دفتر مطبوعاتی رییسجمهور غنی ناوقت روز دوشنبه از گفتوگوی تلفنی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه با رییسجمهور خبر داد. نتیجهی این گفتوگوی تلفنی تعویق زمان برگزاری نشست صلح مسکو از چهارم سپتمبر امسال به زمان دیگری بود. تغییر تصمیم روسیه آنهم به دنبال مخالفت امریکا و افغانستان با این نشست قابل تأمل است؛ چه اینکه پیش از این نیز علیرغم چنین مخالفتهایی روسیه نشست امنیتی مسکو و یک نشست سه جانبه را برگزار کرده بود.
رسانههای روسی گفتهاند که روسیه بنابر خواست رییسجمهور غنی با تعویق زمان برگزاری نشست صلح مسکو توافق کرده است. دلیل آن، آنگونه که روزنامه «کامرسانت» گفته، تغییرات در رهبری نظامی دولت افغانستان است. این تغییر مسألهیی غیر از استعفای مشاور امنیت ملی حکومت نمیتواند باشد. پیش از این نیز گفتههای مبنی بر اینکه در مورد نشست صلح مسکو میان رییسجمهور غنی و حنیف اتمر اختلاف نظر وجود دارد، مطرح شده بود. به نظر میرسیده که آقای اتمر با اشتراک هیئت افغانستان در این نشست موافق بوده و رییسجمهور با آن مخالفت ورزیده است. دلایل این موافقت و مخالفت دستکم از قول مقامات حکومتی تا کنون توضیح داده نشده است. اما قدر مسلم این است که در افغانستان در بارهی تلاشهای روسیه در مورد صلح افغانستان سوءظن وجود دارد.
روسیه ارتباط نزدیکی با طالبان برقرار کرده، تا جایی که بارها در جریان دو سال گذشته این کشور به مداوای زخمیان طالبان و ارسال مهمات و خرید تیل از این گروه متهم شده است. روسها نیز با تعمد هدفمندانه ارتباط این کشور با طالبان را تأیید کردهاند، گرچه هرنوع کمک نظامی و مالی به این گروه را رد کردهاند.
از جهتی دیگر، تلاش روسیه برای برگزاری نشستهای مشابه نشست صلح مسکو یا نشست امنیتی مسکو در بارهی افغانستان، در میان مقامات دولت و حامیان بینالمللیاش بیشتر به معنای رقابت روسیه با امریکا بر سر گسترش نفوذ این کشور در مسایل افغانستان درک و فهم شده است. این نشست نیز زمانی اهمیت یافت و به موضوعی قابل نگرانی برای امریکا و افغانستان تبدیل شد که گفته شد، طالبان نیز در آن نماینده خواهند فرستاد. اشتراک نمایندگان طالبان در نشستی که در آن نمایندگان دوازده کشور دیگر به شمول ایران و چین نیز حضور دارند، پیامدهای سیاسی مشخصی داشت: این گروه به مثابهی یک گروه برانداز مشروعیت سیاسی در ابعاد بینالمللی کسب میکند و افزون بر آن چنانچه توافقی بر سر تعیین یک نقشهی راه برای توافق طالبان با حکومت انجام پذیرد، به این دلیل که ابتکار روسیه است، میتوانست به برجستهتر شدن نقش روسیه در منازعهی افغانستان بینجامد. هر دو مورد، برای حکومت افغانستان و ایالات متحدهی امریکا خوشایند نیست.
ناظران سیاسی روسی تصمیم دولت روسیه مبنی بر عقب انداختن این نشست را به زمانی نامعلوم، شتابزده و اشتباه خواندهاند. دلیل آن این است که احتمالاً طالبان از این تصمیم روسیه ناراحت شدهاند. ناراحتی طالبان از چنین تصمیمی قابل درک است. این گروه برای نخستینبار در نشستی شرکت میکرد که بسیاری از کشورهای منطقه در آن نماینده میفرستادند و طالبان در غیبت نمایندگان حکومت به عنوان طرف درگیر با دولت افغانستان در مناسبات بینالمللی مشروعیت کسب میکرد. تعلیق این نشست درواقع از نظر طالبان تأکید بر نقش حاشیهیی این گروه و نتیجتاً ناخوشایند است. اما چنین تصمیمی دستکم در حال حاضر میتواند از پیچیدهتر شدن روند مصالحه با طالبان بکاهد. غیبت حکومت و حامی مهماش در نبرد با تروریسم بینالمللی ـ امریکاـ نه تنها نشست صلح مسکو را پیشاپیش تخریب میکرد که حتا به بدگمانی و رقابت بر سر توسعهی نفوذ کشورهای منطقه در منازعهی افغانستان دامن میزد.
