لیاقت لایق
نتیجهی یک پژوهش که بهتازگی انجام شده، نشان میدهد که هندوها و سیکهای افغانستان از دههی 80 میلادی به اینسو، بهویژه با روی کار آمدن نظام بنیادگرا و افراطی طالبان، بیش از دیگر شهروندان این کشور پیوسته مورد خشونت و بیتوجهی سیاسی، حقوقی و مدنی قرار گرفتهاند.
در سالهای اخیر جمعیت هندوها و سیکها بهدلیل مهاجرت بهشدت کاهش یافته است، طوریکه جمعیت آنها از 220 هزار نفر در در دهه 80 میلادی، اکنون به حدود هفتصد نفر رسیده است.
براساس پژوهش نهاد تحقیقی «پرسش»، این جمعیت هفتصد نفری تنها در شهر جلالآباد، کابل، غزنی و کندز ساکن هستند در حالیکه در سالهای پیش از دههی80 میلادی، در سراسر کشور سکونت داشتهاند.
نهاد پرسش با حمایت مالی نهاد بین المللی «جامعهی باز» در این نظرسنجی وضعیت اقلیت دینی هندوها و سیکهای افغانستان را بررسی کرده و با حدود سهصد نفر از هندوباوران و سیکها در ولایتهای غزنی، ننگرهار، کابل گفتوگو کرده است. در این نظرسنجی از روشهای کمی و کیفی استفاده شده که در آن روحیهی این گروه بهصورت خاص (خوشبینی و بدبینی نسبت به آینده) در مقایسه با روحیهی عموم شهروندان افغانستان بررسی شده است. همچنان این نظرسنجی، شرایط زندگی این اقلیت دینی را نظر به شاخصههای مختلف چون، امنیت، مشارکت سیاسی، وضعیت اقتصادی، حقوق مدنی، مهاجرت و ادغام اجتماعی مورد ارزیابی قرار داده است.
اکثریت هندوها وسیک ها نسبت به آینده نا امید اند
نتیجهی این نظر سنجی نشان میدهد که 81 درصد هندوها و سیکها بر این باورند که افغانستان در مسیر نادرستی درحرکت است. تنها 13 درصد آنان نسبت به آینده خوشبیناند. درحالیکه براساس نظرسنجی سال گذشتهی بنیاد آسیا که در سطح ملی انجام شده، 61 درصد مردم افغانستان نسبت به آینده بدبیناند و فکر میکنند که افغانستان در مسیر نادرستی در حرکت است.
90 درصد از پاسخدهندگان این نظرسنجی، دلیل بدبینیشان را ناامنی، جنگ و حملههای انتحاری گفتهاند. بیکاری، فقر، عدم دسترسی به آموزش از عاملهای دیگری است که از آن به عنوان دلیل بدبینیشان ذکر کردهاند. 67 درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که جوانان هندو وسیک به نبود امکانات و مواد آموزشی روبرواند و از این سبب بیسواد ماندهاند. 46 درصد پاسخدهندگان گفتهاند که گفتهند گفتاز بیکاری جوانان را عامل بدبینیشان دانستهاند. 40 درصد از پاسخ دهندگان گفتهاند که زنان این اقلیت نمیتوانند آزادانه گشت و گذار کنند. همچنان بیسوادی و ناامنی از دیگر مشکلات فراروی زنان این قشر یادآوری شده است.
عدم مصونیت و امنیت
96 درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که همیشه یا بیشتر اوقات نگران مصونیت و امنیت جان خود و خانوادههایشان هستند. بهصورت مشخص 55 درصد از هندوها وسیکها گفتهاند که از اشتراک در تظاهرات مسالمتآمیز احساس ترس میکنند. همچنان 51 درصد از آنان گفتهاند که از اشتراک در انتخابات و رایدهی احساس ترس میکنند. تهدید به مرگ و ضربوشتم و غصب ملک هندوها و سیکها از سوی زورمندان محلی از مشکلات دیگر آنان است که در نظرسنجی تبارز یافته است.
