طرح قرنطینه تا پایان ماه رمضان تمدید شد. تمدید محدودیت گشتوگذار در شرایطی که ویروس کرونا بهشکل بسیار سریع در جامعه در گردش است، ضروری بود. بهنظر میرسد افغانستان به نقطهی اوج شیوع کرونا نزدیک میشود. این را میتوان از هشدارهای هر روز وزارت صحت و نهادهای جهانی دریافت. تحقیق میدانی وزارت صحت عامه نیز گویای این واقعیت تلخ است که شیوع ویروس کرونا با گذشت هر روز افزایش مییابد. وقتی از 500 نفر 156 نفر در یک تحقیق تصادفی نتیجه ازمایششان مثبت میشود، تعمیم آن به جامعه پیام نگرانکنندهای دارد. معنایش این است که شیوع کرونا بهویژه در پایتخت بسیار بالا است. این یک هشدار برای ساکنان شهر کابل است. در هرات نیز وضعیت مشابه حکمفرما است. روزانه از حدود 100 آزمایش که در لابراتوار این ولایت گرفته میشود بهصورت میانگین 20 تا 25 مورد آن مثبت است. این نشان میدهد شیوع ویروس کرونا در هرات نیز بالا است. همهروزه بیشترین واقعات مثبت به ترتیب در ولایتهای کابل، هرات، قندهار و بلخ به ثبت میرسد. به این ترتیب روشن میشود که شیوع ویروس کرونا در کلانشهرهای افغانستان شدید است و کرونا بهعنوان یک خطر ساکنان این شهرها را تهدید میکند.
از آغاز طرح قیود گشتوگذار و قرنطینهشدن شماری از شهرهای افغانستان حدود یک ماه گذشته است. در این مدت طرح قرنطین و محدودیت رفتوآمد کامل اجرا نشده است. نقاط مزدحم شهری، تفریحگاهها، نمازهای جمعه و جماعت هیچگاهی تعطیل نشد. ادامهی طرح قرنطینه در صورتی مفید است که بهطور کامل اجرا و موجب محدودیت گشتوگذارهای غیرضروی شود. اجراییشدن کامل قرنطینه به همکاری مردم نیاز دارد. مردم باید خطر کرونا را جدی بگیرند. دوام بیباوری مردم به ویروس کرونا میتواند وضعیتی را بیافریند که فاجعهبار باشد. آن وقت سیستم صحی کشور پاسخگوی این وضعیت نخواهد بود. از طرف دیگر، اجراییشدن کامل قرنطینه و منع گشتوگذارهای غیرضروری به مدیریت درست حکومت نیاز دارد. تا حالا مدیریت مبارزه با کرونا ضعیف بوده است. بهویژه اجرای برنامههای امدادی حکومت به مردم جوابگو و کارآمد نبوده است. پس از یک ماه قرنطینه و تعطیلشدن کارها هنوز بسیاری از شهروندان آسیبپذیر از نظر اقتصادی، هیچ کمکی دریافت نکردهاند. شهروندان زیادی که هزینه زندگیشان وابسته به درآمد روزانه است، این وضعیت را تحمل نمیتوانند. از اینرو، نیاز است که برنامههای کمکی حکومت به شهروندان آسیبپذیر به سرعت اجرایی و کمک به افراد نیازمند برسد تا کسی نتواند شکستن قرنطینه را توجیه یا بهانه کند.
شکستهشدن قرنطینه و دستکمگرفتن منع گشتوگذار از سوی مردم یک دلیل جدی دیگری هم دارد؛ اینکه هنوز بسیاری از شهروندان خطر واقعی کرونا را نپذیرفتهاند. این امر ممکن است دلایل زیادی داشته باشد، اما یکی از دلایل اصلی آن برخوردهای دوگانهی حکومت است. بهطور نمونه وزارت حج و اوقاف بهعنوان نهاد مسئول، برگزاری مراسمهای دینی را ممنوع قرار داده، اما بهرغم ممنوعیت نمازهای جمعه و جماعت برگزار میشود. در هرات نمازهای جمعه با حضور هزاران نفر برگزار میشود و در این گردهماییها به مردم حرفهایی گفته میشود که خطر کرونا را کماهمیت جلوه میدهد و مردم را نسبت به سخنان متخصصان صحی بیباور میکند. حکومت در مقابل اینکار که بهصورت واضح جان شهروندان را در معرض خطر جدی قرار میدهد، جز انتقاد کار دیگری نکرده است. حتا حکومت حاضر نیست با یک چهره مذهبی در گوشهای از شهر خود را درگیر کند. وقتی جامعهی دینی این وضعیت را میبیند، طبیعی است که نگاهش به خطر ویروس کرونا تغییر میکند و کرونا را با رفتارهای سیاسی اشتباه میگیرند. بنابراین، اجرای طرح کامل قرنطینه به این بستگی دارد که مردم خطر کرونا را جدی بگیرند. این کار نیازمند مبارزه هماهنگ همه بخشهای حکومتی و غیرحکومتی درگیر با پدیده کرونا است. در غیر این صورت تمدید طرح قرنطین همچنان یک برنامه پادرهوا و غیرموثر باقی میماند. نتیجه همان میشود که هرروز وزارت صحت هشدار میدهد؛ یعنی سقوط در کام یک فاجعه.
