نتیجه‌ی نهایی و مسئولیت تیم‌های انتخابات

کميسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی نتایج بررسی بیش از 900 شکایت تأثیر‌گذار را دیشب به کمیسیون مستقل انتخابات ارائه کرد. قرار است کمیسیون مستقل انتخابات براساس این تصمیم، نتیجه‌ی نهایی انتخابات ریاست جمهوری را اعلان نماید. هنوز از جزئیات دقیق فیصله‌ی کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی و این‌که چه تأثیری بر نتیجه‌ی ابتدایی انتخابات وارد کرده، معلوم نیست؛ اما مسئولان این کمیسیون فرضیه‌ی رفتن انتخابات به دور دوم را تأیید کرده‌اند. تصمیم کميسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی با چند‌روز تأخیر به کميسیون انتخابات فرستاده شده و به همین خاطر، نتیجه‌ی نهایی انتخابات نیز با تأخیر از روز تعیین شده‌اش اعلان خواهد شد.

با توجه به شواهد و نشانه‌ها، رفتن انتخابات به دور دوم قطعی شده است. دو تیم پیش‌تاز انتخاباتی، (‌«اصلاحات و هم‌گرایی» و «تداوم و تحول»)‌ در دور دوم انتخابات به مصاف هم خواهند رفت. اکنون کميسیون مستقل انتخابات و نیروهای امنیتی می‌روند تا برای برگزاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری آمادگی بگیرند. ذهنیت مردم نیز برای برگزاری دور دوم انتخابات آماده شده است.

پس از ختم کار کميسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی و اعلان نتایج نهایی، چگونگی برخورد تیم‌های انتخاباتی با نتیجه‌ی نهایی این روند، مهم‌ترین موضوع می‌باشد؛ این‌که تیم‌های انتخاباتی نتیجه‌ی نهایی کميسیون مستقل انتخابات را می‌پذیرند یا این‌که فرضیات، گمان‌ها و محاسبات خود را معیار قبولی و عدم قبولی این نتیجه قرار می‌دهند. هریک از دو تیم پیش‌تاز انتخاباتی، محاسبات و فرضیات خود را نسبت به نتیجه‌ی نهایی این روند دارند، که با محاسبه‌ی نهادهای انتخاباتی، ذهنیت مردم و تیم‌های رقیب فاصله‌ی زیادی دارند. محاسبات آن‌ها نسبت به وضعیت خودشان در جدول آرا، خوش‌بینانه است و آن‌ها در جدال‌های رسانه‌ای و سیاسی همان فرضیات را معیار استدلال و مواجهه‌ی خود با این نتیجه قرار می‌دهند. محاسبه‌های انتخاباتی فقط برای خودشان قابل قبول می‌نمایند. این برآوردها نه با نتیجه‌ی بررسی‌های نهادهای انتخاباتی تطابق دارند، نه با ذهنیت مردم افغانستان و نه هم با برآورد تیم‌های رقیب‌شان.

کميسیون مستقل انتخابات و شکایت‌های انتخاباتی تنها نهادهای قانونی بررسی و اعلان نتایج آرای انتخابات ریاست جمهوری می‌باشند. براساس قانون، نتیجه‌ی بررسی‌ها و کارهای این دو نهاد مشروع و تصامیم آن‌ها بر تیم‌های انتخاباتی الزام‌آور می‌باشند. تیم‌های انتخاباتی باید فرضیات، پیش‌بینی‌ها و برآوردهای خود را کنار گذاشته و به فیصله‌ی نهادهای انتخاباتی احترام بگذارند. اصرار بر پیش‌بینی‌ها و برآوردهای شخصی برای پذیرش نتیجه‌ی انتخابات، مشکل‌ساز و برای مردم افغانستان خطرناک است. به هیچ‌عنوان نتیجه‌ی برآوردهای شخصی تیم‌های انتخاباتی با فیصله‌ی نهادهای انتخاباتی تطابق پیدا نمی‌کند و اگر تیم‌های انتخاباتی در مواجهه با نتیجه‌ی نهایی انتخابات، از پیش‌بینی‌های خود نگذرند، پذیرش نتیجه‌ی انتخابات دموکراتیک را دشوار و حاصل حماسه‌ی شانزدهم حمل را در معرض خطر قرار خواهند داد.

از نظر قانونی، برای ثبت و بررسی هریک از شکایت‌های تیم‌های انتخاباتی، فرصت کافی قرار داده شده و میکانیسم‌های حقوقی برای بررسی این شکایت‌ها وجود دارند. تیم‌های انتخاباتی اگر انتقاد و شکایتی در جریان برگزاری انتخابات از نهادهای انتخاباتی ‌یا تیم‌های رقیب‌شان دارند، در فرصت زمانی‌ای که در اختیار‌شان قرار داده شده بود، می‌بایست ثبت و رسیدگی می‌شد. نتیجه‌ی نهایی که از سوی کميسیون مستقل انتخابات اعلان می‌شود، بر تیم‌های انتخاباتی الزام‌آور است.

متأسفانه در افغانستان فرهنگ پذیرش شکست در رقابت دموکراتیک  در ذهنیت و رفتار سیاست‌مداران ما نهادینه نشده است. سیاست‌مداران ما با منطق بازی برد-برد به امر انتخابات می‌نگرند و ظرفیت پذیرش شکست را در خود ایجاد نکرده‌اند. از همین اکنون تیم‌های پیش‌تاز انتخابات هرکدام تهدید به بحران‌آفرینی و عدم پذیرش نتیجه‌ی انتخابات می‌کنند. ذهنیت‌سازی تقلب در نتیجه‌ی نهایی انتخابات که از سوی برخی تیم‌های انتخاباتی صورت می‌گیرد، بخشی از همین تلاش می‌باشد. بحران‌آفرینی و برخورد خصمانه با نتیجه‌ی نهایی انتخابات، به هیچ‌وجه سزاوار مردم افغانستان و حماسه‌ی شانزدهم حمل نیست. تیم‌های انتخاباتی باید نتیجه‌ی نهایی انتخابات را بپذیرند و به مقتضای آن عمل نمایند.