مشارکت سیاسی
نتیجهی این پژوهش نشان میدهد که نیمی از جمعیت هندو و سیک (زن و مرد) که واجد شرایط رایدهی بودهاند در انتخاباتهای گذشته رای دادهاند. بیشترین میزان رایدهی آنان در ننگرهار و کمترین آن در کابل بوده است. همچنان 34 درصد از اشتراککنندگان نظرسنجی گفتهاند که میتوانند در تصمیمگیریهای حکومت تا حدودی تاثیرگذار باشند.
وضعیت اقتصادی
89 درصد از پاسخدهندگان نظرسنجی، مغازهداری را به عنوان تنها منبع درآمدشان یاد کردهاند. 31 درصد آنان از بیکاری در بازار کار به عنوان عمدهترین مشکل یادآوری کردهاند. تحقیر، تبعیض، آزار و اذیت در کنار بیکاری بهعنوان مشکل بازار کار یادآوری شده است. اکثر مطلق پاسخدهندگان نظرسنجی (89 درصد) گفتهاند که هیچگاه برای وظیفه [در ارگانهای دولتی و غیردولتی] درخواست ندادهاند.
از میان تمام پاسخدهندگان نظرسنجی تنها یک نفر گفته است که یک زن عضو خانوادهاش در بیرون از خانه کار میکند.
حقوق مدنی
7 درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که عضوی از خانوادهشان برای حل منازعه و دعوای حقوقی به دادگاه مراجعه کرده است. در نظرسنجی از منازعه روی زمین از عمدهترین منازعههای پاسخدهندگان یادآوری شده است. همچنان در نتیجهی پژوهش آمده است که 18 درصد گفتهاند که برای گرویدن به دین اسلام، تحت فشار قرار گرفتهاند. از 6 تا 11 درصد از پرداخت جزیه (مقدار مالیاتی که پیروان ادیان دیگر به دولت اسلامی پرداخت میکنند) و مالیه برای طالبان در غزنی و شهرهای دیگر یادآوری کردهاند.
مهاجرت
نتیجهی پژوهش نشان میدهد که 60 درصد از هندوها وسیکها تمایل به مهاجرت دارند و تنها 37 درصد تمایل به ماندن در افغانستان را دارند. 67 درصد از پاسخدهندگان دلیل تمایل به مهاجرتشان را ناامنی، جنگ و حملههای انتحاری دانستهاند. همچنان 31 درصد پاسخدهندگان بیکاری را و 19 درصد دیگر عدم دسترسی به آموزش را دلیل تمایل به مهاجرت عنوان کردهاند. هندوها و سیکها مقصد مهاجرتشان را به ترتیب پاکستان، هندوستان، اروپا، کانادا و انگلستان گفتهاند.
ادغام اجتماعی
نظر به نتیجهی نظرسنجی حدود 85 درصد از هندوها و سیکهای افغانستان در جاهای زندگی میکنند که تنوع قومی دارد. این درصدی در محل کار آنان به 91 درصد میرسد.
همچنان این نظرسنجی نشان میدهد که حدود 34 درصد از هندوها و سیکها در مکتب و آموزشگاهها مورد تبعیض قرار میگیرند. در این نظرسنجی 69 درصد پاسخدهندگان گفتهاند که تجربهی رفتن به دانشگاه را ندارند و در مورد تبعیض در نهادهای آموزش عالی نیز اظهار بیخبری کردهاند، در حالی که 20 درصد آنان گفتهاند که در دانشگاهها مورد تبعیض قرار میگیرند.
در این نظرسنجی در مورد ادغام اجتماعی هندوها و سیکها آمده است که 23 درصد در محل سکونت و 20 درصد در وسایل حمل و نقل عمومی مورد تبعیض قرار میگیرند. افغانستان کشوری است که جنگ داخلی، ناامنی، فقر و بیثباتی را از چندین دهه به اینسو تجربه کرده است. بیثباتی و جنگ داخلی چندین دههای کشور که اکنون نیز کماکان ادامه دارد، بیشتر ماهیت نژادی و دینی داشته است. در این میان آنچه که بیشترین آسیب را از این جنگها دیده، اقلیتهای نژادی و دینی بودهاست.
