بحران کرونا در کشور وارد فاز خطرناکتری شده است. آمار مبتلایان و مرگ و میر ناشی از این بیماری در حال افزایش است. پیامهای تسلیت و خبر مرگ مردم در شبکههای اجتماعی بیشتر شده است. متأسفانه شهروندان با بیپروایی خطر و مرگ را تقریبا به هر خانه بردهاند. با اینهم هنوز عدهای به خطر جدی کرونا با دیدهی شک و تردید میبینند. اما بیاعنتایی مردم نسبت به روزهای قبل نسبت به خطر کرونا کمتر شده است.
وزارت صحت عامه اعتراف کرده که سیستم بهداشتی کشور دیگر پاسخگوی بحران کرونا نیست و بیماری کرونا از کنترل خارج شده است. شفاخانههای مخصوص کرونا در کابل و هرات دیگر جایی برای بیماران بدحال ندارند. بسترها پرشده از بیماران که نیاز به خدمات صحی و مراقبتهای ویژه دارند. صدها نفر روزانه برای دادن تست کرونا منتظر هستند. اما امکانات که حکومت افغانستان در اختیار دارد، این ظرفیت را ندارد که از همه موارد مشکوک آزمایش کرونا بگیرد. برای همین در حال حاضر تنها از کسانی تست گرفته میشود که علایم صددرصدی کرونا را دارند. در شماری از ولایتهای کشور براساس برخی گزارشها، بهدلیل کمبود امکانات روزها است که هیچ تستی انجام نشده است.
بهنظر میرسد روزهای دشوار افغانستان که مدتها از آن هشدار داده میشد فرا رسیده است. براساس گفتههای وزارت صحت عامه بیماری کرونا در افغانستان به اوج خود نزدیک شده است. این وضعیت نتیجهی بیپروایی شهروندان و مدیریت ضعیف حکومت است. شهروندان در آغاز همهگیری بیماری کرونا این خطر را نادیده گرفتند. طرح قرنطینه بهطور کامل اجرا نشد. شهروندان به رفع خودخواسته قرنطینه روی آوردند. حکومت نیز نتوانست طرح قرنطینه را بهدلیل نابهسامانی در برنامههای دیگر عملی کند.
وضعیت روشن نیست. حکومت برنامهی واضحی برای رویارویی با مرحلهی تازه بحران کرونا ندارد. حتا چشماندازی درست از خطر کرونا برای شهروندان تعریف نشده است. بهعنوان مثال وزارت صحت عامه آمار روزانه مرگ ناشی از کرونا را در کابل تنها چند نفر در روز اعلام میکند، اما ریاست صحت عامه کابل از ناتوانی در دفن اجساد مجهولالهویه کرونایی شکایت دارد. در این صورت بهنظر میرسد وزارت صحت عامه وضعیت واقعی را کتمان میکند. عادی نشاندادن اوضاع و آمار و ارقام نادرست، بازی با جان مردم است و باعث میشود افکار عمومی نسبت به خطر کرونا بیباور شود. واقعیت این است که یکی از دلایل اصلی که شهروندان هرگز خطر کرونا جدی نگرفت ریشه در سوء مدیریت، فساد گسترده، کتمان وضعیت واقعی و نشر معلومات ناقص بود. عادی نشاندادن وضع، کتمان حقایق و مدیریت ضعیف مردم را بیپروا کرد.
حکومت برنامهای برای مبارزه با این وضعیت روی دست ندارد و عملا سیاست بیاعنتایی را در پیش گرفته است. در روزهای اول که کرونا در افغانستان شیوع کرد حکومت فورا محدودیت گشتوگذار و طرح قرنطینه را روی دست گرفت. اشرف غنی خود بارها در جلسات مربوط به کرونا حاضر شد. اما اکنون که کرونا وارد مرحلهی تازه و خطرناکتری شده، بیاعتنایی نسبت این خطر در حکومت بسیار واضح است. درحالیکه باید تلاش حکومت برای مهار این بحران چندبرابر از قبل میبود. این وضعیت شائبهی برخورد سیاسی حکومت با پدیده کرونا را بیشتر میکند. بنابراین، نیاز است که حکومت در برابر بحران کرونا به سمت بیاعتنایی نرود. وضعیت ایجاب میکند تلاشها برای سروساماندادن به مدیریت مبارزه با کرونا فراگیرتر شود. بهنظر میرسد راهکاری کمهزینهتر از محدودیت گشتوگذار برای پیشگیری از شیوع کامل کرونا برای افغانستان وجود ندارد. سیاست طرح فاصله فیزیکی باید با جدیت بیشتر ادامه یابد.
