Abdullah Watandar

حتا اگر دو رای بتین‌!
حمایت زلمی رسول و گل آغا شیرزوی از داکتر عبدالله نشان می‌دهد که دموکراسی نیم‌بند افغانستان، آرام آرام منطق روابط قدرت در کشور را دگرگون می‌کند. زلمی رسول، حمایت تعداد زیادی از سران ابدالی در قندهار را با خود دارد. گرچند گل آغا شیرزوی، چندین سال توسط کرزی از قندهار دور نگه داشته شد، اما حضور نیروهای قبلی‌اش در ساختار نیروهای امنیتی آن ولایت‌ و دادن فرصت‌های بسیار توسط ایشان به افراد بارکزی، پایه‌های قدرت او را در میان بارکزی‌ها و شهر قندهار‌ هم‌چنان محکم نگه داشته است.
گذشته از میزان توانایی زلمی رسول و گل آغا شیرزوی در رای گرفتن برای داکتر عبدالله، نفس حمایت دو تن از مهم‌ترین و قدرت‌مند‌ترین مردان ابدالی قندهار از یک نامزد غیر‌پشتون، نشان می‌دهد که شاخ‌های دموکراسی می‌توانند در دیوارهای قومی جامعه‌‌ی افغانستان هم رخنه ایجاد کنند.
شاید جدی‌ترین دگرگونی در پیش‌فرض‌های افغانی از روابط قدرت را بتوان در سخنان اخیر داکتر اشرف غنی دید. ایشان خطاب به هزاره‌ها می‌گویند: «رای ندادین ده دور اول، صد‌چند ‌مسئولیت مه ده مقابل‌تان زیاد شده… شکستاندن زندان جغرافیایی و امنیتی افغانستان مرکزی (‌هزاره‌جات‌) هدف ما‌ست، اگه دو رای هم بتین».
سخنان داکتر اشرف غنی‌- با هر نیت و هدفی که بیان شده باشند‌- نشان می‌دهند که در یک نظام دموکراتیک که همه در آن حق رای دارند، آدم‌های صاحب رای‌- دیر یا زود‌- جایگاه‌شان را به دست خواهند آورد. شاید وقت آن رسیده باشد که مردم، کم کم از سایه‌ی سنگین ترس از گذشته بیرون شوند‌ و با دید بازتر و آزادی بیش‌تر رای بدهند. بسیار بعید است که هیچ یک از نامزدان فعلی، پس از به قدرت رسیدن‌- حتا اگر بخواهند‌- بتوانند روابط قدرت بر‌اساس الگوی‌های گذشته را بنا کنند.
دگرگونی‌های جامعه‌ی افغانی و واقعیت‌های پیرامون افغانستان، جدی اند. با وجود این دگرگونی‌ها، رای دادن در سایه‌ی ترس از گذشته، کم‌ترین پیامدش، مجبور شدن به رای دادن به یک نامزد خاص است‌ و محدودیت جدی «حق انتخاب» رای دهنده.