اطلاعات روز: سید اکرام افضلی، رییس اجرایوی دیدبان شفافیت افغانستان میگوید که به دلیل فساد، اشتراک نکردن مردم و نفوذ سیاسی در پروسهی بودجه، مصرف بلند بودجهی انکشافی در کاهش فقر و رشد اقتصادی تأثیری نداشته است.
آقای افضلی امروز یکشنبه (دوم جدی) در یک نشست خبری گفت که با بیرون شدن نیروهای خارجی و احتمال کاهش کمکهای انکشافی و نظامی، اصلاحات اساسی برای موثریت در بودجهی ملی افغانستان ضروری است.
در همین حال، دیدبان شفافیت افغانستان امروز گزارش تحقیقیاش در مورد مسودهی بودجهی سال مالی 1398 را به نشر رساند و در این گزارش گفته شده است که مصرف بودجهی انکشافی سال مالی 1397 افزایش یافته و جمعآوری عواید در دوران حکومت وحدت ملی نیز تقریبا دو برابر شده است.
در این گزارش گفته شده است که یکی از دلایل افزایش در مصرف بودجهی انکشافی 1397، کاهش 13 درصدی بودجه نسبت به سال مالی 1396 بوده است.
در گزارش گفته شده است: «بودجهی انکشافی سال 1396 مجموعا 152 میلیارد افغانی و بودجهی انکشافی سال 1397 مجموعا 132 میلیارد بوده است. از بودجه انکشافی 1396، 67 درصد آن که در مجموع 101 میلیارد افغانی میشود مصرف شده و در سال 1397 از مجموع 132 میلیارد، 124 میلیارد (91 درصد) مصرف شده است.»
همچنان گفته شده است که جمعآوری عواید در دوران حکومت وحدت ملی دو برابر شده است.
دیدبان شفافیت افغانستان گفته است که مجموع عواید سال مالی 1393 به 99 میلیارد افغانی میرسید در حالی که پیشبینی میشود عواید سال جاری به 188 میلیارد افغانی برسد که این رقم نشاندهندهی افزایش 89 درصدی عواید است.
بر اساس این گزارش، وضع مالیات جدید مانند مالیات بر ارزش افزوده، افزایش مالیات نفت، معافیتهای جریمههای مالیاتی، فیس مکالمات تلفنی و کاهش ارزش پول افغانی دلایل اساسی افزایش عواید گفته شده است.
در بخشی از این گزارش گفته شده است که با وجود بهبود در مصرف بودجه و افزایش عواید هنوز هم مشکلات اساسی در بودجهی ملی وجود دارد. اعتبار ضعیف بودجه، مشارکت بیثمر مردم و استفادهی سیاسی از بودجه از مشکلات اصلی در بودجهی ملی گفته شده است.
در گزارش آمده است: «بزرگترین مشکل بودجهی ملی مشارکت ضعیف و بیثمر مردم در تهیهی این سند ملی است. روشهای غیررسمی مانند اعمال نفوذ ولسی جرگه و مشرانو جرگه، گروههای با نفوذ سیاسی و رهبری سیاسی حکومت روشهای رسمی و مردمی انتخاب پروژهها را بهصورت کامل به حاشیه رانده است.»
از سویی هم، علیدوست شهاب، عضو گروه دادخواهی بودجهی ملی در این نشست خبری گفت: «افزودن بودجههای انکشافی بدون مطالعهی دقیق اقتصادی و فقط با درنظرداشت درخواستهای سیاسی، به کاهش فقر و رشد اقتصادی کمک نمیکند.»
