از پایان تنشهای سیاسی در کشور مدت زیادی گذشته است. انتظار مردم افغانستان این بود که بهزودی و پس از پایان تنشها وضع حکومتداری به روال عادی برگردد. اما هنوز از تشکیل کابینه خبری نیست. حکومت در حال حاضر با سرپرست اداره میشود. این وضعیت حکومتداری را با چالش مواجه کرده است. در وضعیتی که افغانستان قرار دارد، ایجاب میکند هرچه زودتر کابینه جدید تشکیل و وضع نابهسامان حکومتداری بهبود یابد. بحران سرپرستی که در تمام پنج سال حکومت وحدت ملی جریان داشت، بهشدت روی وضعیت افغانستان تأثیرات منفی برجای گذاشت. مسئولیتگریزی و خوشخدمتی به تیمها اولویت اصلی سرپرستها بود.
هنوز از کابینه جدید خبری نیست. نگرانی این است که وضعیتی کابینه حکومت وحدت ملی دوباره تکرار شود. پس از تشکیل حکومت وحدت ملی قرار بود در مدت 45 روز کابینه تشکیل شود، اما پس از گذشت نزدیک به ۱۱۰ روز از آغاز کار حکومت، اعضای کابینه معرفی شد. بحران سرپرستی تا آخر حکومت وحدت ملی ادامه یافت و در طول دوران پنجسالهی این حکومت، بیشتر حکومتداری با سرپرستها پیش برده شد. در حال حاضر نیز هیچ چشمانداز روشنی برای معرفی کابینه وجود ندارد. اشرف غنی وعده داده بود که در دو هفته کابینه را معرفی میکند، اما بعد از سه ماه هنوز معرفی نشده است. براساس برخی منابع از داخل حکومت، در حال حاضر اولویت حکومت گفتوگوهای بینالافغانی و تشکیل شورای مصالحه ملی است، نه تشکیل کابینه. از اینرو، پیشرفتی در تشکیل کابینه جدید صورت نگرفته است.
نباید وضعیت ناکام حکومتداری پنج سال گذشته دوباره تکرار شود. هرچه زودتر سرنوشت کابینه جدید روشن و روال عادی حکومتداری برقرار شود. همزمان تشکیل کابینه باید براساس شایستهسالاری باشد و برخورد مصلحتی با کابینه تکرار دور باطل است. میکانیزم زیربنای معرفی کابینه و تقسیم قدرت روشن است که باید به نیروهای سیاسی براساس توافقنامه سیاسی سهم داده شود، اما نیروها مسئولیت اخلاقی دارند که چهرههای شایسته و متخصص را برای وزارتخانهها به مجلس معرفی کنند. هنوز زود است که قضاوت شود که وضعیت از چه قرار است، اما ترس از تجربه برخورد مصلحتی با تشکیل کابینه وجود دارد. دور از انتظار نیست که در عمل جای شایستهسالاری و تأمین عدالت در گماشتن افراد را وابستگیهای قومی، گروهی، سمتی و میزان وفاداری افراد به تیمهای معرفیکننده، بگیرد.
درست که تشکیل شورای مصالحه ملی و تلاش برای آغاز گفتوگوهای بینالافغانی برای افغانستان مهم است، اما این دلیل نمیشود که تشکیل کابینهی جدید طول بکشد. وقتی پایههای حکومتداری در داخل استوار نباشند، نارضایتی مردم از حکومت سبب میشود موضع افغانستان در گفتوگوهای بینالافغانی از اقتدار لازم برخوردار نباشد. تشکیل شورای مصالحه ملی یک امر جداگانه از تشکیل کابینه جدید است. این دو کار هر کدام در جای خود باید پیش برده شود. افکار عمومی در افغانستان تداوم وضعیت سردرگم فعلی را به معنای ادامهی تجربه ناکام حکومت وحدت ملی تلقی میکند. نیروهای سیاسی باید نشان دهند حکومتی که تازه بر سر کار آمده نسخه بهتر از حکومت وحدت ملی است و میتواند از دام گرایشهای قومی و منافع تیمی عبور کرده و گره از بنبستهای چندگانه افغانستان باز کند. واقعیت این است که افغانستان امروز با وضعیتی که دارد نمیتواند با نسخه حکومتداری شبیه حکومت وحدت ملی در پنج سال گذشته مدیریت شود. صلح با طالبان و مهار بحران کرونا بهعنوان دو مسأله مهم افغانستان ایجاب میکند که وضع حکومتداری باید بسیار بهتر از پنج سال گذشته در عرصه حکومتداری باشد. این امر مستلزم این است که افراد شایسته و متخصص در رأس وزارتخانهها قرار گیرد. کابینه بهموقع تشکیل شود و از پیشآمدن بحران سرپرستی برای پنج سال دیگر جلوگیری شود.
تیم دولت ساز با یک طرفند ماهرانه توانست عبدالله عبدالله و دار و دسته اش را مصروف پروسه صلح و مصالحه سازد و بعد شخص ریس جمهور با آهستگی و مدیریت شده نامزد وزرای جدید را بحیث سرپرست تعیین و بعد برای گرفتن رای اعتماد به پارلمان معرفی میکند ،نفس توافق نامه میان دوتیم در حقیقت مصروف ساختن اعضای تیم ثبات و همگرایی میباشد. توافق نامه برای ریس جمهور هیچ ارزش ندارد چون در دور قبلی حکومت وحدت ملی شاهد بودیم که به چی شکل همه افراد که به یک شکل به عبدالله و تیم اش وابستگی داشت از ادارات و بخصوص وزارت خانه ها پاک سازی کرد