دیروز روند ثبت شکایات در کمیسیون انتخابات آغاز شد. دسته انتخاباتی ثبات و همگرایی در روز اول بیش از چهارهزار شکایت را ثبت کرد. این روند تا دو روز دیگر ادامه دارد. کسانی که شکایت دارند دو روز فرصت دارند شکایتهای خود را ثبت کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی کنند تا این نهاد در پرتو اسناد و مدارک، سرنوشت انتخابات را روشن و زمینهی اعلام نتیجهی نهایی انتخابات فراهم شود. براساس اعلام کمیسیون شکایات انتخاباتی روند رسیدگی به شکایتها ممکن است 37 تا 39 روز را در بر گیرد. با این حساب اعلام نتایج نهایی انتخابات افغانستان چهار ماه طول خواهد کشید.
برای کمیسیون انتخابات احتمالا رسیدگی به شکایتها کار ساده نباشد. فشارهای سیاسی دستههای انتخاباتی شدید خواهد بود. از اینرو، کمیسیون شکایات باید متوجه زمانبندی خود باشد. هر قدر پرونده انتخابات روی میز کمیسیون شکایات انتخاباتی دیرتر بماند، مشکلات بیشتر بروز خواهد کرد. پرونده انتخابات سه ماه در کمیسیون انتخابات باز بود. در این مدت بیبرنامگی در کمیسیون باعث شد سرنوشت انتخابات تا مرز بنبست پیش برود. بنابراین، باید رسیدگی به کارها با توجه پیچیدگی آن درست و با برنامه پیش برود. کمیسیون شکایات انتخاباتی از حساسیت موضوع انتخابات افغانستان به خوبی آگاه است. این نهاد میداند که شرکای انتخاباتی بهویژه نامزدان بهسادگی حاضر نیستند نتیجهی انتخابات را بپذیرند. این کار تنها از طریق مراجعه و پابندی به قانون و قناعت نامزدان ممکن است. در غیر این صورت اعلام نتیجه نهایی پذیرفته نخواهد شد و نزاع سیاسی نیز پایان نمییابد.
اکنون که چشمها به کمیسیون شکایات انتخاباتی دوخته شده تا سرنوشت نهایی انتخابات را روشن کند، به این نهاد فرصت داده شود تا در استقلال و بهدور از فشارهای سیاسی تصمیم بگیرند. رعایت این کار وظیفهی شرکای دیگر انتخاباتی است. دستههای انتخاباتی وظیفه دارند در زمان معین آن شکایتهای خود را به این نهاد بسپارند و نباید در کارهای آن مداخله کند و اجازه دهند این نهاد به وظایف قانونی برسند. شرکای بینالمللی انتخابات نیز باید از قانون محوری در این نهاد حمایت و پشتیبانی کند. ترافیک سنگین دپلماتیک در کمیسیون شکایات انتخاباتی نباید به وجود بیاید. این کار ممکن است فشارهای سیاسی را دامن بزند. وضعیت که در کمیسیون انتخابات پیش آمد و برای افکار عمومی در افغانستان تبدیل به پرسش بزرگی شد.
کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی برای دریافت شکایتها و رسیدگی به آن به همکاری کمیسیون انتخابات ضرورت دارد. روز یکشنبه رییس کمیسیون رسیدگی به شکایات بهصورت مشخص از کمیسیون انتخابات خواست که نتایج هر محل را در وبسایت خود بارگزاری کند تا اگر دستههای انتخاباتی شکایتی از محلات و مراکز داشته باشند، بر مبنای آن شکایت درج کنند. او همچنان از کمیسیون انتخابات خواست که به تمامی دفاتر ولایتی خود هدایت دهد که با کمیسیون شکایات انتخاباتی همکاری کنند. این همکاری وظیفه کمیسیون انتخابات است. در ضمن شکایاتی که در این دور انتخابات وجود دارد پیچیده و تخنیکی است. از اینرو، دسترسی کمیسیون شکایات به تمام بخشها برای برخورد قانونی با شکایتها از جمله 300 هزار رای جنجالی حیاتی است.
پروندهی انتخابات وارد مرحلهی حساسی شده است. بیشتر دستههای انتخاباتی تا حالا نتیجهی ابتدایی انتخابات را نپذیرفتهاند. کمیسیون شکایات انتخاباتی هم صلاحیت و هم امکانات کافی را در اختیار دارد که به تمامی شکایات از جمله به ۳۰۰ هزار رای جنجالی رسیدگی کند. این نهاد حیثیت محکمه انتخاباتی را دارد. به همین دلیل تصمیمگیری آن مهم و سرنوشتساز است. نباید مشکلی که در انتخابات پارلمانی سال گذشته پیش آمد، دوباره تکرار شود. در انتخابات پارلمانی، کمیسیون شکایات فیصله کرد که نتایج ابتدایی باطل شود، اما نتوانست از این موضع خود دفاع کند. در نتیجه از تصمیم خود عقبنشینی کرد. اگر دوباره در این انتخابات کمیسیون شکایات در تصمیمگیرهای خود قاطع نباشد، کمیسیون شکایات نیز نمیتواند پرونده پرجنجال چهارمین انتخابات ریاستجمهوری را بسته کند. در این صورت دوباره سرنوشت انتخابات و آینده سیاسی افغانستان را قانون نه که رفتارهای سیاسی و تقلب رقم خواهد زد.
