حکومت با ائتلاف نجات آشتی می‌کند؟

سفر عبدالله عبدالله به بلخ و شرکت در گردهمایی‌یی به مناسبت تجلیل از هفته‌ی شهید و سالگرد کشته شدن فرمانده احمدشاه مسعود، به رغم انتظار عمومی، از جهاتی بسیار ممکن و معنادار بود.
عبدالله عبدالله با حمایت حزب جمعیت اسلامی و ائتلافی که او و چهره‌های سیاسی نزدیک به وی ساخته بودند، وارد رقابت‌های انتخاباتی شد. دلایل بسیاری، از جمله اشتراک منافع، دیدگاه و پایگاه اجتماعی، پیوند عمیقی میان سران سیاسی عمدتاً شمال، به خصوص در میان اعضای حزب جمعیت اسلامی برقرار کرده است. نور در سال‌های که خودش را حاکم بلامنازع بلخ می‌پنداشت، با سختی و پایبندی بسیار، از داکتر عبدالله حمایت کرد. در آستانه‌ی بروز تنش‌ها بر سر نتیجه‌ی انتخابات، سخن تهدیدآمیز جریان اصلاحات و همگرایی را نور می‌گفت.
وابستگی حزبی، سیاسی و از همه مهم‌تر عقبه‌ی سیاسی مشترک، که نور و عبدالله را تا رسیدن به سپیدار و ولایت بلخ یاری کرده، سبب شده است هر دو نتوانند به تمامی در برابر هم قرار بگیرند. گرچه، اختلاف دیدگاه و منافع در دوره حکومت وحدت ملی بیش از هر زمانی میان عبدالله و نور و به تبع آن میان عبدالله و برخی دیگر چهره‌های حزب جمعیت اسلامی پیش آمده است. برای داکتر عبدالله، حفظ وضعیت کنونی و جایگاهی که وی در ساختار حکومت وحدت ملی دارد، مهم است. چیزی که مغایر خواست‌ها و منافع کسانی مانند آقای نور است.
درست است که عطامحمد نور گام‌های تندی برخلاف جهتی که عبدالله می‌خواست، برداشت. اما سفر اخیر آقای عبدالله به بلخ نشان می‌دهد که مسایل مشترکی میان آن‌ها وجود دارد که نمی‌گذارد هر کدام راه خود را بروند. پس از شکل‌گیری ائتلاف نجات، حکومت تلاش کرده است تا اعضای آن‌ را به نحوی از انحا دوباره در میز گفت‌وگو با حکومت بکشاند. سفرهای رییس عمومی امنیت ملی به آنکارا و بهتر شدن وضعیت آقای محقق در حکومت، به گونه‌یی که اخیراً در بسیاری از برنامه‌های رسمی دیده می‌شود، نشانه‌های دیدپذیر چنین تمایلی در حکومت وحدت ملی است. اما فراتر از آن، جنرال دوستم این پیش‌نهاد را دریافته بود که می‌تواند به کابل بازگردد و از حقوق و مزایای معاونیت اول برخوردار شود؛ مشروط به گسستن پیوندش از ائتلاف نجات. برای نخستین‌بار است که وزیر منتقد غنی و عضو ائتلاف نجات، صلاح‌الدین ربانی، نیز در کنار رییس‌جمهور راهی نیویارک می‌شود. پیش از آن، آقای ربانی در عمل بخش زیادی از صلاحیت‌اش را به کسانی دیگر، از جمله اکلیل حکیمی و مشاور شورای امنیت ملی واگذار کرده بود.
از این چشم‌انداز، سفر عبدالله به بلخ می‌تواند دو دلیل برجسته‌تر داشته باشد. یکی، این احتمال وجود دارد که عبدالله با پا درمیانی میان عطامحمد نور و حکومت، بخواهد که دوباره آقای نور دست از انتقاد از حکومت و پیش بردن مسیر ائتلاف نجات بردارد. دو دیگر، این احتمال می‌تواند وجود داشته باشد که آقای عبدالله و نور برای ترمیم روابط شان با توجه به تحولات سیاسی که احتمالاً پیش خواهد آمد، تلاش می‌ورزند.
چه این تلاش‌ها برای فرار از تنهایی باشد یا بازسازی روابط مخدوش گذشته، دستکم می‌تواند راهی برای تأمین ثبات سیاسی باز کند. مسأله‌یی که برای شهروندان اهمیت دارد.