نبض قراردادهای دولتی در دست مردان است و سهم زنان در این قراردادها ناچیز است و حکومت باید زمینهی سهیمشدن زنان در این قراردادهای را فراهم کند. فریده مهیار، یکی دیگر از زنان تجارتپیشه هرات در صحبت با روزنامه اطلاعات روز میگوید که حکومت باید قرضه بدون سود و بازار مناسب داخلی و خارجی برای تولیدات زنان فراهم کند. او میافزاید که در نمایشگاههای خارجی که به هدف معرفی تولیدات افغانستان برگزار میشود، زنان حضور ندارند و دست زنان از بازارهای خارجی نیز کوتاه است.
روز دوشنبه، 16 سرطان گفتمانی پیرامون «چالشهای زنان تجارتپیشه زون غرب» با حضور زنان تجارتپیشه ولایتهای غور، فراه و بادغیس در هرات برگزار شد.
در این گفتمان، مونسه حسنزاده، معاون اجتماعی والی هرات نیز شرکت کرده بود. او به روزنامه اطلاعات روز میگوید که تمام خواستههای زنان تجارتپیشه را با حکومت مرکزی در میان میگذارد. او میافزاید که تسهیلات لازم را برای زنان برای رونق گرفتن دوباره فعالیت اقتصادی زنان فراهم خواهند کرد.
راه دشوارتر زنان تجارتپیشه در بادغیس و فراه
فعالیت زنان تجارتپیشه در جوامع بهشدت سنتی و محافظهکار در ولایتهای بادغیس و فراه دشوارتر از هرات است. ناامنیهای فزاینده و رسم و رواجهای ناپسند، دو عامل مهم برای دلسردی زنان در بخش تجارت گفته میشود.
مسئولان محلی ولایتهای فراه و بادغیس به روزنامه اطلاعات روز میگویند که در زمان شیوع کرونا و افزایش ناامنیها، بیشتر زنان از تجارت دست کشیدهاند.
راحله نادری، رییس امور زنان بادغیس در صحبت با روزنامه اطلاعات روز میگوید که تنها مرکز تجارت ویژه زنان در این ولایت، از یک هفته به اینسو، بهدلیل شیوع کووید19 و ناامنیها متوقف شده است: «تهدیدهای امنیتی بزرگترین مشکل زنان تجارتپیشه در بادغیس است و سبب شده تا علاقهمندی تاجران زن برای سرمایهگذاری کم شود و زنان دست از فعالیت بکشند.»
بیش از یک سال از آغاز فعالیت مرکز تجارت ویژه زنان در بادغیس میگذرد. 85 زن در این مرکز سه طبقه در 45 دکان مصروف فعالیتهای اقتصادی بودهاند.
در ولایت فراه نیز زنان تجارتپیشه در جدال با کرونا و ناامنی سرمایههایشان را از دست دادهاند و حالا قادر به خریداری مواد خام برای تولید کالا ندارند.
حمیرا عظیمی، رییس اتحادیه زنان تجارتپیشه فراه به روزنامه اطلاعات روز میگوید: «زنان در دوران کرونا و به علت ناامنی خساره زیادی دیدهاند و حالا کار و فعالیت نمیتوانند. ما زنان به حمایت حکومت نیاز داریم.»
زنان تجارتپیشه در فراه و بادغیس از حکومت میخواهند که در بخش پروسس، بستهبندی و بلندبردن ظرفیتشان اقدامات جدی روی دست بگیرد، تا بتوانند که با مردان در بازار رقابت کنند.
