رییس پیشین ستاد نیروهای ویژه بریتانیا میگوید اتهامهای مربوط به جنایات جنگی علیه سرویس هوایی ویژه (اسایاس) در افغانستان به پولیس نظامی ارجاع داده نشد تا بر روحیه نیروها تأثیر منفی نگذارد.
بیبیسی روز جمعه (۸ جوزا) در گزارشی نوشت که این مقام پیشین امنیتی این موضوع را در گفتوگو با «کمیسیون مستقل تحقیق دربارهی افغانستان» افشا کرده است.
واحد سرویس هوایی ویژه بریتانیا بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ میلادی در افغانستان مستقر بودند.
رییس پیشین ستاد نیروهای ویژه بریتانیا گفته است رویدادهای اتهامی «جنایات جنگی» از سوی واحد «اسایاس» در افغانستان بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ رخ داده است.
این افسر که در آن زمان دومین مقام ارشد نیروهای ویژه بوده است، میگوید اتهامهای وارده به دو دلیل در آن موقع گزارش نشد.
بهگفتهی او، از یکسو نگرانی وجود داشت که تحقیق رسمی باعث اختلال در عملیاتها شده و بر روحیه نیروها تأثیر منفی بگذارد و از سوی دیگر بخشی از شواهد از طریق یک هنگ رقیب نیروهای ویژه بهدست آمده بود.
همین مسائل باعث شد پولیس نظامی بریتانیا تا سالها از نگرانیهای موجود در نیروهای ویژه دربارهی انجام «قتلهای فراقضایی» و «ارائهی گزارشهای جعلی» توسط نیروهای ویژه بیاطلاع بماند.
براساس شهادت این نظامی، با وجود جدی بودن اتهامها، رییس وقت نیروهای ویژه بریتانیا در سال ۲۰۱۱ تصمیم گرفت موضوع را به پولیس نظامی سلطنتی ارجاع ندهد و در عوض یک بررسی داخلی دربارهی تاکتیکهای مورد استفاده نیروهای ویژه انجام دهد.
اسناد محرمانه از عملیات نظامی بریتانیا در افغانستان نشان میدهد که در تعداد زیادی از عملیاتها، افرادی که از قبل بازداشت و دستبند زده شده بودند، بعدا توسط نیروهای ویژه کشته شدهاند.
بیبیسی به نقل از اسناد تازه نوشته است: «در برخی عملیاتها تعداد کشتهها بیشتر از تعداد سلاحهایی بود که ادعا میشد در محل پیدا شده است. نامتوازن بودن تعداد کشتهها نسبت به سلاحهای کشفشده، یعنی افرادی کشته شدهاند که تهدید فوری علیه جان سربازان یا دیگران محسوب نمیشدند.»
طبق گزارش این رسانه، «ستاد نیروهای ویژه بریتانیا همچنین از شکایت یک سازمان بینالمللی مشهور که جنگ افغانستان را از نزدیک رصد میکرد آگاه شده بود. علاوه بر آن، نیروهای ویژه افغانستان نیز بارها شکایت کرده بودند و آنقدر از آنچه قتل غیرنظامیان میدانستند خشمگین بودند که چندین بار از همراهی با نیروهای ویژه هوایی بریتانیا در عملیاتها خودداری کردند».
یک مقام نظامی با اسم رمز «ان۲۲۵۲» به «کمیسیون مستقل تحقیق دربارهی افغانستان» گفته است که اگر در سال ۲۰۱۱ پولیس نظامی سلطنتی از این نگرانیها مطلع میشد، عملیاتهای اسایاس برای تعقیب اعضای طالبان و بمبگذاران کنار جاده، مختل میشد.
او گفته است: «شما آن واحد را از عملیات خارج میکردید، تحقیق انجام میدادید و نیروها به جای برنامهریزی عملیات بعدی، درگیر فکر کردن به تحقیقات میشدند. همچنین اعتماد درون نیروهای ویژه بریتانیا را تضعیف میکرد.»
موضوع جنایات جنگی نیروهای ویژه بریتانیا در افغانستان و عدم نظارت بر عملیاتهای آنان در حالی افشا میشود که شماری دیگر از نیروهای خارجی از جمله سربازان استرالیایی نیز به موارد مشابه متهم شدهاند.
عملیات نظامی ناتو به رهبری امریکا که بریتانیا در آن حضور فعال داشت از سال ۲۰۰۱ میلادی آغاز شد و تا سال ۲۰۱۴ ادامه یافت.
سپس با خروج نیروهای ناتو، بخشی از نیروهای امریکایی تا سال ۲۰۲۱ باقی ماندند و همزمان با سقوط نظام جمهوری و روی کار آمدن مجدد گروه طالبان، این کشور را ترک کردند.
برخی از کشورها، از جمله بریتانیا و استرالیا در حال بازنگری عملکرد نیروهای شان در جریان جنگ افغانستان هستند که تحقیق در مورد اتهام جنایت جنگی بخشی از این بررسیها است.
