مهلت پنجروزهی گفتوگوها برای سازش سیاسی به پایان رسیده، اما خبر خوشی از سازش میان نیروهای سیاسی شنیده نمیشود. بهنظر میرسد ارگ و سپیدار هر دو فارغ از وضعیت آشفتهی امروز افغانستان تنها به قدرت بیشتر بها میدهند. در شرایطی که نیاز است همه طرفها و ظرفیتها برای مهار بحران کرونا به کار بسته شود، تنش بر سر قدرت معنا و مفهومی ندارد. اغلب کشورها بحث و اختلافهای سیاسی را کنار گذاشتهاند. نیروهای سیاسی در انگلستان بهدلیل بحران کرونا بحث برگزیت را که مهمترین مسألهی ملی این کشور بهحساب میآید، به کلی کنار گذاشته و تمام ظرفیت خود را برای مهار بحران کرونا به کار بسته است. در امریکا که انتخابات ریاستجمهوری را پیشرو است، بهدلیل بحران کرونا، تمامی کمپینهای تبلیغاتی به حالت تعلیق رفته است. اینکه نیروهای سیاسی کشورها جان، سلامت و سرنوشت مردم را بر همه چیز ترجیح میدهند، نشان از این است که به مردم اهمیت میدهند و در برابر مردم تعهد دارند.
در افغانستان سیاستمداران در برابر سرنوشت مردم تعهدی ندارند. وگرنه در اوضاعی که بحران کرونا خطر یک فاجعه انسانی را پی دارد و سلامت عمومی در خطر واقعی قرار گرفته، نیروهای سیاسی از منافع شخصی و تیمیشان میگذشتند. برنامهریزی حکومت در برابر شیوع ویروس کرونا کافی نیست. از طرف دیگر، بحث صلح که مهمترین مسأله ملی افغانستان است، بهدلیل تنشهای سیاسی در خطر جدی قرار گرفته و جمهوری اسلامی افغانستان بهعنوان یک دولت در برابر یک گروه که نه رسمیت بینالمللی دارد و نه سازوکار منظم نظامی-سیاسی، عملا در موضع فرودست قرار گرفته است. انتخاباتی که برگزار شد یک افتضاح بود و این انتخابات چیزی نبود که کسی بر مبنای آن ادعای مشروعیت کند. انتخابات افغانستان بهدلیل سوءمدیریت نهادهای انتخاباتی از بستر یک روند قانونی بیرون و در یک بیستر سیاسی افتاد. برای همین هم اکنون بیرونرفت از بنبست سیاسی تنها راه حل سیاسی دارد. تمام نیروهای سیاسی باید رسیدن به یک راهحل و با درک شرایط و روزهای دشوار افغانستان هر چه زودتر به این وضعیت نقطه پایان بگذارند. این کار با انعطافپذیری همهی طرفهای منازعه ممکن است.
چشمپوشی نیروهای سیاسی بر واقعیتهای تلخ افغانستان، شرایط را هر روز بدتر میکند. بحران کرونا بهعنوان یک تهدید امنیت ملی به چارهاندیشی فوری نیاز دارد. وگرنه این وضعیت سر از یک فاجعه در خواهد آورد. پیامد بیتوجهی به بحران کرونا تنها تلفات احتمالی انسانی نیست، نابهسامانیهای اقتصادی تهدید بزرگ دیگری است که خطر این بحران را برای مردم افغانستان مضاعف میکند. در طرف دیگر، امریکا با طالبان به توافق رسیده و براساس توافق از افغانستان خارج خواهد شد. این را رهبران امریکا بارها گفته و دستکم در سه هفته گذشته بسیار واضح و رک به رهبران سیاسی افغانستان گفته است. واشنگتن بهدلیل اختلافهای سیاسی در افغانستان یک میلیارد دالر از کمکهای خود را به افغانستان کاهش داده و گفته که کمککنندگان بینالمللی از آجندای شخصی رهبران سیاسی افغانستان خسته شدهاند. قطع کمکهای بینالمللی به افغانستان جبرانناپذیر است. افغانستان حتا در شرایط عادی قادر نیست این خلا را پر کند، چه رسد در وضعیت که بحران کرونا به منابع مالی زیادی نیاز دارد و افغانستان در تنور تنشهای سیاسی میسوزد.
درک وضعیت تلخ افغانستان نباید برای نیروهای سیاسی دشوار باشد. هم بهدلیل بحران کرونا و هم بهدلیل صلح با طالبان افغانستان بیش از هر زمانی دیگری به همسویی نیاز دارد. در وضعیت اکنون راهی غیر از کنارآمدن وجود ندارد. در چنین وضعیت آشفته هیچ طرفی نمیتواند حکومت کند. نظر مردم افغانستان و حمایتکنندگان بینالمللی روشن است. هر دو از یک حکومت همهشمول حمایت میکند. پس ادامهدادن این وضعیت فقط ضیاع وقت و از دسترفتن فرصت است. اگر رهبران سیاسی بیش از این بر واقعیتهای تلخ افغانستان چشمپوشی کنند، شکی نیست که نوبت به سناریوهای ناخوشایندی میرسد که مطلوب هیچ کسی نیست.
+++
«کمپین همدلی: کرایه خانه قانونا نصف شود» در روزهای دشواری که همه درگیر ویروس کرونا یا COVID-19 هستیم، برای گسترش همدلی، همکاری و همدردی میان مردم و بهویژه میان مالک و مستأجر راهاندازی شده است. در این کمپین از مالکان خانههای مسکونی میخواهیم که با همدلی و همیاری، از ماه حمل تا پایان وضعیت کنونی، کرایه ماهوار را کم کنند. حامیان این کمپین درحالیکه میدانند شماری از مالکان پیش از این اقدامات انسانی و درخور ستایش انجام دادهاند، تأکید میکنند که کرایههای ماهوار خانهها حداقل نصف شود. برای امضای این دادخواست به این آدرس رفته پس از امضا آنرا با دوستان خود شریک سازید:
