در چند روز گذشته، رؤسای جمهور و اجرایی حکومت در دو نشست مهم شرکت کردند. رییسجمهور غنی در نشست «قلب آسیا-روند استانبول» در باکو رفت تا با سران و وزرای خارجهی کشورهای آسیای میانه بهشمول ترکیه گفتوگو کند و عبدالله عبدالله نیز راهی سوچی در روسیه شد تا مهمان نشست شانگهای باشد. هر دو مقام بلندپایهی حکومت با پیامی به این نشستها رفتند که در پاسخ به نگرانیهای منطقهیی تهیه شده بود. سرکوب داعش، مقاومت در برابر تروریسم و همکاریهای اقتصادی، سه موضوع اصلییی بودند که عبدالله و غنی آنها را طرح کرده و کوشیدند که اعتماد کشورهای آسیای میانه و بازیگران مهم منطقه، چین و روسیه، را بهدست آورند.
حضور عبدالله در نشست شانگهای و دیدارش با بسیاری از مقامات ارشد کشورهای آسیای میانه، چین و روسیه از دو منظر حایز اهمیت بود.
یکم- حکومت وحدت ملی پس از ختم سه سال، در رسیدن به بسیاری از خواستهها و برنامههایش ناتوان بوده است. در حالیکه سه سال از تداوم غیرقانونی کار پارلمان میگذرد، هنوز برگزاری این انتخابات با شکوتردیدهای بسیاری همراه است. از سویی، گفتوگو با پاکستان و مصالحه با طالبان بهرغم خوشبینی اولیهی حکومت وحدت ملی ناکام مانده است. این وضعیت را بیاعتمادی کشورهایی مانند روسیه، چین و امریکا نسبت به همدیگر در مورد افغانستان پیچیدهتر کرده است. روسیه بهصراحت از سوی امریکا متهم به حمایت از طالبان شده است. گزارشهایی از ارسال تانکرهای نفت به طالبان از مرزهای شمالی کشور وجود دارد. در واکنش به آن، روسیه بارها «پدیدهی داعش» را مشکوک خوانده و از گسترش قلمرو آن به سمت مرزهای کشورهای آسیای میانه ابراز نگرانی کرده و اخیراً نیز سخنگوی دولت روسیه امریکا را متهم به حمایت از داعش کرد.
عبدالله پس از رایزنیها در امریکا، راهی سوچی شد. بهنظر میرسد سفر آقای عبدالله به روسیه و دیدارش با دمتر مدویدوف از این جهت اهمیت دارد. چه اینکه حکومت افغانستان با توجه به وضعیت پیچیدهی امنیتی خودش را ناگزیر از جلب اعتماد روسیه میبیند. روسها نیز علاقهی مشابهی دارند. آنها اخیراً تمایلشان به سرمایهگذاری اقتصادی در افغانستان را نشان دادهاند و روسیه بهصورت قطع میخواهد نقش مؤثرتری در افغانستان ایفا کند.
عبور از بنبست امنیتی-سیاسی کنونی بهصورت قطع بدون جلب اعتماد کشورهایی مانند روسیه و چین ناممکن است. چنانچه حکومت بتواند تمهیدی برای همکاری کشورهای بزرگ منطقه در جهت یافتن راهی برای مصالحه و تأمین ثبات در افغانستان بسنجد، میتواند به یک پیروزی سیاسی بزرگ دست یابد. روسیه نفوذ قابل توجهی بر طالبان دارد و همینطور چین نیز شریک استراتژیک پاکستان در منطقهی جنوب آسیاست.
دوم-درخواست عضویت رسمی افغانستان در نشست شانگهای نیز از میتواند در چارچوب توسعهی دیپلماسی منطقهیی درک و تحلیل شود. عبدالله عبدالله در نشست شانگهای در سوچی رسماً از نمایندگان کشورهای عضو درخواست کرد که زمینهی عضویت رسمی افغانستان در این روند را فراهم سازند.
چنانچه افغانستان بتواند عضویت این سازمان را بهدست آورد، عرصهی وسیعتری برای توسعهی همکاریهای اقتصادی با کشورهای منطقه خواهد یافت. این فرصت بهخصوص از این منظر با اهمیت است که افغانستان طرح توسعهی همکاریهای اقتصادیاش با کشورهای آسیای میانه و جنوب آسیا را از طریق پروسهی «قلب آسیا-استانبول» نیز دنبال میکند. تردیدی نیست که گشایش فرصتهای بیشتر برای همکاری اقتصادی، میتواند راهی برای تأمین ثبات در منطقه باز کند.
با این حال، تمامی این خوشبینیها در صورتی نتیجهی عینییی به همراه خواهد داشت که حکومت بتواند ظرفیتهایش را برای همکاری با کشورهای عضو این سازمان و بازیگران منطقهیی چون روسیه و چین اثبات کند. در وجود فساد چندلایه، دولت ضعیف و بیبرنامگی سیاسی نمیتوان انتظار تحقق این خواستهها را داشت.
جستوجوی صلح در همکاریهای منطقهیی
با دیگران به اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه
بدون دیدگاه
