چرا هشدارهای غنی جدی گرفته نمی‌شود؟

رییس‌جمهور غنی دیروز در جمع مسئولان و نظامیان قول‌اردوی 203 تندر خطاب به طالبان گفت که «پیامش به دشمنان این است که با جنگ نمی‌توانند پیروز شوند؛ راه صلح را باید انتخاب کنند.» هشداری که به این استدلال متکی بود: وضعیت استراتژیک ما تغییر کرده است. رییس‌جمهور غنی در حالی به سران قومی در پکتیا و ولایت جنوب‌شرقی وظیفه سپرد تا در آوردن صلح حکومت را کمک و طالبان را تشویق کنند که به گفته‌ی برخی رسانه‌ها، طالبان و داعش مسیر ورود مواد خوراکی به ولسوالی‌های جوزجان را بسته‌اند.
در خبرنامه‌یی که از نشست «جلسه‌ی سرقوماندانی اعلای قوای مسلح» منتشر شده نیز به فهرستی از ولایاتی بر می‌خوریم که در معرض تهدیدهای جدی‌اند. از آن‌جمله می‌توان به پایتخت، غزنی، بغلان، نورستان، ارزگان و فراه اشاره کرد.
از این منظر در می‌یابیم که دست‌کم برای طالبانی که در سنگرهای جنگ حضور دارند، چیز زیادی تغییر نکرده است. آن‌ها از همان قوتی برخوردار اند که در یک سال اخیر توانسته‌اند به‌صورت متوسط روزانه در 20 ولایت با نیروهای دفاعی و امنیتی درگیر شوند. آن‌ها در بسیاری از ولایات شمالی، از جمله در جوزجان و فراه سرگرم بسط دامنه‌ی نفوذشان هستند. از روزی که راهبرد تازه‌ی دولت ترامپ در مورد افغانستان اعلام شد، این امیدواری به‌وجود آمده که فشار بیش‌تری بر طالبان در ماه‌های آینده وضع شود. آن‌ها زمین‌گیر شوند و دامنه‌ی نفوذ و کنترل‌شان کاهش یابد. اما در عمل، شتاب‌زده به نظر می‌رسد اگر از همین حالا انتظار داشته باشیم که طالبان هشدارهای رییس‌جمهور را جدی بگیرند و جنگ را پایان‌یافته تلقی کنند. چنین برداشتی حتا از استراتژی جدید ترامپ در خوش‌بینانه‌ترین حالت نیز بیهوده است.
طالبان از نظر زمانی نیز در موقعیت بهتری قرار دارند. بر اساس زمان‌بندی انتخابات پارلمانی، تا کمتر از یک‌سال دیگر باید این انتخابات برگزا شود و به‌دنبال آن قاعدتاً زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری می‌رسد. دو انتخاباتی که تأمین امنیت آن، برگزاری موفقانه‌ی آن و تأمین فرصت رأی‌دهی به بسیاری از شهروندان به‌خصوص در مناطق ناامن، برای نیروهای امنیتی دشوار است؛ به همان ترتیبی که فرصت خوبی برای اعمال فشار بر دولت برای طالبان میسر می‌سازد.
به نظر می‌رسد، هنوز الگوی روشنی در حکومت برای رویارویی با طالبان وجود ندارد. غنی برخلاف کرزی، در مواقعی از زبان تندتر و صریح‌تری در برابر طالبان کار گرفته، اما پیام دیروزش به این گروه نشان می‌دهد که نبود استراتژی روشن در برابر آن‌ها، رییس‌جمهور را به پراکنده‌گویی واداشته است. غنی در این پیام‌اش به دو نکته اشاره کرده است؛ اول، اعلام شتاب‌آمیز این‌که «جنگ به نتیجه نمی‌رسد» و دو دیگر، نشان دادن راه بدیل برای پیروزی: مصالحه؛ موضعی که پیش از هر چیزی، ناتوانی و ضعف حکومت را نشان می‌دهد. طالبان این را به‌خوبی می‌دانند.
راه درست‌تر اما این است که به جای دعوت به مصالحه، هشدار از نابودی و نشان دادن راه‌های پیروزی به طالبان، بر سرکوب این گروه متمرکز شود. تاکنون معمول نبوده که «دشمنی» پیش از قطعی شدن شکست‌اش، به صلح و گفت‌وگو فکر کند. راه وادار کردن طالبان به گفت‌وگو و مصالحه، نه هشدار دادن آن‌ها که تنگ‌تر کردن عرصه‌ی زندگی بر آن‌هاست. این کار برای حکومت منجر به خلق رضایت عمومی، تأمین امنیت و موفقیت حکومت در برگزاری درست و شفاف انتخابات خواهد شد؛ ضمن این‌که سخن غنی نیز پس از آن مخاطب‌اش را می‌یابد.