امریکا با حامیان تروریسم چه‌گونه برخورد می‌کند؟

پس از یک‌ونیم دهه روشن شده است که پاکستان هیچ‌گاهی علیه تروریسم با متحدش-امریکا- و افغانستان همکاری نکرده است. فراتر از آن، برای کشورهای متحد ایالات متحده‌ی امریکا در مبارزه با تروریسم آشکار شده است که تروریسم بدون حمایت پاکستان نمی‌توانست تاکنون دوام بیاورد. در این مورد، تا آن‌جا که به دولت افغانستان برمی‌گردد، نمی‌توان خط تمایزی میان گروه‌های تروریستی و اسلام‌آباد در گسترش ناامنی و ترور و کشتار کشید. از این منظر، نخستین پیام تویتری دونالد ترمپ که در آن از پاکستان به‌صورت بی‌پیشینه‌یی انتقاد کرده است، این امیدواری را خلق کرده که پاکستان در سال جدید میلادی مجبور به تجدیدنظر در حمایت‌اش در تروریسم بین‌المللی شود. آیا این انتظار تحقق خواهد یافت؟
پاسخ به این سوال تابع این است که ایالات متحده با مسأله‌ی تروریسم بین‌المللی و منابع مالی و حامیانش چه‌گونه برخورد می‌کند. فرار اسامه بن‌لادن از «تورا بورا» و عقب نشستن طالبان تا آخرین خطوط مرزی جنوبی به این معنا بود که پایان کار امارت طالبان و یاران‌اش به پایان رسیده است. پس از سه سال حضور نظامی امریکا، طالبان توان اجرای عملیات نظامی را از دست داده بودند، در شهرها و دهات کشور دیده نمی‌شدند و خطوط هماهنگی عملیاتی و نظامی‌شان در هم شکسته بود. اما از شروع سال 2005 این گروه دوباره سامان یافت، به سربازگیری شروع کرد و بخش از دست‌رفته‌ی توان نظامی‌اش را بازیافت.
اکنون مشخص شده است که چه‌گونه پاکستان جان طالبان را نجات داد. این کشور در حالی که امارت اسلامی روزهای پایانی‌اش را سپری می‌کرد و بسیاری از چهر‌ه‌های معتدل آن به فکر «پناهندگی سیاسی» و «بازگشت به وطن» بودند، با اتکا به حمایت‌های مالی کشورهای حاشیه‌ی خلیج، به‌خصوص عربستان و قطر، روند سقوط طالبان و پایان تروریسم را به تأخیر انداخت. این کشور زمینه‌ی همکاری مالی عربستان و قطر و بسیاری از شیخ‌نشین‌های حاشیه‌ی خلیج را با طالبان هموار کرد. تزریق مقادیر هنگفت پول شیوخ عرب و حمایت‌های فنی و نظامی پاکستان سبب شد که طالبان، شبکه‌ی حقانی و ده‌ها گروه تروریستی دیگر به افغانستان بازگردند. از آن سال تاکنون روند ناامن‌سازی تشدید شده و حتا در حال حاضر امکان برچیدن بساط گروه‌های تروریستی از افغانستان بسیار سخت شده است.
دانالد ترمپ در پست تویتری‌اش از کمک 33 میلیارددالری امریکا به پاکستان یادآوری کرده، در حالی که این کشور نه تنها کمکی به پیش‌برد مبارزه با تروریسم انجام نداده که حتا بقای تروریسم را در منطقه تضمین کرده است. با این حال خطاست اگر بقای تروریسم را به حمایت بی‌قید و شرط پاکستان از این گروه محدود کنیم، کشورهای عربی به همان اندازه از سازمان‌دهی طالبان نقش برجسته و اثرگذاری داشته‌اند، در حالی از متحدان امریکا در منطقه‌ بوده‌اند.
حالا پاکستان به گواهی بسیاری از آگاهان سیاسی زمینه‌ی ارتباط روسیه را با طالبان فراهم کرده است. افزون بر آن، ایران نیز متهم به حمایت از طالبان است. از این رو، اعمال فشار بر پاکستان نمی‌تواند الزاماً هدف «جنگ آزادی» و نابودی گروه‌های تروریستی را در افغانستان به دنبال داشته باشد. لازم است به این مسأله توجه شود که اگر امریکا فشار کافی بر کشورهای مانند عربستان و قطر وارد می‌کرد و خطوط حمایت‌های مالی این گروه را قطع می‌کرد، با وضعیت بهتری روبه‌رو می‌بودیم. در حالی که انتظار می‌رود ایالات متحده پاکستان را به صورت واقعی وادار به مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی کند، از نقش کشورهای دیگر در برآوردن نیازهای گروه‌های تروریستی غفلت نورزد. عربستان، قطر، امارات متحده عربی متحدان ایالات متحده در منطقه‌اند و باید تحت فشار گذاشته‌ شوند تا برای هدف مشترک افغان‌ها و امریکایی‌ها به صورت صادقانه همکاری کنند. این کار در صورتی که امریکا بتواند بر سر راه‌حلی با روسیه و ایران نیز به توافق برسد، می‌تواند زمینه‌ی برچیده شدن بساط تروریسم را فراهم آورد.