آخرین زندانی غربی، پس از عفو افغانستان را ترک کرد

[su_label]وال استریت ژورنال/ جسیکا دوناتی[/su_label]
[su_label]ترجمه: علی احمدی[/su_label]

آخرین زندانی غربی که در افغانستان زندانی بود، روز دوشنبه به استرالیا منتقل شد؛ او هفت سال را در زندان فوق امنیتی با زندانی‌های طالبان و القاعده گذراند. روبرت لنگدان (Robert Langdon) 44 ساله، پیمان‌کار امنیتی استرالیایی، به‌دلیل شلیک و به آتش کشیدن پیکر یک همکار افغان‌اش، در ابتدا به مرگ محکوم شد. او پس از این عمل به فرودگاه گریخت و در آن‌جا دستگیر شد. لنگدان که برای ارتش ایالات متحده کار می‌کرد، مدعی است که او اشتباها محکوم شده است؛ زیرا در طول سه دور محکمه به او اجازده داده نشد تا دفاعیه‌ی قابل قبول به دادگاه ارائه کند.
مقامات افغان بعدا حکم او را کاهش دادند و رییس‌جمهور اشرف غنی در ماه جولای او را عفو کرد. دفتر ریاست‌جمهوری حکم عفو را تایید کرد اما در مورد اتهامات وی اظهار نظری نکرد.
آقای لنگدان گفت که او در دوران حبس به فکر خودکشی بوده است. او پس آزادی گفت: «من دیگر احساسی در مورد چیزی ندارم، در مورد همه چیز بی‌احساسم، من آزاد شدم. چیزهای زیادی برایم اتفاق افتاده است.» ایالات متحده در مورد دخالت نظامی‌اش در افغانستان به‌طور گسترده‌یی به شرکت‌های امنیتی خصوصی متکی است. این وضعیت بازتاب‌دهنده‌ی خطراتی است که می‌تواند برای کسانی که برای نیروهای خارجی کار می‌کنند، وجود داشته باشد. اگر گرفتار نظام قضایی افغانستان شود.
لنگدان گفت، که در دوران زندان او مورد حمله‌ی دیگر زندانیان قرار گرفته است؛ زیرا او خارجی بوده است. او آخرین ماه‌های محبوسیت‌اش را در سلول تاریک و کثیف شبیه به چاه فاضلاب گذراند. او یک تلفن قاچاقی داشت و به‌دلیل مسایل امنیتی سلولش را بسته بود و خود را در آن‌جا محصور کرده بود. او گفت، زندانیان در دوران بازداشت‌ خود در زندان پل‌چرخی کابل برای حملات، توسط اعضای القاعده و طالبان تیمار می‌شدند.
او در مورد گفت‌وگوی خود با اعضای القاعده توضیح داد، کسانی که در سلول‌های فوق امنیتی نگهداری می‌شدند و تلاش داشتند تا او را مسلمان بسازد. آن‌ها مردان تحصیل‌کرده‌یی بودند و انگلیسی را روان صحبت می‌کردند. لنگدان گفت: «آن‌ها تلاش داشتند تا ذهن‌تان را دچار چرخش کنند، آن‌ها آدم‌ها را نگه می‌داشتند و [با مغزشویی] آن‌ها را تبدیل به بمب‌های زنده می‌ساختند.»
لنگدان در سال 2009 به‌دلیل شلیک به یک پیمان‌کار امنیتی افغان در سه محکمه به مرگ محکوم شد. به گفته‌ی آقای لنگدان و شاهدان عینی، مشاجره بر سر این بود که اگر نیروهای امریکایی در حومه‌ی شهر کابل مورد حمله قرار گیرد، باید به حمایت از آن‌ها ادامه داده شود. محکومیت لنگدان بر اساس شهادت محافظان افغانی که برای همان شرکت – شرکت امنیتی Four Horsemen International که آقای لنگدان نیز در آن‌جا کار می‌کرد- کار می‌کردند، انجام شد. اظهاراتی که توسط وال استریت ژورنال بررسی شد، لنگدان به کریم‌الله (مقتول) شلیک کرده و بعد از آن به نگهبانان دستور داده تا جسد او را در صندق بگذارند و آتش بزنند و طوری صحنه‌سازی کنند که به نظر برسد آن‌ها توسط دشمن کمین شده بودند. براساس اظهارات محافظان، آن‌ها موتر در حال سوختن مشاهده کردند در حالی که جسد کریم‌الله هنوز در داخل آن بود.
