ضرورت تداوم فشارها بر پاکستان

دیروز دونالد ترمپ و نرندرا مودی در دهلی نو دیدار و گفت‌وگو کردند. بخشی از این گفت‌وگوها آن‌چنان‌که در خبرنامه‌ی کاخ سفید آمده است، بر سر افغانستان بوده است. نخست‌وزیر هند از استراتژی امریکا در قبال کشورهای آسیای جنوبی و افغانستان حمایت کرده و هر دو بر استقرار ثبات در این کشور تأکید کرده‌اند. همزمان با آن، حکومت نیز علی‌الظاهر بر میزان فشارهایش بر اسلام‌آباد افزوده است. رییس‌جمهور غنی در هفته‌های اخیر بارها به‌تندی از حمایت منطقه‌یی تروریست‌ها انتقاد کرده و بر گرفتن انتقام شهروندان افغان از آن‌ها تأکید ورزیده است. همزمان با این‌ها، اسلام‌آباد شاهد موج بزرگی از اعتراضات پشتون‌های پاکستان در برابر بنیادگرایی و سیاست‌های این کشورند.
پاکستان به‌رغم فشارهای ایالات متحده‌ی امریکا بر این کشور، همچنان بر روایت قبلی‌اش از تروریسم پای می‌فشارد. نخست‌وزیر این کشور هفته‌ی گذشته یک‌بار دیگر تأکید کرد که جنگ افغانستان راه‌حل نظامی ندارد. همزمان با آن، سفر عالی‌رتبه‌ترین مقامات امنیتی افغانستان به این کشور به‌دنبال کشتارهای تروریستی اخیر در کابل نیز پیام‌ روشنی نداشت. هرچند رییس عمومی امنیت ملی کشور از اعتراف محدود پاکستان در مورد حمایت این کشور از تروریسم خبر داد، اما واقع این بود که مقامات امنیتی نتیجه‌ی روشن و مشخصی از سفرشان به پاکستان به همراه نیاورده بودند.
تاکنون گام‌های مهمی در راستای سرکوب گروه‌های تروریستی در کشور برداشته شده است. حملات هوایی بر گروه‌های تروریستی در چند ماه اخیر بیش‌تر از مجموع حملات هوایی در سال‌های 2013 و 2014 شده است. امریکا تعهد کرده که نیروی هوایی کشور را تا سه برابر افزایش خواهد داد. آخرین خبر نیز شروع کار بمب‌افکن‌های B52 بود. از سوی دیگر، افغانستان توانسته است که حسن نظر اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد را در برابر پاکستان جلب کند. این دستاوردها اما به سر نخی بسته است. تاکنون مقامات کابل با احتیاط بسیاری در عمل در برابر حمایت‌های بی‌وقفه‌ی این کشور از گروه‌های تروریستی برخورد کرده است. نمونه‌ی روشن آن، اعلام پرطمطراق خبر «سفر هیأت عالی‌رتبه‌ی پاکستانی» به افغانستان بود؛ در حالی‌که عالی‌ترین مقام این هیأت تهمینه جنجوعه معاون وزارت خارجه‌ی پاکستان بود و ظاهراً به استثنای توافق بر سر کار روی یک راهبرد مشترک صلح، پیامدی دیگری نداشت.
حکومت وحدت ملی می‌باید موضع‌اش را در قبال پاکستان مشخص‌تر سازد. لازم است طرح جامعی برای شکایت علیه پاکستان در شورای امنیت سازمان ملل متحد پیش‌کش شود. تاکنون علی‌رغم وجود زمینه‌ی مناسب چنین کاری، حکومت از انجام آن خودداری کرده است. به همین ترتیب، لازم است که در کنار سرکوب گروه‌های شبه‌نظامی مانند طالبان، بر سر گفت‌وگو و تعامل با پاکستان طرح‌های مشخصی سنجیده و به‌صورت صادقانه با شهروندان در میان گذاشته شود. روشن است که حکومت ابزارهای لازمی برای اعمال فشار بر پاکستان ندارد تا این کشور در عمل دست از حمایت از شبکه‌های تروریستی بردارد، اما تردیدی نیست که بهترین زمان برای بهره‌برداری از امکان‌های حداقلی فشار بر پاکستان هم‌اکنون است.