دیروز انفجاری در برابر وزارت احیا و انکشاف دهات کشور جان دستکم هفت تن را گرفت. این انفجار آرامش چندروزهیی که در پایتخت حاکم بود را بهم زد، گرچه برای شهروندان حادثهی غافلگیرکنندهیی نبود. ساعاتی پیش از این حادثه نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحده در افغانستان/یونما گزارش «تلفات ملکی/غیرنظامیان» را در جریان شش ماه اول سال 2018 منتشر کرد، گزارشی که نشان میدهد تلفات شهروندان عادی در شش ماه اول امسال یک درصد در قیاس با زمان مشابه سال گذشته افزایش یافته است. گزارش یونما برای شهروندان افغانستان تأیید رنجی است که همه روزه با آن روبهرویند، اما برای حکومت حامل دلالتها و پیامهای بسیاری است.
یکم- در سال گذشتهی میلادی جنرال جان نیکلسون، فرمانده نیروهای حمایت قاطع اعلام کرد که تا پایان سال گروه داعش از افغانستان ریشهکن خواهد شد. از آن زمان نزدیک به یکونیم سال میگذرد اما نه تنها این گروه نابود نشده که حتا در دوئل آدمکشی گوی سبقت را از همگناناش ربوده است. بر مبنای این گزارش از مجموع تلفات شهروندان به واسطهی گروههای تروریستی، سهم داعش به بیش از 50 درصد رسیده است، در حالی که سهم طالبان در این میان و در کشتار شهروندان 40 درصد شده است.
در سال گذشته سخنگوی وزارت دفاع ملی گفته بود که بسیاری از حملات تروریستییی را که داعش به عهده میگیرد، کار شبکهی حقانی است. در سپهر سیاسی افغانستان و نیز در میان کسانی که سابقهی حضور در نهاد استخباراتی کشور، امنیت ملی، را دارند اساساً نسبت به حضور داعش با اسم و رسمی که در کشورهای عربی خاور میانه بهم زد، تردید دارند. در هر حال، مسألهی اساسی این است که اولاً افزایش توان کشتار و سهم این گروه در کشتار مردم نشان از آن دارد که داعش نه تنها در هم نشکسته که حتا با قدرت ماشین کشتارش را سر پا نگهداشته است. این بدان معناست که نهادهای کشفی و استخباراتی و امنیتی کشور یکسره در امر رویارویی را با داعش ناتوان ظاهر شدهاند. در بدبینانهترین تصور پرسش این است که اگر داعش نام مستعار شبکهی حقانی است، حکومت با چه منطقی این گروه را مشمول روند صلح قرار داده است؟
دوم- در گزارش یونما شاهد کاهش تلفات زنان هستیم، و تقریباً در قیاس با زمان مشابه در سال گذشته، تلفات زنان 15 درصد کاهش یافته است. اما علیرغم آن نگاهی به آمار قربانیان زن و کودک نشان میدهد که این دو گروه هنوز به شکل تکاندهندهیی قربانی دستگاه آدمکشی گروههای تروریستی است. در شش ماه اول امسال (میلادی) بیش از پنجصد زن و سه صد کودک کشته شدهاند. به عبارت دیگر به صورت میانگین کمتر از یک زن در روز جان باخته است.
مطابق این گزارش در کل تلفات ملکی شاهد افزایش بیپیشینه بوده است. آمار تلفات در عموم در قیاس با زمان مشابه سالهای گذشته یکدرصد افزایش یافته است. از این منظر آمار تلفات غیر نظامیان سوال بزرگی را پیش روی حکومت و طرح بلندپروازانهی آشتی آن با طالبان قرار میدهد و آن اینکه: این تلاشها چرا کاهشی در رقم قربانیان به میان نیاورده است؟
این سوال خاصه از این جهت مهم است که حکومت آتشبس هفده روزهاش را با طالبان صرفنظر از آنکه یک ابتکار سیاسی تهورآمیز تلقی کرد، آن را در کاهش شمار کشتهگان حملات تروریستی مؤثر عنوان کرد. آمار عکس این ادعا را ثابت میکند.
