13 میلیون نفر در افغانستان روزانه 30 دقیقه را صرف آوردن آب می‌کنند

22ام مارچ روز جهانی آب بود. غیرقابل ایستاده‌شدن آب‌های زیرزمینی کابل تا پنج سال آینده یک هشدار جدی است و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می‌گوید که بیش از 13 میلیون نفر در افغانستان روزانه 30 دقیقه را صرف آوردن آب می‌کنند.
در ماه میزان سال گذشته علی‌احمد عثمانی، وزیر انرژی و آب بابت کاهش و آلوده‌شدن آب‌های زیرزمینی کابل هشدار داد و گفت تا پنج سال آینده آب‌های زیرزمینی در بیشتر نقاط شهر کابل قابل استفاده نخواهد بود.
آقای عثمانی افزود، هر هفته از پایین افتادن آب‌های زیرزمینی شهر کابل گزارش می‌شود و وضعیت آب‌های زیرزمینی در حالت بحرانی قرار دارد. در حال حاضر جبهه ‌یآب شور به سمت آب شیرین در جریان است که این امر مشکلات بهداشتی را برای آب‌های زیرزمینی به‌دنبال خواهد داشت.
وزیر انرژی و آب روز گذشته در محفل تجلیل از روز جهانی آب گفت که میزان آب پنج حوزه‌ی آبی افغانستان ۱۴ درصد کاهش یافته است. او هشدار داد که این کاهش تنش‌های آبی را در کشور به بار خواهد آورد.
به گفته‌ی وی، تغییر اقلیم و گرم شدن هوا، کم شدن منابع آب و تغییر در شکل بارندگی را به‌دنبال داشته است، اما تجلیل از روز جهانی آب فرصتی مناسب برای گفت‌وگو و تبادل نظر در مورد سياست‌گذاری، مديريت و اهميت منابع آب می‌باشد.
وضعیت آب در کابل
روز یک‌شنبه سری زدم به منطقه‌ی چنداول در سمت شمالی کوه شیردروازه. کمبود آب یکی از مشکلات جدی باشندگان این ساحه است. در قسمت پایین چندوال به خانه‌ها آب دولتی لوله‌کشی شده است، اما قسمت‌های وسط و بالایی کوه به آب صحی دولتی دسترسی ندارند. در قسمت‌های وسط و بالایی کوه دو لوله‌ی آب شور و شیرین از سوی شرکت‌های خصوصی به باشندگان آن توزیع شده است، اما نل آب شیرین به خانه‌های بالایی کوه نرسیده و باشندگان آن مجبور اند با بشکه آب را به خانه‌های خود ببرند.
یک شیرآب شیرین برای استفاده‌ی 10 تا 20 فامیل تهیه شده است که یک روز-درمیان برای حدود سه ساعت آب در آن جاری می‌شود. خانواده‌ها براساس بشکه و یا دقیقه آب را میان خود تقسیم می‌کنند و دو ماه بعد دوروبر 200 افغانی فیس پرداخت می‌کنند. جلو هر خانه بشکه‌های خالی از آب دیده می‌شود و در صورت قطع آب، آنان مجبور اند از پایین کوه تا آن بالا بشکه‌های آب را بردوش بکشند.
عبدالجبار، باشنده‌ی بالا کوه چنداول گفت، یک نل آب شیرین برای استفاده‌ی 15 خانه است. یک روز بعد آب برای دو ساعت وصل می‌شود. آب اگر کم باشد، سهم هر خانه چهار بشکه می‌رسد.
دسترسی به آب آشامیدنی صحی در کابل دشوار است و فشار بیش از همه روی آب‌های زیرزمینی این شهر بیش از پنج میلیون نفری است. وزیر انرژی و آب گفته بود که هم‌اکنون استفاده از آب‌های زیرزمینی کابل به مرحله‌ی بحرانی رسیده و اگر روند استفاده از آن به همین منوال ادامه یابد اثرات منفی زیست‌محیطی را در پی‌ خواهد داشت.
سطح آب‌های زیرزمینی کابل در برخی ساحات نسبت به ۵ سال گذشته تا چهار متر پایین رفته است. آلوده‌شدن آب‌های زیرزمینی کابل نیز از معضل‌های جدی دیگری است که سالانه تعداد زیادی از شهروندان کابل در اثر استفاده از آن به امراض گوناگون دچار می‌شوند.
انجنیر حبیب‌الله نور، سرپرست ریاست آبرسانی شهر کابل چند ماه پیش در گفت‌وگوی با اطلاعات روز مشکل کم‌آبی کابل را جدی و نگران‌کننده خوانده و گفته بود که این نهاد با همکاری مؤسسات خارجی مثل جایکا و جی‌آی‌زید در درازمدت تلاش می‌کند که با وصل کردن دریای پنجشیر و کنر و اعمار بند‌های آب‌گردان در مسیر آن، مشکل آب کابل را حل کند.
بر اساس آماری که ریاست آبرسانی کابل ارائه کرده، ۶۰۰۰۰ خانواده اکنون از طریق شبکه‌ی آبرسانی کابل به آب صحی و آشامیدنی دسترسی دارند که در کل مربوط ساحات پلانی می‌شود. یعنی نزدیک به ۱۵ درصد شهروندان کابل از این خدمات مستفید شده‌اند و ۸۵ درصد مردم از کم‌آبی و آب‌های آلوده رنج می‌برند.
شبکه‌ی آبرسانی دولتی کابل از سه منبع آبی تأمین می‌شود: منبع آبی علاوالدین، منبع آبی بگرامی و منبع آبی افشار. کارته‌ی چهار، دهمزنگ، نوآباد، ساحه‌ی دانشگاه کابل، دارالمعلمین، خوشحال‌خان، ده‌نو، دهبوری و خیرخانه تحت پوشش پروژه‌ی علاوالدین است. ناحیه‌ی ۸ کارته‌ی نو، شاه‌شهید، جاده‌ی لاهوری، ناحیه‌ی اول، ناحیه‌ی دوم و ناحیه‌ی دهم از منبع آبی بگرامی تأمین می‌شود. ساحه‌ی چهاررارهی قمبر، کمپنی و قسمت کمی از ناحیه‌ی ۱۳ تحت پوشش منبع آبی افشار است.
اداره‌ی حفاظت از محیط زیست رشد قابل‌توجه نفوس کابل و تخریب ساحات سبز و باغ‌ها به‌منظور ساختن خانه‌های مسکونی، افزایش ساحات غیرپلانی، حفر چاه‌های جذبی برای فاضلاب و نبود یک سیستم کانالیزاسیون منظم را دلیل عمده‌ی آلوده‌شدن آب‌های زیرزمینی کابل می‌خواند.
بر اساس آمار ارایه‌شده از سوی وزارت شهرسازی و مسکن، بیش از نیم جمعیت کابل به آب صحی دسترسی ندارد.
استفاده‌ی بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی کابل، حفر چاه‌های خودسر و استفاده‌ی تجارتی از آب‌ از عوامل جدی کاهش آب‌های زیرزمینی این شهر است. یک گزارش تحقیقی طلوع نیوز نشان می‌دهد که تولید آب معدنی و نوشابه‌های غیرالکولی در پارک‌های صنعتی در صدر استفاده‌کنندگان آب‌های زیرزمینی کابل قرار دارند. آمار این گزارش نشان می‌دهد که در کابل از بین 250 تا 300 شرکت بزرگ و کوچک تولید آب معدنی و نوشابه‌های غیرالکولی فعالیت دارند که همه‌ی آنان با استفاده از حفر چاه‌های عمیق، از آب‌های زیر زمینی کابل استفاده می‌کنند.
افغانستان به پنج حوزه‌ی آبی؛ حوزه‌ی دریای کابل، حوزه‌ی دریای هلمند، حوزه‌ی دریای هریرود و مرغاب، حوزه‌ی دریای پنج آمو و حوزه‌ی دریای شمال تقسیم شده که هرکدام چندین ولایت را پوشش داده است.