پس از حدود 15روز قیود روزگردی، کابل برای دو هفتهی دیگر به قرنطین کامل رفت. منع رفتوآمد در شماری از ولایتهای کشور به هدف پیشگیری از شیوع ویروس کرونا در دستور کار حکومت قرار گرفته است. اما ناگزیرهایی وجود دارد که منع رفتوآمد و قرنطین کامل را دشوار میکند. از یک طرف مردم بهدلیل فقر و ترس از گرسنهماندن تلاش برای خانهماندن را جدی نگرفتهاند. از طرف دیگر، بسیاری از مردم هنوز باور ندارند که خطر ویروس کرونا جدی است. مادامی که مردم بحران کرونا را بهعنوان یک خطر جدی نپذیرند، اعمال سیاست «فاصله فیزیکی» کار دشواری است. مدیریت حکومت در مواجه با هر دوی این ناگزیری ضعیف بوده است. برنامهی دستگیری از افراد آسیبپذیر جامعه بدون میکانیزم به پیش برده میشود. در کابل که حدود دو هفته از وضع منع رفتوآمد گذشته، هنوز بسیاری از افراد نیازمند هیچ کمکی دریافت نکردهاند. دادن بستههای کمکی دو کیلویی گندم به مردم شرمآور و یک اقدام نمایشی است. حتا شماری از رسانهها از حیفومیل کمکها نیز گزارش دادهاند. حکومت حدود 27 ملیون افغانی را صرف برنامههای آگاهیدهی به مردم کرده است، اما هنوز مساجد باز است و در مراسم جمعی مذهبی حرفهایی به مردم گفته میشود که خطر ویروس کرونا را کماهمیت جلوه میدهند و مردم را به سخنان پزشکان و متخصصان بیباور میکنند. این روایتهای متضاد و پراکنده نتیجهی ضعف مدیریت است.
در روزهای گذشته برای اعمال سیاست قرنطین حکومت دست به دامن پولیس شد. تنها در کابل یکهزار و 600 سرباز در خیابانها برای منع رفتوآمد مستقر شدند. متأسفانه گزارشهایی هم از بدرفتاری و اصطکاک میان مردم و پولیس رسانهای شد. بسیاری از مردم از رفتار قهرآمیز سربازان پولیس با مردم شکایت داشتند. با اینکه استفاده از نیروهای نظامی برای اعمال سیاست قرنطین در بسیاری از کشورها معمول است، اما آنچه که موضوع را در افغانستان متفاوت میکند، برخوردهای خشونتآمیز پولیس با مردم و یا حتا مردم با سربازان پولیس است. پیامدهای این کار زیانبار است. این کار نفرت عمومی را از پولیس که حافظ جان و مال مردم است، در پی دارد و همکاری مردم را در زمینه همکاری با تطبیقشدن وضعیت قرنطین دشوار میکند.
اگر برنامههای مدیریتی حکومت در خصوص مهار ویروس کرونا درست پیش میرفت و سازوکار حمایت از شهروندان آسیبپذیر بر مبنای یک میکانیزم کارآمد عملی میشد، مردم خطر واقعی بحران کرونا را درک میکردند. در آن صورت اعمال سیاست قرنطین کار بسیار دشواری نبود. حالا که سربازان پولیس بر رفتوآمد مردم نظارت دارند، نیاز است رفتار حرفهای و به دور از هرگونه خشونت با مردم داشته باشند. وزارت داخله باید به سربازان تفهیم کند که برخوردشان با شهروندان توأم با احترام باشد و درک این موضوع که چه رفتوآمدهای ضروری و غیرضروری است. هر نوع پرخاشگری و خشونت در برابر مردمی که ممکن است بسیاری از روی ناگزیری بیرون شدهاند، نهتنها کمکی به تطبیقشدن قرنطین نمیکند، بلکه اعتراض و بیباوری مردم را نسبت به پولیس بیشتر میکند. از طرف دیگر، نیاز است که شهروندان با پولیس در تطبیق سیاست قرنطین همکاری کنند. پس تنها راه، همکاری متقابل و پرهیز از اصطکاک است.
حکومت باید در همکاری به مردم و دستگیری از شهروندان آسیبپذیر دست از رفتارهای تبلیغاتی بردارند. نیاز است که میکانیزمهای عملی و جوابگو سنجیده شود. با برنامههای نمایشی و شعار نمیتوان مردم را که در خطر گرسنگی قرار دارند، در خانه نگهداشت. اگر پای ناگزیری در میان نباشد، کسی دوست ندارد خود را در معرض خطر قرار دهد. دستکم نیمی از مردم از افغانستان زیر خط فقر قرار دارند. این یعنی اینکه نیمی از مردم در روزهای قرنطین به کمک فروی نیاز دارند. اگر برنامهی حکومت همچنان سیاست خاک به چشم مردمزدن باشد، شکی وجود ندارد که با نیروی نظامی هم نمیشود مردم را در خانه نگهداشت.
+++
«کمپین همدلی: کرایه خانه قانونا نصف شود» در روزهای دشواری که همه درگیر ویروس کرونا یا COVID-19 هستیم، برای گسترش همدلی، همکاری و همدردی میان مردم و بهویژه میان مالک و مستأجر راهاندازی شده است. در این کمپین از مالکان خانههای مسکونی میخواهیم که با همدلی و همیاری، از ماه حمل تا پایان وضعیت کنونی، کرایه ماهوار را کم کنند. حامیان این کمپین درحالیکه میدانند شماری از مالکان پیش از این اقدامات انسانی و درخور ستایش انجام دادهاند، تأکید میکنند که کرایههای ماهوار خانهها حداقل نصف شود. برای امضای این دادخواست به این آدرس رفته پس از امضا آنرا با دوستان خود شریک سازید:
