در پایان عاشورا؛ سلاح‌ها را جمع‌آوری کنید

یکم: پس از حمله‌های متعدد گروه‌های تروریستی و مشخصاً گروه داعش که مسئولیت حملات هدفمند به شیعه‌ها و اماکن و مناسک دینی و اعتقادی این گروه مذهبی را در بیشتر از یک سال برعهده گرفته بود، محرم و عاشورای امسال با نگرانی‌های فراوان امنیتی تنها با یک رخداد تروریستی بر مسجدی در قلعه‌ی فتح‌الله شهرکابل پایان یافت. این حمله درحالی صورت گرفت که به‌دنبال حملات متعدد گروه‌های تروریستی بر شیعه‌ها و اماکن مذهبی، نگرانی از وقوع حملات مشابه در روزهای محرم افزایش یافته بود. دولت افغانستان در پی حملات هدفمند گروه‌های تروریستی، امسال محرم را با تدابیر گسترده‌ی امنیتی پوشش داد و افزون بر حضور گسترده‌ی نیروهای امنیتی در خیابان‌ها و مساجد، نیروهای مردمی نیز توسط امکانات دولت مسلح و مکلف به تأمین امنیت مراسم مذهبی در ماه محرم شدند. نگرانی گسترده از وقوع حملات مشابه حمله‌ی پارسال به کارته‌سخی که منجر به افزایش تدابیر امنیتی و مسلح‌سازی نیروهای محلی شد، نتیجه‌ی مثبتی در پی داشت. با وجود افزایش تهدید از سوی گروه‌های تروریستی و افزایش نگرانی رسمی و مردمی، محرم با امنیت ویژه‌یی به پایان رسید.
دوم: داعش در افغانستان در کنار هدف قراردادن تأسیسات و نیروهای دولتی، کشتار شیعه‌ها را هدف خاصی برای خود می‌پندارد و اگر ادعاهای منصوب به داعش در پی حملات تروریستی بر شیعه‌ها و اماکن مذهبی درست باشد، تمرکز اصلی داعش تا این دم بر شیعه‌ها بوده. این گروه در کنار سایر نگرانی‌های امنیتی که افغانستان با آن مواجه است و جنگیده، در یک سال اخیر برای راه‌اندازی یک نفاق مذهبی در افغانستان تلاش کرده است. هرچند که واکنش رسمی دولت، علمای شیعه و سنی و مردم، متحدانه در راستای حفظ وحدت و همبستگی صورت گرفته است اما حملات تروریستی بر شیعه‌ها کاملاً بر دیگرپنداری شیعه‌ها بی‌تأثیر نیز نبوده است. از واکنش‌های تند و سرسام‌آور کاربران شبکه‌های اجتماعی تا جلسات متعدد در مساجد دشت برچی و اقدام رسمی دولت برای مسلح‌سازی نیروهای مردمی، همه حکایت از حساسیت برانگیخته‌شده در برابر تلاش‌های گروه تروریستی داعش دارد. در کنار تمام خوشبینی‌هایی که از واکنش‌های علمای افغانستان ناشی می‌شود، ترتیب جلسات مردمی با رویکردی که مسلح‌سازی خودی را طرح استقبال کرده است، نگرانی تازه‌یی است که نمی‌توان در برابر آن بی‌تفاوت بود. این نگرانی زمانی که بخشی از شهروندان کشور در برابر حملات پی‌درپی تروریستی خودشان را بی‌دفاع و دولت را ناتوان احساس می‌کنند و در واکنش به آن جلسات برای دفاع خودی ترتیب می‌دهند، افزایش می‌یابد.
سوم: همزمان با تحولات داخلی در افغانستان که از یک‌طرف گروه‌های تروریستی با اهداف خاص فعال شده و به‌باور دولت تعداد آن از 20 گروه تجاوز می‌کند، نگرانی دیگر آشفتگی و دل‌دقی‌های سیاسی میان رهبران سنتی و قومی است که یک سر آن در ارگ و ریاست اجراییه است و سر دیگر آن در انکارا و بلخ و نقاط دیگر؛ نگرانی جدی‌تر مداخله‌ی عریان کشورهای همسایه در امور داخلی افغانستان است. پاکستانی‌ها در طی یک دهه‌ی گذشته با حمایت از طالبان منافع‌شان در افغانستان را با تروریست‌پروری دنبال کرده‌اند. ایرانی‌ها در چند سال اخیر از مهاجران افغان در راستای جنگ‌های منطقه‌یی و سیاسی‌شان بهره‌برداری کرده و گروه فاطمیون را پیش‌مرگان منافع ملی‌شان قرارداده‌اند. توافق چند سال قبل جامعه‌ی جهانی و کشورهای منطقه بر سر مسأله‌ی افغانستان از هم پاشیده و واکنش‌های شماری از کشورها در پی استراتژی تازه‌ی امریکا در افغانستان به‌وضوح بیانگر این تضاد و تنش بود.
مداخله‌ی کشورهای همسایه به‌دلیل متعدد همزمان با وخامت روابط امریکا با شماری از این کشورها، نگرانی از رقابت با هرقیمت در خاک افغانستان را افزایش داده است. گزارش‌هایی از همکاری ایران با طالبان و نگرانی‌ها از صدور موج تازه‌یی از خشونت از خاک کشورهای همسایه اکنون به یکی از نگرانی‌های تازه‌ی افغانستان مبدل شده است.
چهارم: اگر از عملکرد ستایش‌برانگیز نیروهای امنیتی و نیروهای مردمی برای تأمین امنیت مردم در ایام محرم تقدیر و تمجید کنیم، آن‌گاه پرسش اساسی این است: آینده‌ی این افراد مسلح که تعدادشان توسط دولت اعلام نشده، چه می‌شود؟
افغانستان هدف حملات گروه‌های تروریستی است. داعش یکی از فعال‌ترین گروه‌های تروریستی در افغانستان است. نیروهای امنیتی توانایی دفاع کامل از امنیت افغانستان را ندارند. اما هیچ‌یک از این نگرانی‌ها تقویت نظامی‌گری غیرمسئول و غیررسمی بیرون از چارچوب نیروهای امنیتی افغاستان را توجیه نمی‌کند. دولت پس از پایان مراسم محرم و عزاداری نباید اجازه بدهد که نیروهای مسلح مردمی در قالب دفاع از اماکن مقدس فعال و مسلح بمانند. تجربه‌ی شرکت‌های خصوصی، تاریخ دو دهه قبل و سرگذشت جنگ در افغانستان نشان می‌دهد که این نیروها با توجه به اختلافات داخلی و مداخلات خارجی می‌توانند یک تهدید بالقوه‌ی دیگر برای افغانستان باشند.
بنابراین توقع می‌رود که با تقدیر از عملکرد تمامی نیروهایی که امنیت محرم و مساجد را گرفتند، دولت در طی این هفته جمع‌آوری سلاح را آغاز کند و روند موجود که تنها نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان حق حمل سلاح را داشته باشند، همچنان با قدرت و پذیرفته بماند.