آقای لنگدان در مصاحبه‌هایش گفت که او برای دفاع از خودش شلیک کرد؛ زیرا کریم‌الله او را با اسلحه تهدید می‌کرد. او (لنگدان) صندوق موتر را گشود تا جسد را در آن بگذارد و به کابل منتقل کند، اما وقتی آن را گشود صندوق پر از هیروئین بود. لنگدان می‌پذیرد که پس از آن‌که او هیروئین را در صندوق موتر دید، به محافظان دستور داد تا موتر را آتش بزنند و آن‌ها زمانی که موتر را آتش زدند جسد را سهوا در صندوق موتر جاگذاشتند. بر اساس قانون اسلامی عمل آتش زدن جسد انسان هتک حرمت به‌حساب می‌آید، عملی که نقش عمده‌یی در محکومیت لنگدان به اعدام داشت.
آقای لنگدان مدعی است، که اولین جلسه‌ی دادگاهش یک دقیقه طول کشید و جدا از اظهارات کتبی سه شاهد، هیچ مدرک و شواهدی ارائه نشد. براساس کپی اظهاراتی دو نفر از شاهدان که توسط وال استریت ژورنال بررسی شد، تقریبا یک‌سان بود. لنگدان همچنان افزود که او به ترجمان با صلاحیت دسترسی نداشت و نمی‌دانست در دادگاه چه می‌گذرد.
وکیل مدافع افغانش، اما می‌گوید که دادگاه عادلانه و جامع بوده است. خواستیم نظر خانواده‌ی کریم‌الله را جویا شویم، اما نتوانستیم به آن‌ها دسترسی داشته باشیم. مدارک دادگاه نشان می‌دهد که خانواده‌ی کریم‌الله در قبال 10000 دالر پول لنگدان را بخشیده است. کیمبرلی موتلی، وکیل مدافع امریکایی گفت که او در سال 2013 وکالت آقای لنگدان راه به عهده گرفت؛ زیرا او وکالت حدود 15 زندانی خارجی در زندان را موفقانه به پایان برده بود. پیش از این حکم آقای لنگدان به 20 سال زندان تخفیف داده شده بود.
خانم موتلی گفت: «دفاع از راب [رابرت لنگدان] کاری درستی بود، زیرا من به عدالت باورمندم، راب عادلانه محاکمه نشده بود، اما نظام قضایی افغانستان در حال پیشرفت است.» خانم موتلی افزود، لابی‌گری‌های او در مورد این‌که دولت در ماه جون قانونی را تصویب کند که مشخصا اجازه‌ی رهایی آقای لنگدان را فراهم سازد، موفقانه پیش‌ رفته است. قانون جدید به دولت اجازه می‌دهد تا شهروندان خارجی را از زندان آزاد کند، در صورتی که با کشور دیگر رابطه‌ی متقابل و خوب داشته باشد. دولت افغانستان در این مورد قانون جدید ابراز نظر نمی‌کند. سخن‌گوی ارتش ایالات متحده گفت، آن‌ها نقشی در آزادی لنگدان نداشته است.
جان آلین رییس اجرایی شرکت (Four Horsemen International) گفت، او و آقای لنگدان برای دفاع از کاروان‌های نظامی مبارزه کرده بودند و او تا روزی که منجر به تیراندازی شد، یک کارمند ممتاز بوده است. آقای لنگدان روز قبل از تیراندازی بر اثر اختلاف نظر در مورد پیشنهاد استخدام دوست‌اش، استعفا داده بود و قرار بود افغانستان را ترک کند. زمانی که همکار امریکایی درخواست کمک کرد او با عجله به محل حادثه رفت.
آلن گفت که لنگدان در لحظه‌ی قبل از گریختن به فرودگاه، ناامید به نظر می‌رسید. آلن گفت: «راب دقیقا این کلمات را به من گفت: ‘برادر من واقعا عمل….[ناشایسته‌یی] مرتکب شدم’. من او را به آرامش دعوت کردم، شاید حدود هشت دقیقه صحبت کردیم… و او گریه می‌کرد. در آن وقت منم شروع به گریه کردم؛ زیرا او دوست دوران جنگ من است.»