حزب کنگرهی هند پس از هفتاد سال قدرت تسلط بر بزرگترین دموکراسی دنیا، اکنون با قدرت وداع میکند و من موهن سینگ برای انتقال قدرت به نارندرا مودی از حزب ملیگرای بهاراتا جاناتا آماده میشود. قرار است پس از این نام «نارندرا مودی»، جاگزین «من موهن سینگ» در رسانهها و میان سیاستمداران شود. نارندرا مودی در عرصهی بینالملل نام تازهای است. وی پیش از این حضور جدی در رسانهها و سیاست جهانی نداشته و تنها به عنوان یک سیاستمدار جنجالی، پرحاشیه و تا حدی ماجراجو در داخل هند مطرح است و بیشتر اقلیتهای قومی هندوستان با این نام آشنایی دارند.
انتخابات هند برای تمامی کشورها، خصوصا برای کشورهای منطقه و آنهایی که روابط نزدیک و تعلقات محکم با این قدرت منطقهای دارند، از اهمیت برخوردار میباشد. هند اما برای افغانستان مهمتر از یک قدرت منطقهای است. نقش این کشور در سیاستها و روندهای سیاسی و امنیتی در افغانستان انکارناپذیر است و مناقشه و رقابت سخت این کشور با پاکستان و بازیهای منطقهای معطوف به این رقابت، هند را به بازیگر جدی سیاست افغانستان بدل کرده است. به دلیل بیش از هفتاد سال حضور مسلط حزب کنگره در قدرت و سیاست هند، اکنون برآورد تغییرات جدی در سیاست خارجی و دگرگونی رویکردهای استراتژیک آنها را دشوار کرده است. بیش از هفتاد سال، سیاستها و برنامههای استراتژیک هند را حزب کنگره رشته و سرشته است و چشماندازهای جدید سیاست خارجی و رویکردهای استراتژیک این کشور براساس همان فرمول طراحی گردیدهاند. از اینرو، تغییر یکباره در سیاستهای خارجی این کشور، زیاد محتمل نیست. به احتمال زیاد، حکومت جدید هند نیز بر همان اساس و مطابق همان برنامههای استراتژیک حزب کنگره به پیش خواهد رفت و حداقل در سیاست خارجی این کشور تغییرات جدی رونما نخواهد شد. ضمن اینکه حزب بهاراتا جاناتا، یک جریان ملیگرا است که در عمر سیاسیاش با درگیریها و مناقشات داخلی هند مصروف بوده است. از اینرو، احتمال تغییرات جدی در سیاستهای داخلی هند جدی است، اما تغییرات چشمگیری در سیاست خارجی و رویکردهای استراتژیک این کشور رونما نخواهند شد.
نقش سیاسی هند در افغانستان و منطقه با معادلهی رقابت این کشور با پاکستان معنا پیدا میکند. تمامی برنامههای استراتژیک هند در منطقه و خصوصا در افغانستان در راستای رقابت این کشور با پاکستان بوده و متناسب با آن طراحی و اعمال میگردند.
کشورهای هندوستان و پاکستان در سطح منطقه دو رقیب دیرینه اند؛ رقابتی به درازای عمر کشوری به نام پاکستان. پاکستان دارای مرز طولانی مشترک با کشور ما و مردمان آن دارای فرهنگ و دین مشترک با مردم افغانستان و سیاستمداران آن دارای بیشترین نفوذ و تأثیرگذاری بر سیاست افغانستان اند. وجود بیش از سی سالهی میلیونها مهاجر افغانستانی در آن کشور و حمایت دولتهای پاکستان از مجاهدان افغانستان در برابر ارتش شوروی سابق، آنچنان میدان بازی برای آن کشور برای بازی و نقشآفرینی در افغانستان ایجاد کرد که پس از دولت مجاهدین، پاکستان تنها کشور خارجیای بود که مهمترین نقش را در سرنوشت سیاسی افغانستان با حمایت از طالبان بازی کرد. پس از سقوط طالبان، از نفوذ آن کشور بهشدت کاسته شد؛ اما دامن آن هرگز برچیده نشد.
از جانب دیگر، هندوستان نیز به صورت سنتی دارای روابط حسنهی دیرینه با کشور ما است، روابطی که منافع هردو کشور را تأمین مینمایند. دولت هندوستان در سالهای گذشته کمکهای اقتصادی کلانی به افغانستان نموده و سهم عظیمی در بازسازی کشور ما داشته است. این کشور از کمک کنندگان بزرگ افغانستان بوده که صدها میلیون دالر را در عرصههای مختلف برای افغانستان کمک کرده است. از سوی دیگر، نفوذ این کشور در قشر سیاسی افغانستان و مقبولیت این کشور از نظر نسل جوان و مردم افغانستان، عرصه را برای بلندپروازیهای سیاسی این کشور باز کرده است.
هند به صورت عموم در افکار عمومی افغانستان از مقبولیت خوبی برخوردار است. مردم افغانستان از این کشور خاطرهی مثبت دارند و نقش این کشور در افغانستان با پروژههای بزرگ توسعهای و کمک به بخشهای مختلف حکومت تجلی مییابد؛ در حالی که نقش پاکستان منفی بوده و حضور این کشور با افراطیت، طالبان، ناامنی و مداخلههای منفی در امور سیاسی ما متجلی میشود.
